24/04/2025 lúc 10:00 (GMT)
Ngành Công Thương "dốc toàn lực" hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững
Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc mới, ngành Công Thương đang dốc toàn lực triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm mở rộng sản xuất công nghiệp, thúc đẩy xuất khẩu bền vững và khai thác hiệu quả thị trường trong nước. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu của ngành trong quá trình đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc.
Năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm cuối thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025, và là năm khởi đầu cho kế hoạch giai đoạn mới. Như Tổng bí thư Tô Lâm đã chỉ ra, "Đây đồng thời là năm tập trung tổ chức Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và củng cố, chuẩn bị tốt các yếu tố nền tảng để thực hiện thắng lợi Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm giai đoạn 2021 - 2030, đánh dấu thời điểm đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc."
Theo đó, Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu tốc độ tăng trưởng cả nước năm 2025 đạt trên 8% hoặc 10% trong điều kiện thuận lợi, tạo đà, tạo lực, tạo thế, tạo niềm tin cho tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030.
Theo đó, Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu tốc độ tăng trưởng năm 2025 đạt trên 8%, hoặc 10% trong điều kiện thuận lợi, tạo đà, tạo lực, tạo thế và tạo niềm tin cho tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030.
Từ định hướng và mục tiêu trên, Bộ Công Thương đã và đang tập trung triển khai đồng bộ, chủ động và hiệu quả các nhiệm vụ được giao. Các trụ cột tăng trưởng truyền thống như xuất nhập khẩu, sản xuất chế tạo và thương mại nội địa tiếp tục được củng cố, vận hành linh hoạt để duy trì đà tăng trưởng ổn định. Song song đó, những lĩnh vực mới mang tính chiến lược như kinh tế số, năng lượng tái tạo, thương mại điện tử, dịch vụ logistics… được Bộ Công Thương xác định là động lực tăng trưởng mới, lực lượng sản xuất mới, mở ra không gian phát triển và cơ hội bứt phá cho nền kinh tế Việt Nam. Cùng với đó, Bộ Công Thương cũng chuyển mạnh tư duy từ quản lý sang kiến tạo, phục vụ, tạo đột phá về thể chế nhằm thúc đẩy sản xuất - kinh doanh và lan tỏa động lực phát triển trong toàn nền kinh tế.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động khó lường, việc khai thác hiệu quả sức mua của gần 100 triệu dân được xem là “trụ đỡ” giúp nền kinh tế tăng sức chống chịu và duy trì đà phục hồi. Thị trường nội địa không chỉ là nơi tiêu thụ sản phẩm, mà còn là “động cơ” thúc đẩy sản xuất, tạo việc làm, lan tỏa chuỗi giá trị và bảo đảm an sinh xã hội - yếu tố then chốt giúp duy trì sự ổn định của nền kinh tế quốc dân.
Để phát huy sức mạnh nội tại của thị trường trong nước, Bộ Công Thương đã và đang thực hiện 03 nhóm giải pháp chủ chốt, cụ thể:
Thứ nhất, kích cầu tiêu dùng, tạo động lực tăng trưởng mới: Đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, khuyến khích tiêu dùng sản phẩm nội địa trên cả kênh truyền thống và thương mại điện tử. Thực hiện các chương trình khuyến mại tập trung, hội chợ, sự kiện xúc tiến tiêu dùng tại các đô thị lớn và vùng có sức mua cao. Doanh nghiệp được hỗ trợ ứng dụng công nghệ số để cá nhân hóa ưu đãi, tiếp cận đúng khách hàng mục tiêu; phát triển các mô hình tiêu dùng kết hợp trải nghiệm như trung tâm thương mại số, thương mại – văn hóa – du lịch. Các sàn thương mại điện tử lớn được vận động triển khai chương trình “Gian hàng Việt – Sản phẩm Việt” nhằm lan tỏa hàng hóa nội địa trên nền tảng số.
Thứ hai, bảo đảm nguồn cung ổn định, tối ưu hóa chuỗi cung ứng: Hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, lưu thông hàng hóa – đặc biệt với nhóm thiết yếu – để duy trì nguồn cung và giảm tác động từ biến động bên ngoài. Ngành logistics được định hướng phát triển thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) để tối ưu vận chuyển, giảm chi phí phân phối. Cùng với đó là hệ thống cảnh báo sớm cung – cầu, giá cả hàng hóa giúp doanh nghiệp chủ động sản xuất – kinh doanh. Đồng thời, thúc đẩy liên kết trong chuỗi giá trị, gắn kết sản xuất với phân phối, tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, hình thành chuỗi cung ứng hàng Việt bền vững.
Thứ ba, phát triển hạ tầng thương mại hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số: Đẩy mạnh thương mại điện tử, mô hình bán lẻ đa kênh, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia thị trường số. Các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tiện lợi được nâng cấp để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại, đồng thời cải tạo chợ truyền thống theo hướng văn minh, sạch đẹp. Đồngg thời, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng thanh toán không tiền mặt, đầu tư mô hình bán lẻ thông minh như cửa hàng tự động, logistics thông minh, góp phần hiện đại hóa ngành bán lẻ Việt Nam.
Cùng với các giải pháp phát triển, Bộ Công Thương tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả – đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử. Bộ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, xử lý vi phạm và tăng cường công tác truyền thông, nhằm nâng cao nhận thức, khuyến khích người dân, doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, xây dựng môi trường thương mại lành mạnh, minh bạch.
