TÓM TẮT:
Múa trống Chhay-dăm là loại hình nghệ thuật dân gian tiêu biểu của người Khmer Nam Bộ, mang nhiều giá trị văn hóa và nghệ thuật đặc sắc. Bài viết tập trung phân tích giá trị của múa trống Chhay-dăm của người Khmer tại Tây Ninh, đánh giá thực trạng khai thác trong du lịch và đề xuất giải pháp phát triển sản phẩm du lịch văn hóa tại Tây Ninh. Kết quả nghiên cứu cho thấy, loại hình nghệ thuật này có sức hấp dẫn lớn đối với du khách, tuy nhiên hoạt động quảng bá và khai thác du lịch vẫn còn nhiều hạn chế, cần được bảo tồn và phát huy hiệu quả hơn.
Từ khóa: múa trống Chhay-dăm, du lịch văn hóa, văn hóa Khmer Tây Ninh.
1. Đặt vấn đề
\Hiện nay, du lịch văn hóa ngày càng được chú trọng nhằm đáp ứng nhu cầu trải nghiệm và khám phá bản sắc địa phương của du khách. Việc khai thác các giá trị văn hóa truyền thống để xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng không chỉ góp phần nâng cao sức hấp dẫn điểm đến mà còn hỗ trợ bảo tồn di sản văn hóa. Tây Ninh là nơi giao thoa văn hóa của nhiều cộng đồng dân cư, trong đó người Khmer vẫn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, tiêu biểu là nghệ thuật múa trống Chhay-dăm. Đây là loại hình nghệ thuật dân gian kết hợp giữa âm nhạc, vũ đạo và trình diễn tập thể, phản ánh đời sống tinh thần và bản sắc văn hóa của cộng đồng Khmer Nam Bộ.
Những năm gần đây, Tây Ninh định hướng phát triển du lịch theo hướng đa dạng hóa sản phẩm gắn với khai thác tài nguyên văn hóa. Tuy nhiên, nghệ thuật múa trống Chhay-dăm hiện vẫn chưa được khai thác hiệu quả trong hoạt động du lịch; các chương trình biểu diễn còn mang tính thời điểm, hoạt động quảng bá còn hạn chế và thiếu sự liên kết giữa các bên liên quan. Từ thực tế đó, bài viết tập trung phân tích giá trị và tiềm năng du lịch của nghệ thuật múa trống Chhay-dăm, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển sản phẩm du lịch văn hóa gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa Khmer tại Tây Ninh.Top of Form
Bottom of Form
2. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
2.1. Lý thuyết về sản phẩm du lịch văn hóa
Theo Nguyễn Phạm Hùng (2022), “Sản phẩm du lịch văn hóa là sự kết hợp tối ưu giữa tài nguyên du lịch văn hóa với dịch vụ du lịch thích hợp nhằm đáp ứng nhu cầu thưởng thức, trải nghiệm, khám phá những điều mới lạ và khác biệt về văn hóa của du khách trong những không gian và thời gian nhất định”.
Hiện nay, sản phẩm du lịch văn hóa không chỉ hướng đến khai thác tài nguyên văn hóa mà còn chú trọng tạo ra trải nghiệm chân thực và sự tham gia của cộng đồng địa phương. Phát triển sản phẩm du lịch văn hóa cần đảm bảo hài hòa giữa khai thác du lịch và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống. Việc xây dựng sản phẩm phải gắn với bảo tồn di sản, tôn trọng bản sắc văn hóa và phát huy vai trò của cộng đồng địa phương. Đồng thời, sản phẩm cần phát triển theo hướng bền vững, tạo nét đặc trưng riêng nhằm nâng cao sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của điểm đến.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp quan sát thực địa
Tác giả trực tiếp quan sát các hoạt động biểu diễn múa trống Chhay-dăm của người Khmer ở tỉnh Tây Ninh nhằm ghi nhận thực tế về không gian biểu diễn, hình thức tổ chức, sự tham gia của cộng đồng và khả năng khai thác phục vụ du lịch. Kết quả quan sát là cơ sở thực tiễn quan trọng phục vụ phân tích và đề xuất giải pháp phát triển sản phẩm du lịch văn hóa từ nghệ thuật múa trống Chhay-dăm tại tỉnh Tây Ninh.
Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp
Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp từ các báo cáo, số liệu thống kê, tài liệu của ngành văn hóa - du lịch, các công trình nghiên cứu, sách chuyên ngành và bài báo khoa học liên quan đến văn hóa Khmer, nghệ thuật múa trống Chhay-dăm và phát triển du lịch văn hóa. Việc thu thập tài liệu giúp tác giả có cái nhìn tổng quát về thực trạng, tiềm năng khai thác du lịch và làm cơ sở cho quá trình nghiên cứu thực tế.
Phương pháp phân tích - tổng hợp
Sau khi thu thập dữ liệu, tác giả tiến hành hệ thống hóa, phân loại và phân tích theo các nội dung như giá trị văn hóa, thực trạng khai thác, tiềm năng và khó khăn trong phát triển du lịch từ nghệ thuật múa trống Chhay-dăm. Các dữ liệu được đối chiếu với cơ sở lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn nhằm đề xuất các giải pháp phù hợp cho phát triển sản phẩm du lịch văn hóa tại tỉnh Tây Ninh.
Phương pháp khảo sát
Phương pháp khảo sát được sử dụng nhằm thu thập thông tin thực tế từ du khách và cộng đồng địa phương về hoạt động trải nghiệm nghệ thuật múa trống Chhay-dăm tại tỉnh Tây Ninh. Khảo sát được thực hiện thông qua phiếu khảo sát trực tiếp và Google Form. Kết quả khảo sát giúp tác giả đánh giá thực trạng khai thác du lịch, nhu cầu trải nghiệm của du khách và làm cơ sở đề xuất các giải pháp phát triển sản phẩm du lịch văn hóa gắn với nghệ thuật múa trống Chhay-dăm.
3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
3.1. Khái quát về nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của người Khmer
Nghệ thuật múa trống Chhay-dăm là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của đồng bào Khmer, gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng Khmer Nam Bộ nói chung và người Khmer Tây Ninh nói riêng. Đây không chỉ là một hình thức biểu diễn nghệ thuật mang tính giải trí mà còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh sâu sắc. Theo Đỗ Nguyễn Tú Quỳnh (2021), múa trống Chhay-dăm được Phối sư Thái Chia Thanh (người Campuchia) truyền dạy cho đồng bào Khmer ở Tây Ninh vào năm 1972 nhằm phục vụ biểu diễn trong các lễ hội tại Tòa thánh Cao Đài Tây Ninh. Ban đầu, các động tác múa còn khá đơn giản, chủ yếu là đứng tại chỗ và đánh trống bằng tay. Qua quá trình tiếp nhận và sáng tạo, người Khmer Tây Ninh đã bổ sung thêm nhiều động tác kỹ thuật như lăn, lộn, xuống tấn, đánh trống bằng cùi chỏ, đầu gối và gót chân, từ đó tạo nên nét riêng độc đáo cho nghệ thuật múa trống Chhay-dăm ở địa phương.
Múa trống Chhay-dăm thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội truyền thống của người Khmer như Tết Chôl Chnăm Thmây, lễ Dolta, lễ Ok Om Bok và các hoạt động giao lưu văn hóa cộng đồng. Điểm nổi bật của nghệ thuật này là sự kết hợp hài hòa giữa múa, võ thuật và kỹ thuật đánh trống. Người biểu diễn vừa thực hiện các động tác mạnh mẽ, nhào lộn, vừa giữ nhịp trống chính xác, tạo nên không khí sôi động và hấp dẫn. Theo Đào Huy Quyền và cộng sự (2005), nghệ thuật múa trống Chhay-dăm có hệ thống tiết tấu phong phú, mang âm hưởng vui tươi và đầy sức sống.
