Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Tín dụng tăng tốc, lãi suất chậm lại giữ thế cân bằng cho tăng trưởng

Chiều 7/10, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III/2026, dưới sự chủ trì của Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà. Những thông tin được công bố cho thấy điều hành chính sách tiền tệ trong những tháng cuối năm tiếp tục đặt trọng tâm vào việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đồng thời bảo đảm dòng vốn cho nền kinh tế.

Dòng vốn tiếp tục mở rộng quy mô hướng tới sản xuất, kinh doanh

Một trong những thông tin đáng chú ý tại cuộc họp báo là tốc độ tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì ở mức cao.

Đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, chỉ trong 9 tháng, hệ thống ngân hàng đã bổ sung khoảng 2,2 triệu tỷ đồng vốn cho nền kinh tế.

Mức tăng này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục duy trì đà phục hồi và tăng trưởng cao. GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ; tính chung 9 tháng tăng 9,01%. Cùng với sản xuất, đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu, nhu cầu vốn của doanh nghiệp và người dân tiếp tục gia tăng.

Theo NHNN, định hướng điều hành tín dụng trong năm 2026 không chỉ tập trung mở rộng quy mô mà chú trọng hơn tới chất lượng và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu công khai, minh bạch nguyên tắc giao tăng trưởng tín dụng, chủ động cân đối nguồn vốn và hướng tín dụng vào những lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng.

NHNN tiếp tục tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng cấp vốn cho những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng như sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các dự án lớn, công trình trọng điểm, hạ tầng, công nghệ số và một số lĩnh vực bất động sản phù hợp với chủ trương của Chính phủ.

Trong đó, một số chương trình tín dụng được mở rộng đáng kể. Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực lâm sản, thủy sản được nâng quy mô từ 15.000 tỷ đồng lên 185.000 tỷ đồng. Chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục được triển khai.

Cùng với đó là các chương trình cho vay nhà ở xã hội, hỗ trợ người dưới 35 tuổi mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; chương trình tín dụng 500.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, công nghệ số và các chương trình tín dụng chính sách.

Đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong tháng 8/2026, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai chương trình tín dụng hướng tới các động lực tăng trưởng và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1 điểm phần trăm/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay.

Những chính sách này cho thấy trọng tâm của dòng vốn đang được dịch chuyển rõ hơn về phía sản xuất, kinh doanh và những khu vực có khả năng tạo thêm năng lực sản xuất, việc làm và sức cạnh tranh cho nền kinh tế.

Tốc độ tăng lãi suất chậm lại

Nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh, diễn biến lãi suất vẫn là vấn đề được thị trường quan tâm. Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, trước áp lực lớn lên mặt bằng lãi suất, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, đồng thời triển khai giải pháp ổn định lãi suất, tạo điều kiện để tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp.

Các ngân hàng thương mại được yêu cầu ổn định lãi suất, công khai lãi suất cho vay trên website; NHNN khu vực tăng cường kiểm tra việc thực hiện các chỉ đạo về giảm lãi suất.

Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15 điểm phần trăm so với cuối năm 2025. NHNN đánh giá tốc độ tăng lãi suất đã chậm lại, mặt bằng lãi suất cơ bản đang xoay quanh một mức mới.

Tuy nhiên, áp lực vẫn hiện hữu khi CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, sát mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% cho cả năm. Diễn biến chính sách tiền tệ quốc tế và xu hướng tăng của USD cũng tiếp tục tác động đến điều hành trong nước.

Vì vậy, những tháng cuối năm đặt ra yêu cầu cân bằng giữa bảo đảm nguồn vốn cho tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá, qua đó duy trì mặt bằng tiền tệ phù hợp với diễn biến kinh tế.

Tiếp tục điều hành linh hoạt tỷ giá, lãi suất và dòng vốn 

Trong điều hành chính sách tiền tệ, NHNN đặt lãi suất, tỷ giá và thanh khoản hệ thống trong mối quan hệ chặt chẽ. Trong bối cảnh USD tăng trở lại, tạo sức ép lên tỷ giá, NHNN tiếp tục điều hành linh hoạt theo diễn biến thị trường, bảo đảm các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Điều này giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu, sản xuất và đầu tư chủ động hơn trong xây dựng phương án kinh doanh và kiểm soát chi phí.

Trong 9 tháng, nghiệp vụ thị trường mở được điều hành linh hoạt nhằm bảo đảm thanh khoản và nhu cầu thanh toán của các tổ chức tín dụng. Lãi suất liên ngân hàng có xu hướng giảm, góp phần duy trì sự thông suốt của thị trường tiền tệ.

Trong khi đó, với dư nợ tín dụng đạt 20,75 triệu tỷ đồng, trọng tâm điều hành những tháng cuối năm không chỉ là mở rộng tín dụng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn. NHNN tiếp tục định hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh và các dự án lớn, trọng điểm có tính lan tỏa, thúc đẩy phát triển vùng, địa phương. Một số quy định về tín dụng bất động sản cũng được điều chỉnh, tạo thêm dư địa cho các lĩnh vực phục vụ trực tiếp phát triển kinh tế - xã hội như nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất, nhà hàng, khách sạn và một số loại hình du lịch.

Đáng chú ý, NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1890/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 phê duyệt Đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý tổ chức tín dụng yếu kém và tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là hướng đi nhằm bổ sung nguồn lực cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Mở rộng không gian dịch vụ, cung ứng vốn đúng nhu cầu

Cùng với điều hành tiền tệ và tín dụng, chuyển đổi số tiếp tục là một trụ cột của ngành ngân hàng. Đến ngày 2/10/2026, hệ thống đã đối chiếu sinh trắc học thành công khoảng 175,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và 2,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức. Các ngân hàng tiếp tục ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và tự động hóa vào nghiệp vụ, quản trị rủi ro và cung cấp dịch vụ.

Kết nối thanh toán bán lẻ bằng mã QR song phương với các thị trường trong khu vực cũng được mở rộng, tạo thuận lợi cho giao dịch xuyên biên giới và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt.

Như vậy, cùng với mở rộng tín dụng, chuyển đổi số đang trở thành một công cụ quan trọng giúp giảm chi phí giao dịch, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Sau 9 tháng, các chỉ số về tín dụng cho thấy nguồn vốn ngân hàng đang đóng vai trò quan trọng trong duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế. Tuy nhiên, tốc độ tăng tín dụng cao cũng đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với kiểm soát chất lượng tín dụng, khả năng hấp thụ vốn và quản trị rủi ro.

Trong những tháng cuối năm 2026, NHNN sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, theo dõi sát diễn biến lạm phát, lãi suất và tỷ giá.

Với dư nợ 20,75 triệu tỷ đồng, thêm khoảng 2,2 triệu tỷ đồng vốn được đưa vào nền kinh tế trong 9 tháng, ngành ngân hàng đang đứng trước yêu cầu chuyển từ câu chuyện cung ứng đủ vốn sang cung ứng vốn đúng địa chỉ, đúng nhu cầu và tạo hiệu quả cao hơn.

Đây sẽ là yếu tố quan trọng để dòng tín dụng tiếp tục trở thành lực đẩy cho sản xuất, đầu tư và tiêu dùng, đồng thời giữ được nền tảng ổn định của hệ thống tài chính - tiền tệ trong giai đoạn cuối năm 2026.