Song song với việc củng cố thị trường trong nước, Bộ Công Thương tiếp tục đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng bền vững, tự chủ và thích ứng linh hoạt với biến động toàn cầu thông qua 06 nhóm giải pháp cụ thể:
Thứ nhất, tiếp tục chú trọng công tác thông tin thị trường nhằm kịp thời thông tin với các Hiệp hội ngành hàng về những diễn biến của thị trường xuất khẩu để doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất phù hợp, định hướng tìm kiếm đơn hàng từ các thị trường; trường thường xuyên cập nhật thông tin về tình hình thị trường nước ngoài; các quy định, tiêu chuẩn, điều kiện của thị trường nước ngoài có thể tác động đến hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam và khuyến nghị đối với các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Đồng thời, thường xuyên theo dõi chặt chẽ tình hình diễn biến về giá cước và biến động của thị trường vận tải kho vận trên thế giới và trong nước để có khuyến nghị kịp thời với cộng đồng doanh nghiệp.
Thứ hai, thường xuyên rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh thực hiện thông qua dịch vụ công trực tuyến giúp tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Thứ ba, chủ động trong xây dựng các giải pháp, chính sách kịp thời, các đơn vị thuộc Bộ phối hợp để nghiên cứu, xây dựng kịch bản dự báo, phân tích, đề xuất giải pháp phản ứng chính sách kịp thời với khả năng xảy ra chiến tranh thương mại trên thế giới.
Thứ tư, tiếp tục triển khai các giải pháp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, hướng tới thúc đẩy xuất khẩu sang đa dạng các thị trường mới, song song với các thị trường trọng điểm.
Thứ năm, khai thác hiệu quả các FTA, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ đàm phán các FTA mới và các FTA nâng cấp; đẩy nhanh tiến độ nội luật hóa các cam kết, tiếp tục triển khai các hoạt động đào tạo tập huấn các cam kết trong đó trọng tâm là đào tạo về quy tắc xuất xứ để doanh nghiệp nắm bắt và tận dụng.
Cuối cùng, thường xuyên trao đổi, cảnh báo các tổ chức cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá (C/O) về việc lưu ý tới một số mặt hàng có nguy cơ cao về gian lận xuất xứ hàng hóa; chủ động tổ chức các đoàn kiểm tra, xác minh khi có nghi vấn về gian lận xuất xứ. Bên cạnh đó, tiếp tục tăng cường công tác phòng vệ thương mại góp phần thúc đẩy xuất khẩu bền vững. Tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống pháp luật đúng thời hạn nhằm củng cố thể chế về phòng vệ thương mại hướng tới bảo vệ nền kinh tế, doanh nghiệp, thị trường trong nước phù hợp với các cam kết quốc tế.
Cùng với thị trường trong nước và xuất khẩu, phát triển sản xuất công nghiệp là trụ cột quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững. Bộ Công Thương đang tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm cơ cấu lại ngành công nghiệp theo hướng mở rộng quy mô, nâng cao giá trị gia tăng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trọng tâm là làm chủ, chuyển giao và ứng dụng công nghệ mới, đồng thời phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành công nghiệp chiến lược, nền tảng, mới nổi và công nghiệp hỗ trợ.
Các nhóm giải pháp chủ yếu gồm:
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách và pháp luật phát triển công nghiệp, đặc biệt là đối với các ngành công nghiệp nền tảng và chiến lược, theo định hướng của Đảng và Chính phủ trong thời gian tới, nhằm tạo khung pháp lý bền vững, thống nhất cho quá trình công nghiệp hóa đất nước.
Thứ hai, đẩy mạnh triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp trong khuôn khổ Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ quốc gia giai đoạn 2016–2025, đồng thời xây dựng Chương trình giai đoạn 2026–2035 với mục tiêu hình thành hệ thống các nhà cung cấp nội địa nguyên vật liệu và linh kiện quy mô lớn. Việc này sẽ được thúc đẩy thông qua hợp tác - liên kết và chuyên môn hóa giữa các doanh nghiệp sản xuất trong và ngoài nước, song song với các hoạt động đào tạo nhân lực, tư vấn cải tiến sản xuất, xây dựng cơ sở dữ liệu và phổ biến thông tin thị trường.
Thứ ba, phối hợp với các địa phương hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, qua đó tăng cường phân bổ và thu hút nguồn lực đầu tư, cũng như triển khai các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực cho doanh nghiệp công nghiệp địa phương, giúp lan tỏa quá trình công nghiệp hóa đồng đều giữa các vùng, miền.
Song song đó, Bộ Công Thương đang xây dựng và triển khai hiệu quả Đề án khung pháp lý về phát triển sản xuất thông minh, mô hình nhà máy thông minh, mô hình quản trị thông minh, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất.
Bộ Công Thương cũng nghiên cứu, xây dựng chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới, hấp thụ và làm chủ công nghệ, đặc biệt là công nghệ lõi, công nghệ nguồn, đồng thời đẩy mạnh bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, nâng cao năng lực sáng tạo và năng suất lao động. Phát triển công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, sản xuất carbon thấp tiếp tục được coi là định hướng xuyên suốt, nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