Múa trống Chhay-dăm không chỉ là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc mà còn mang nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và tinh thần đối với cộng đồng Khmer Tây Ninh. Nghệ thuật này góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc, giáo dục truyền thống và tăng cường tinh thần đoàn kết cộng đồng. Những động tác mạnh mẽ trong điệu múa thể hiện tinh thần dũng cảm, ý chí vươn lên của người Khmer, đồng thời mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Bên cạnh đó, múa trống Chhay-dăm còn góp phần quảng bá văn hóa Khmer và phát triển du lịch văn hóa địa phương.
Với những giá trị đặc sắc về nghệ thuật và văn hóa, tháng 12/2014, nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của đồng bào Khmer ở xã Trường Tây, huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tháng 6/2015, địa phương đã tổ chức lễ đón nhận bằng công nhận di sản, đánh dấu bước quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị loại hình nghệ thuật truyền thống độc đáo này.
3.2. Thực trạng khai thác nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của người Khmer phục vụ phát triển du lịch ở Tây Ninh
Mặc dù nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của người Khmer Tây Ninh có nhiều giá trị đặc sắc và tiềm năng phát triển du lịch văn hóa, nhưng việc khai thác loại hình nghệ thuật này trong hoạt động du lịch hiện nay vẫn còn một số hạn chế. Trước hết, Tây Ninh vẫn chưa xây dựng được sản phẩm du lịch chuyên đề về văn hóa Khmer nói chung và múa trống Chhay-dăm nói riêng. Các hoạt động biểu diễn hiện nay chủ yếu xuất hiện trong các dịp lễ hội hoặc sự kiện văn hóa mang tính ngắn hạn, chưa được tổ chức thành chương trình du lịch thường xuyên, có nội dung trải nghiệm rõ ràng và chuyên nghiệp. Vì vậy, múa trống Chhay-dăm chưa thực sự trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng có khả năng thu hút và giữ chân du khách.
Một hạn chế khác là không gian biểu diễn múa trống Chhay-dăm chưa ổn định và chưa được đầu tư bài bản. Các buổi biểu diễn thường tổ chức tại sân chùa, sân lễ hội hoặc trong các chương trình sự kiện tạm thời, thiếu sân khấu và không gian văn hóa chuyên biệt phục vụ khách du lịch. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng biểu diễn cũng như khả năng xây dựng sản phẩm du lịch lâu dài. Đồng thời, sự liên kết giữa ngành du lịch với cộng đồng Khmer và các đội nghệ nhân còn chưa chặt chẽ. Việc phối hợp tổ chức biểu diễn, xây dựng tour tuyến hay khai thác các giá trị văn hóa cộng đồng vẫn còn mang tính tự phát, thiếu chiến lược phát triển đồng bộ. Theo Trần Đức Thanh (2019), sự thiếu liên kết giữa cộng đồng địa phương và doanh nghiệp du lịch là một trong những nguyên nhân làm hạn chế hiệu quả khai thác tài nguyên du lịch văn hóa tại Việt Nam.
Ngoài ra, hoạt động khai thác du lịch hiện nay chưa chú trọng xây dựng các chương trình trải nghiệm dành cho du khách. Phần lớn khách du lịch chỉ dừng lại ở việc xem biểu diễn trong thời gian ngắn mà chưa được tham gia các hoạt động tương tác như tìm hiểu lịch sử điệu múa, trải nghiệm đánh trống, học các động tác cơ bản hay giao lưu với nghệ nhân Khmer. Vì thiếu các hoạt động trải nghiệm thực tế nên giá trị văn hóa của múa trống Chhay-dăm chưa được truyền tải đầy đủ đến du khách, đồng thời cũng làm giảm sức hấp dẫn của sản phẩm du lịch. Theo Nguyễn Văn Mạnh và Phạm Hồng Chương (2018), xu hướng du lịch hiện đại không chỉ dừng lại ở tham quan mà còn đề cao trải nghiệm văn hóa bản địa và sự tham gia trực tiếp của du khách vào các hoạt động cộng đồng.
