Hợp tác đa lĩnh vực Việt Nam – Xu đăng

Xu-đăng là một trong những nước có trữ lượng vàng lớn nhất Châu Phi, hiện có tới trên 600 công ty khai thác vàng và các khoáng sản khác. Tổng giá trị hàng xuất khẩu của Xu-đăng năm 2012 ước tính khoản

  Quốc vụ khanh Bộ trưởng Bộ Ngoại thương Xu-đăng tiếp Thứ trưởng Lê Dương Quang - 6/2013 

Quan hệ ngoại giao Việt Nam – Xu-đăng

Việt Nam và Xu-đăng đã thiết lập quan hệ ngoại giao từ ngày 26 tháng 8 năm 1969. Năm 2009, Xu-đăng mở Đại sứ quán tại Hà Nội. Việt Nam hiện có Đại sứ quán tại Ai Cập kiêm nhiệm Xu-đăng.

Việt Nam và Xu-đăng cũng đã nhất trí thành lập UBHH Việt Nam – Xu-đăng dự kiến vào quý IV năm 2013 hoặc đầu năm 2014 do Bộ Nông nghiệp và Thủy lợi Xu-đăng cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đồng chủ trì.

Về trao đổi thương mại

Xu-đăng có vị trí trọng điểm tại khu vực Bắc Phi, với cảng biển Xu-đăng và các tuyến đường sắt, đường quốc lộ xuyên suốt thuận tiện cho việc di chuyển hàng hóa. Xu-đăng cũng là thành viên của COMESA – khối Thị trường chung Đông và Nam Phi với tổng dân số trên 300 triệu dân, tiếp cận thị trường Xu-đăng có thể là bước đệm để Việt Nam thâm nhập thị trường khu vực. Tuy nhiên, do sức mua của thị trường Xu-đăng chưa cao nên trao đổi thương mại giữa Việt Nam và Xu-đăng thời gian qua vẫn còn khiêm tốn, diện mặt hàng trao đổi còn hạn chế, kim ngạch nhỏ lẻ. Trong cơ cấu trao đổi thương mại, Việt Nam chủ yếu xuất siêu với các mặt hàng xuất khẩu chủ đạo là hàng dệt may và một số mặt hàng nông nghiệp. Năm 2012, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 29,2 triệu USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu đạt 28,9 triệu USD (riêng mặt hàng dệt may đạt khoảng 15,5 triệu USD, gạo đạt 2,4 triệu USD và hàng thủy sản đạt hơn 2,2 triệu USD). Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Xu-đăng không đáng kể, chỉ khoảng 300 nghìn USD, trong đó chủ yếu là hàng phế liệu sắt thép.

Kim ngạch XNK Việt Nam – Xu-đăng giai đoạn 2008 - 6T/2013

Đơn vị tính: triệu USD

Năm

Việt Nam

xuất khẩu

Việt Nam

nhập khẩu

Tổng kim ngạch

XNK

2008

23,9

39,5

63,4

2009

20,2

3,1

23,4

2010

16,0

4,8

20,8

2011

22,5

2,1

23,6

2012

28,9

0,3

29,2

6T/2013

9,8

0,1

9,9

Nguồn: Tổng Cục Hải quan Việt Nam

6 tháng đầu năm 2013, kim ngạch trao đổi thương mại hai chiều đạt gần 10 triệu USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 9,8 triệu USD hàng hóa, chủ yếu là sản phẩm dệt may (4,4 triệu USD), linh kiện ô tô (1,2 triệu USD), bia (1,8 triệu USD), gạo (0,6 triệu USD)...Nhập khẩu của Việt Nam từ Xu-đăng không đáng kể.

Liên quan tới lĩnh vực hợp tác thương mại, Việt Nam và Xu-đăng đã ký kết Hiệp định khung về hợp tác kinh tế, thương mại, văn hóa và khoa học kỹ thuật từ năm 1995. Ngày 30 tháng 5 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định về việc ký Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và Xu-đăng. Trong chuyến thăm và làm việc tại Xu-đăng của đoàn Bộ Công Thương do Thứ trưởng Lê Dương Quang dẫn đầu vào tháng 6 vừa qua, hai bên đã ký kết MOU hợp tác trong lĩnh vực Xúc tiến thương mại.

Về hợp tác công nghiệp

Xu-đăng là một quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản, vì vậy hoạt động hợp tác, đầu tư trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản được hai nước quan tâm. Trong chuyến thăm của Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Xu-đăng tới Việt Nam tháng 10 năm 2009, Quốc vụ khanh Xu-đăng cùng Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đoàn Xuân Hưng và lãnh đạo một số Bộ/Ngành đã trao đổi về phương hướng, các biện pháp thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Xu-đăng, trong đó nhấn mạnh lĩnh vực dầu khí. Năm 2009, Tập đoàn dầu khí Việt Nam và Tổng công ty dầu khí Xu-đăng đã ký kết Thoả thuận hợp tác dầu khí.

Trong chuyến công tác của Đoàn công tác Bộ Công Thương tới Xu-đăng vào tháng 6 năm 2013 vừa qua, phía Xu-đăng đã giới thiệu các thông tin tổng quan về các dự án khuyến khích đầu tư, tiềm năng khoáng sản (giàu tài nguyên vàng, sắt, niken, thiếc, crom…), dầu khí, tình hình sản xuất công nghiệp, nông nghiệp... và kêu gọi Việt Nam quan tâm nghiên cứu và hợp tác đầu tư với Xu-đăng trong các lĩnh vực đa dạng này. Các Bộ ngành Xu-đăng cho biết sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các lĩnh vực quan tâm. Hiện tại, với chính sách ưu đãi đầu tư nước ngoài và tiềm năng tự nhiên phong phú, Xu-đăng thu hút khá nhiều các nhà đầu tư nước ngoài đối với xây dựng cơ sở hạ tầng, khoáng sản, dầu khí, chế biến nông sản, thực phẩm, thịt, dệt may, thiết bị phụ tùng ô tô, xi măng, sắt thép...

Mới đây, Đại sứ quán Xu-đăng gửi dự thảo MOU hợp tác trong lĩnh vực Công nghiệp, đề nghị Bộ Công Thương xem xét tiến hành ký kết với Bộ Công nghiệp Xu-đăng. Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ, Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á đang lấy ý kiến của các đơn vị hữu quan về việc này.

Có thể thấy, hợp tác thương mại – công nghiệp Việt Nam – Xu đăng dù đã đạt được những kết quả nhất định nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của hai nước. Chính phủ hai nước đã và đang kiện toàn những khuôn khổ pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho quan hệ hợp tác toàn diện Việt Nam – Xu-đăng nói chung, trong đó bao gồm các nội dung hợp tác sẽ được trao đổi trong Kỳ họp thứ 1 Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam – Xu-đăng sắp tới được tổ chức tại Hà Nội. Tuy nhiên, đối với lĩnh vực thương mại, cần thiết trên hết vẫn là sự tích cực, chủ động của các doanh nghiệp trong tìm hiểu, xâm nhập thị trường nhằm đem lại hiệu quả trao đổi thương mại.
Nguyễn Quỳnh Chi