Nhà máy Đạm Phú Mỹ: 22 năm kiến tạo nền tảng, tăng tốc chuyển mình thành nhà máy thông minh

Bước sang giai đoạn phát triển mới, nhà máy đang từng bước chuyển mình trở thành trung tâm sản xuất thông minh dựa trên dữ liệu, giữ vai trò nòng cốt trong chiến lược xây dựng doanh nghiệp thông minh của PVFCCo – Phú Mỹ.

Nền tảng vững chắc cho hành trình sản xuất thông minh

Ngay từ những ngày đầu vận hành, Nhà máy Đạm Phú Mỹ đã được đầu tư với công nghệ hiện đại, đồng thời liên tục chuẩn hóa quy trình, nâng cao năng lực quản trị và đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ. Đây là nền tảng quan trọng giúp nhà máy từng bước hình thành hệ thống số đồng bộ, tạo tiền đề cho lộ trình sản xuất thông minh.

Trong chiến lược phát triển của PVFCCo – Phú Mỹ, sản xuất thông minh được xác định là một trong những trụ cột cốt lõi. Với vai trò là đơn vị sản xuất chủ lực, Nhà máy Đạm Phú Mỹ được lựa chọn là trung tâm triển khai chuyển đổi số, tiếp cận bài bản trên ba trụ cột: công nghệ, tổ chức và dữ liệu. Cách tiếp cận này không chỉ giúp tối ưu vận hành mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh ngành sản xuất ngày càng chịu áp lực về chi phí, môi trường và yêu cầu quản trị hiện đại.

Đáng chú ý, nhà máy đã lựa chọn áp dụng Smart Industry Readiness Index (SIRI) làm khung tham chiếu cho quá trình chuyển đổi. Đây được xem là “kim chỉ nam” giúp đánh giá toàn diện mức độ trưởng thành số trên các phương diện quy trình, công nghệ và tổ chức, đồng thời định hướng lộ trình phát triển từ tự động hóa đến tự chủ hóa.

Theo kết quả đánh giá, Nhà máy Đạm Phú Mỹ đạt mức 2.3 theo chuẩn SIRI – nằm trong nhóm trung bình của thế giới, với nhiều tiêu chí tiệm cận hoặc vượt mức trung bình của ngành hóa chất. Kết quả này cho thấy nhà máy đã có nền tảng trưởng thành số tương đối vững chắc, đủ điều kiện để bứt tốc trong giai đoạn tiếp theo.

Trên cơ sở đó, lộ trình sản xuất thông minh được xây dựng theo ba giai đoạn rõ ràng: thiết lập nền tảng dữ liệu và kết nối hệ thống IT/OT; tích hợp và tự động hóa quy trình; tiến tới tối ưu vận hành dựa trên phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Lộ trình được triển khai theo hướng từng bước, có trọng tâm, bảo đảm quá trình chuyển đổi không làm gián đoạn sản xuất.

Trong toàn bộ chiến lược này, dữ liệu được xác định là “tài sản lõi”. Việc triển khai hệ thống Data Lakehouse giúp chuyển đổi từ mô hình dữ liệu phân tán sang hợp nhất, tạo nền tảng cho phân tích, báo cáo và ra quyết định theo thời gian thực, đồng thời mở đường cho việc ứng dụng AI/ML trong quản trị và vận hành.

Tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới vận hành tự chủ

Song hành với lộ trình tổng thể, Nhà máy Đạm Phú Mỹ đã triển khai hàng loạt giải pháp công nghệ trọng điểm, tập trung giải quyết trực tiếp các bài toán vận hành cốt lõi. Nổi bật là hệ thống quản lý thực thi sản xuất (MES), cho phép kết nối dữ liệu xuyên suốt từ hiện trường đến cấp quản trị, hỗ trợ giám sát theo thời gian thực, kiểm soát chất lượng và tối ưu hiệu suất.

Bên cạnh đó, các sáng kiến như Machine Health, RBI (Risk-Based Inspection) hay mô hình “360 Factory” đang góp phần nâng cao độ tin cậy thiết bị, tối ưu công tác bảo trì và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất. Đây là những yếu tố then chốt trong ngành công nghiệp hóa chất, nơi yêu cầu về an toàn và độ ổn định vận hành luôn được đặt lên hàng đầu.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc triển khai dự án Digital Twin trên nền tảng ảnh 360°. Toàn bộ các phân xưởng trọng yếu như amonia, urê, NPK cùng các khu vực phụ trợ đã và đang được số hóa, hình thành “bản sao số” trực quan của nhà máy. Trên nền tảng này, dữ liệu vận hành thời gian thực, lịch sử bảo trì và hồ sơ kỹ thuật được tích hợp đồng bộ, tạo nên một trung tâm dữ liệu trực quan phục vụ công tác quản lý.

Việc ứng dụng Digital Twin không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn mở ra nhiều kịch bản ứng dụng thiết thực như bảo trì từ xa, đào tạo an toàn, hỗ trợ xử lý sự cố và khảo sát hiện trường. Đây là bước tiến quan trọng, đánh dấu sự chuyển dịch từ số hóa dữ liệu sang khai thác và trực quan hóa dữ liệu theo thời gian thực.

Cùng với công nghệ, chuyển đổi số tại Nhà máy Đạm Phú Mỹ còn gắn liền với đổi mới phương thức quản trị. Nhà máy đang từng bước chuyển sang mô hình điều hành dựa trên dữ liệu, nâng cao tính minh bạch và chất lượng ra quyết định. Đồng thời, việc phát triển năng lực số cho đội ngũ nhân sự cũng được chú trọng, tạo nền tảng cho một văn hóa vận hành hiện đại, đồng bộ.

Dấu mốc 22 năm không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường phát triển bền bỉ, mà còn là thời điểm khẳng định bước chuyển chiến lược: từ một nhà máy sản xuất hiện đại sang mô hình nhà máy thông minh. Trong hành trình đó, Nhà máy Đạm Phú Mỹ tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong chiến lược chuyển đổi số của PVFCCo – Phú Mỹ.

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của doanh nghiệp là không chạy theo công nghệ một cách hình thức, mà tập trung vào giá trị thực tiễn trong vận hành. Các giải pháp được lựa chọn dựa trên bài toán cụ thể, tận dụng tối đa hạ tầng hiện hữu và triển khai theo lộ trình có trọng tâm, qua đó bảo đảm hiệu quả đầu tư và duy trì ổn định sản xuất.

Trong dài hạn, việc triển khai lộ trình theo chuẩn SIRI sẽ giúp nhà máy chuyển từ mô hình vận hành mang tính phản ứng sang mô hình dự báo và tối ưu hóa chủ động – nơi dữ liệu trở thành trung tâm của mọi quyết định.

Sau hơn hai thập kỷ phát triển, Nhà máy Đạm Phú Mỹ không chỉ là nền tảng sản xuất chủ lực của PVFCCo – Phú Mỹ, mà còn từng bước trở thành hạt nhân hiện thực hóa mô hình “Phú Mỹ thông minh”. Hành trình này không đơn thuần là câu chuyện công nghệ, mà là quá trình tích lũy nội lực, đổi mới tư duy và kiến tạo một mô hình nhà máy hiện đại, thông minh và bền vững cho tương lai.