Giá nguyên liệu giảm tác động tới phát triển kinh tế
Theo Báo cáo, các nước mới nổi xuất khẩu hàng hóa nguyên liệu và các nước đang phát triển đang phải vật lộn với tình trạng giá dầu và giá các mặt hàng nguyên liệu khác bị ghìm ở mức thấp. Riêng yếu tố này đã chiếm một nửa mức hạ dự báo. Các nền kinh tế này dự đoán chỉ tăng 0,4% năm nay, trong khi mức dự báo đưa ra hồi tháng 1/2016 là 1,2%.
Ông Jim Yong Kim - Chủ tịch Ngân hàng Thế giới đánh giá: “Mức tăng trưởng chậm này cho thấy các nước phải theo đuổi các chính sách nhằm tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống cho nhóm những người nghèo. Tăng trưởng kinh tế vẫn là yếu tố quan trọng nhất giúp thực hiện giảm nghèo và chính vì vậy nên chúng tôi rất quan ngại về tình trạng sụt giảm tăng trưởng mạnh tại các nước phát triển xuất khẩu nguyên liệu do giá hàng hóa nguyên liệu thấp”.
Theo báo cáo, các thị trường mới nổi nhập khẩu hàng hóa nguyên liệu và các nước đang phát triển có khả năng đề kháng tốt hơn các nước xuất khẩu tuy rằng phải mất nhiều thời gian thì mới có thể khai thác được lợi ích của xu thế giá năng lượng và giá các hàng hóa khác đi xuống. Dự báo các nền kinh tế này sẽ đạt mức tăng trưởng 5,8% năm 2016, giảm nhẹ so với mức 5,9% năm 2015, nhờ vào giá năng lượng thấp và mức tăng trưởng nhẹ tại các nền kinh tế phát triển.
Trong các nền kinh tế mới nổi chính, Trung Quốc dự đoán sẽ tăng trưởng 6,7% năm 2016 so với mức 6,9% năm 2015. Ấn Độ dự kiến sẽ vẫn giữa mức 7,6%, còn Brazil và Nga dự kiến sẽ bị lún sâu hơn vào suy thoái so với mức dự báo hồi tháng 1/2016. Nam Phi dự báo tăng trưởng 0,6% năm 2016, thấp hơn 0,8 điểm phần trăm so với mức dự báo tháng 1/2016.
Theo ông Kaushik Basu - Chuyên gia Kinh tế trưởng, Phó chủ tịch cao cấp của Ngân hàng Thế giới, “Trong khi các nước phát triển đang cố gắng lấy đà thì hầu hết các nước Nam và Đông Á lại tăng trưởng rất vững, và các nước nhập khẩu hàng hóa nguyên liệu mới nổi khác trên thế giới cũng vậy”.
Trong bối cảnh tăng trưởng yếu, nền kinh tế toàn cầu gặp phải nhiều rủi ro dễ thấy, trong đó phải kể đến xu thế tiếp tục đi xuống tại một số thị trường mới nổi chủ chốt, thay đổi đột ngột về tâm lý trên thị trường tài chính, đình trệ tại các nền kinh tế phát triển, tình trạng giá nguyên vật liệu thấp kéo dài hơn dự tính, rủi ro địa chính trị tại nhiều nơi trên thế giới và quan ngại về hiệu quả chính sách tiền tệ trong việc thúc đẩy tăng trưởng. Báo cáo áp dụng một công cụ lượng hóa rủi ro đối với viễn cảnh toàn cầu và kết quả cho thấy rằng xu thế có vẻ kém lạc quan hơn dự báo đưa ra hồi tháng 1/2016.
“Viễn cảnh tăng trưởng ảm đạm tại các nền kinh tế mới nổi đang phát triển sẽ làm chậm lại, thậm chí đảo ngược thành quả đã đạt được trong việc bắt kịp với mức thu nhập tại các nền kinh tế phát triển,” ông Ayhan Kose - Trưởng nhóm báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu nói. “Tuy vậy, một số nền kinh tế mới nổi nhập khẩu nguyên vật liệu và đang phát triển vẫn duy trì mức tăng trưởng đều và thậm chí tăng tốc trong ba năm vừa qua”.