Bên cạnh những hạn chế trên, theo Tổng cục Du lịch Việt Nam (2022), cơ sở vật chất và nguồn kinh phí phục vụ cho hoạt động bảo tồn, biểu diễn và khai thác du lịch còn nhiều khó khăn. Trang phục, nhạc cụ và điều kiện tập luyện của các đội múa phần lớn vẫn dựa vào nguồn lực cộng đồng, chưa có sự đầu tư ổn định và lâu dài. Số lượng nghệ nhân trẻ tham gia biểu diễn và kế thừa loại hình nghệ thuật này còn ít, trong khi nhiều nghệ nhân lớn tuổi đang dần giảm khả năng tham gia truyền dạy. Đây là thách thức lớn đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị múa trống Chhay-dăm trong tương lai. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh (2023), công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể tại địa phương hiện nay vẫn gặp khó khăn về kinh phí, lực lượng kế thừa và điều kiện tổ chức hoạt động thường xuyên.
Nhìn chung, mặc dù nghệ thuật múa trống Chhay-dăm đã bước đầu được khai thác phục vụ du lịch văn hóa tại Tây Ninh, song hiệu quả vẫn chưa tương xứng với tiềm năng vốn có. Những hạn chế về sản phẩm du lịch, quảng bá, cơ sở vật chất, nguồn nhân lực và tính liên kết cộng đồng đang ảnh hưởng đến khả năng phát triển bền vững của loại hình nghệ thuật này trong hoạt động du lịch địa phương.
Bảng 1. Kết quả khảo sát trải nghiệm của du khách đối với nghệ thuật múa trống Chhay-dăm
|
STT |
Nội dung câu hỏi khảo sát |
Hoàn toàn không đồng ý |
Không đồng ý |
Bình thường |
Đồng ý |
Hoàn toàn đồng ý |
|
1 |
Chương trình biểu diễn gây ấn tượng với tôi |
0% |
5% |
10% |
65% |
20% |
|
2 |
Âm thanh và tiết tấu trống sôi động, hấp dẫn |
0% |
0% |
3% |
37% |
60% |
|
3 |
Động tác múa mạnh mẽ, độc đáo và đẹp mắt |
0% |
0% |
16% |
50% |
34% |
|
4 |
Tôi cảm nhận được giá trị văn hóa truyền thống qua tiết mục biểu diễn |
8% |
22% |
20% |
37% |
13% |
|
5 |
Chương trình giúp tôi hiểu thêm về văn hóa Khmer Tây Ninh |
5% |
17% |
32% |
25% |
21% |
|
6 |
Không gian biểu diễn phù hợp và tạo cảm xúc cho người xem |
3% |
24% |
30% |
28% |
15% |
|
7 |
Tôi muốn tiếp tục xem hoặc trải nghiệm múa trống Chhay-dăm |
0% |
0% |
28% |
40% |
32% |
|
8 |
Tôi sẵn sàng giới thiệu loại hình nghệ thuật này cho người khác |
0% |
0% |
15% |
23% |
62% |
|
9 |
Múa trống Chhay-dăm có thể trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Tây Ninh |
0% |
8% |
10% |
22% |
60% |
Nguồn: Tác giả khảo sát
Kết quả khảo sát tại Bảng 1 cho thấy, đa số du khách có cảm nhận tích cực sau khi thưởng thức nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của người Khmer ở Tây Ninh. Có 85% du khách cho rằng chương trình biểu diễn gây ấn tượng nhờ sự sôi động, độc đáo và giàu bản sắc văn hóa. Âm thanh và tiết tấu trống được đánh giá rất cao với 97% du khách đồng ý và hoàn toàn đồng ý, trong khi 84% nhận xét các động tác múa mạnh mẽ, đẹp mắt và hấp dẫn. Tuy nhiên, khả năng truyền tải giá trị văn hóa truyền thống vẫn chưa thật sự nổi bật khi chỉ khoảng 50% du khách cảm nhận rõ nét ý nghĩa văn hóa và 46% cho rằng chương trình giúp họ hiểu thêm về văn hóa Khmer Tây Ninh. Bên cạnh đó, không gian biểu diễn chưa tạo được nhiều cảm xúc cho người xem khi tỷ lệ đánh giá trung lập và không đồng ý còn khá cao. Dù vậy, kết quả khảo sát cho thấy, tiềm năng phát triển du lịch rất lớn khi 72% du khách muốn tiếp tục trải nghiệm, 85% sẵn sàng giới thiệu cho người khác và 92% đồng ý múa trống Chhay-dăm có thể trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Tây Ninh.
