Tại hội thảo, các đại biểu được giới thiệu về tiềm năng bông Đông Phi, Nam Phi và trao đổi giải pháp để tiếp cận cũng như mua trực tiếp nguồn bông này mà không cần thông qua trung gian, giúp giảm chi phí, tăng lợi nhuận cho các bên.
Cùng đó, hàng loạt vấn đề khó khăn về phương thức giao dịch, tuyến vận chuyển, thanh toán… cũng được tháo gỡ, tăng cơ hội giao thương cho cộng đồng doanh nghiệp hai bên.
Theo đại diện Vụ Thị trường châu Phi, Tây Á, Nam Á (Bộ Công Thương), trong những năm gần đây, trao đổi thương mại giữa Việt Nam với Châu Phi nói chung, các nước Đông và Nam Phi nói riêng đã có bước phát triển khá. Trong năm 2013, trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam với các nước Châu Phi đạt 4,29 tỷ USD, tăng 22,4% so với năm 2012 trong đó kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 2,88 tỷ USD, tăng 16%, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đạt 1,42 tỷ USD, tăng 37,7% so với năm 2012.
Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Châu Phi gồm có hàng nông sản (như gạo, cà phê, hạt tiêu, cơm dừa), hàng thủy sản (cá tra, cá ba sa, tôm), hàng công nghiệp (điện thoại, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, máy móc thiết bị phụ tùng, giày dép, dệt may)... Các mặt hàng Việt Nam nhập khẩu chủ yếu từ Châu Phi gồm điều thô, bông, gỗ, sắt thép phế liệu...
Vềmặt hàng bông, theo số liệu thống kê của Tổng Cục hải quan Việt Nam, năm 2013, Việt Nam đã nhập khẩu 581.179 tấn bông với trị giá 1,17 tỷ USD, tăng 39,1% so với cùng kỳ năm 2012. Trong đó nhập khẩu bông từ Châu Phi, chủ yếu từ khu vực Tây và Đông Nam Phi, chiếm gần 50% về số lượng, với kim ngạch đạt 266,5 triệu USD năm 2013, tăng 83% so với năm 2012.
Năm 2013, Việt Nam đã nhập khẩu bông nguyên liệu từ 19 nước trên tổng số 55 quốc gia châu Phi. Các nước cung cấp chính chủ yếu nằm ở khu vực Tây Phi và một số nước Đông Phi gồm Mali (56,9 triệu USD), Bờ Biển Ngà (51,6 triệu USD), Burkina Faso (33,4 triệu USD), Tanzania (32,2 triệu USD), Benin (27,2 triệu USD), Togo (12,9 triệu USD), Cameroon (10,62 triệu USD), Mozambique (10,6 triệu USD), Zimbabwe (10,1 triệu USD), Chad (4,5 triệu USD), Zambia (3,9 triệu USD), Uganda (3,1 triệu USD), Nigeria (3 triệu USD), Malawi (2,3 triệu USD), Ghana (1,5 triệu USD)...
Một số doanh nghiệp Việt Nam nhận xét nguồn bông này có chất lượng khá tốt, giá thành hợp lý và phù hợp với yêu cầu sản xuất tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhập khẩu bông từ châu Phi vướng "rào cản" bởi phải qua nhiều khâu trung gian là các công ty thương mại của Pháp, Thụy Sỹ, Ấn Độ… nên giá thành mua nguyên liệu đầu vào bị đội cao hơn rất nhiều so với nhập khẩu trực tiếp.
Các doanh nghiệp cũng quan ngại về việc bông ở vùng Đông Phi thường có hàm lượng đường cao hơn các nước khác nên có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất và chất lượng sản phẩm.
Còn theo đại diện Hiệp hội Bông Sợi Việt Nam, với chất lượng ngày càng được cải thiện rõ rệt, giá cả cạnh tranh, bông châu Phi nói chung và Đông Phi, Nam Phi nói riêng sẽ sớm thu hút được sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp trên thế giới trong đó có doanh nghiệp tại Việt Nam.
Hội thảo lần này không nằm ngoài mục tiêu thúc đẩy hợp tác thương mại giữa những nhà chế biến, kinh doanh bông uy tín hàng đầu từ Đông Phi, Nam Phi với các nhà nhập khẩu và sản xuất sợi Việt Nam. Đồng thời tạo điều kiện để những nhà sản xuất bông châu Phi khảo sát thị trường tiêu thụ bông Việt Nam, tìm cách cải thiện cũng như nâng cao chất lượng bông phù hợp với quy trình sản xuất tại Việt Nam.
Do đó, Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC) nên phát huy vai trò làm cầu nối cho các nhà sản xuất, nhà cung cấp liên kết trực tiếp với doanh nghiệp Việt Nam để tăng cường các hợp tác bền vững.
Bên cạnh đó, tạo điều kiện cho cộng đồng doanh nghiệp hai bên chia sẻ kinh nghiệm, nghiên cứu, đầu tư các nhà máy kéo sợi tại châu Phi, cung cấp bông nguyên liệu cho Việt Nam, góp phần tham gia tích cực vào chuỗi cung ứng toàn cầu./.