Khu vực Đông Á Thái Bình Dương dự báo giảm tăng trưởng còn 6,3%
Theo WB, diễn biến gần đây cho thấy tăng trưởng khu vực Đông Á Thái Bình Dương giảm xuống còn khoảng 6,5% như dự đoán trước đây. Tại các nước nhập khẩu nguyên vật liệu trong khu vực, hoạt động kinh tế đã tăng cường nhờ tăng cầu nội địa, thị trường lao động hoạt động tốt và giá năng lượng thấp. Các nước trong khu vực cũng đã chứng tỏ khả năng kháng cự tốt trước các tác động kinh tế tiêu cực từ bên ngoài nhờ có khoảng đệm tốt và thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô thận trọng trong một số năm gần đây với kết quả đạt được là giảm mức độ tổn thương. Trong đó, Trung Quốc, nền kinh tế lớn nhất khu vực, đã thực hiện các biện pháp nhằm giải quyết tình trạng thừa công suất, cầu bên ngoài kém, và bấp bênh tài chính. Kết quả là hoạt động kinh tế suy giảm. Tuy vậy, các biện pháp ổn định cũng góp phần giảm nhẹ tốc độ đi xuống. Khu vực dịch vụ đã chiếm vị thế của công nghiệp chế tạo và trở thành nhân tố thúc đẩy tăng trưởng chính tại Trung Quốc.
WB dự báo, tăng trưởng khu vực Đông Á Thái Bình Dương sẽ giảm xuống còn 6,3% trong năm 2016 như đã dự đoán trước đây, trong đó mức tăng trưởng Trung Quốc sẽ giảm xuống mức 6,7% như đã dự đoán hồi tháng Giêng. Toàn khu vực, trừ Trung Quốc, sẽ đạt mức tăng trưởng 4,8% trong năm 2016, bằng với mức năm 2015. Tại các nước khác trong khu vực, tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào tăng đầu tư (tại một số nề kinh tế lớn như In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Thái Lan) và tăng tiêu dùng nhờ giá nguyên vật liệu thấp (Thái Lan, Phi-lip-pin, Việt Nam).
Mức tăng trưởng nhẹ tại các nước ASEAN vừa đủ bù cho sụt giảm tăng trưởng tại Trung Quốc trong năm nay. Sự phục hồi tại các nước phát triển, giá năng lượng thấp, tăng cường ổn định chính trị và điều kiện thuận lợi trên thị trường tài chính toàn cầu bất chấp việc Hoa Kỳ sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ có lợi cho các nước trong khu vực.
Trong số các nước xuất khẩu nguyên vật liệu, dự kiến In-đô-nê-xi-a sẽ đạt mức tăng trưởng 5,1% năm 2016 (năm 2015 là 4,8%) với điều kiện là phải thực hiện cải cách nhằm khuyến khích đầu tư và nâng cao năng suất. Ma-lai-xi-a sẽ giảm tăng trưởng xuống mức 4,4% năm 2016 (năm 2015 là 5%) do cầu trong nước suy giảm. Thái Lan sẽ tăng tốc dần dần nhưng sẽ vẫn nằm dưới mức 3% tính chung cho cả giai đoạn 2016-18 do nợ hộ gia đình làm giảm gia tăng tiêu dùng và do xuất khẩu cũng chỉ tăng nhẹ.
Các hoạt động kinh tế tại Phi-lip-pin sẽ gia tăng và đạt mức tăng trưởng 6,4% năm 2016 (năm 2015 là 5,8%) nhờ các dự án hợp tác công tư và chi công tăng. Việt Nam dự kiến sẽ tăng trưởng 6,3% trong cả giai đoạn 2016-18 do đầu tư nước ngoài đổ vào ngành công nghiệp chế tạo hiện đang rất cạnh tranh về chi phí.