Bên cạnh đó, công tác quảng bá và truyền thông về nghệ thuật múa trống Chhay-dăm còn hạn chế. Các hoạt động giới thiệu di sản chủ yếu mới dừng ở quy mô địa phương, chưa được quảng bá rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, nền tảng số hay trong các chương trình xúc tiến du lịch lớn. Nhiều du khách khi đến Tây Ninh thường chỉ biết đến các sản phẩm du lịch tâm linh như Núi Bà Đen hay Tòa thánh Cao Đài mà chưa có nhiều thông tin về văn hóa Khmer và nghệ thuật múa trống Chhay-dăm. Điều này khiến sức lan tỏa của loại hình nghệ thuật này trong hoạt động du lịch còn khá khiêm tốn.
Bảng 2. Kết quả khảo sát du khách về hoạt động truyền thông quảng bá nghệ thuật múa trống Chhay-dăm
|
STT |
Nội dung câu hỏi khảo sát |
Hoàn toàn không đồng ý |
Không đồng ý |
Bình thường |
Đồng ý |
Hoàn toàn đồng ý |
|
1 |
Tôi dễ dàng tìm thấy thông tin về múa trống Chhay-dăm |
20% |
63% |
4% |
13% |
0% |
|
2 |
Hình ảnh quảng bá múa trống Chhay-dăm trên mạng xã hội hấp dẫn |
18% |
45% |
23% |
14% |
0% |
|
3 |
Các chương trình du lịch tại Tây Ninh có giới thiệu về múa trống Chhay-dăm |
25% |
53% |
12% |
7% |
3% |
|
4 |
Múa trống Chhay-dăm được quảng bá rộng rãi trong các sự kiện du lịch |
28% |
48% |
11% |
9% |
4% |
|
5 |
Nội dung truyền thông giúp tôi hiểu rõ giá trị văn hóa của nghệ thuật này |
32% |
39% |
17% |
8% |
4% |
|
6 |
Hình thức quảng bá hiện nay thu hút khách du lịch |
23% |
62% |
10% |
5% |
0% |
Nguồn: Tác giả khảo sát
Kết quả khảo sát tại Bảng 2 cho thấy hoạt động truyền thông quảng bá nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của người Khmer ở Tây Ninh vẫn còn nhiều hạn chế và chưa tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ đến du khách. Phần lớn du khách cho rằng, họ khó tìm thấy thông tin về loại hình nghệ thuật này, với 83% không đồng ý hoặc hoàn toàn không đồng ý về mức độ dễ tiếp cận thông tin. Hoạt động quảng bá trên mạng xã hội chưa thật sự hấp dẫn khi có 63% du khách đánh giá hình ảnh quảng bá còn đơn điệu và thiếu sức thu hút. Bên cạnh đó, các chương trình du lịch và sự kiện tại Tây Ninh vẫn chưa chú trọng giới thiệu múa trống Chhay-dăm, thể hiện qua tỷ lệ không đồng tình khá cao của du khách. Nội dung truyền thông hiện nay cũng chưa giúp người xem hiểu rõ giá trị văn hóa Khmer, đồng thời hình thức quảng bá chưa đủ hấp dẫn để thu hút khách du lịch.
Nhìn chung, công tác truyền thông quảng bá nghệ thuật múa trống Chhay-dăm còn thiếu tính chuyên nghiệp và chưa khai thác hiệu quả các nền tảng truyền thông hiện đại.
3.3. Một số giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của người Khmer phục vụ phát triển sản phẩm du lịch văn hóa ở Tây Ninh
3.3.1. Xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa chuyên đề về múa trống Chhay-dăm
Tây Ninh cần xây dựng các sản phẩm du lịch chuyên đề gắn với văn hóa Khmer và nghệ thuật múa trống Chhay-dăm nhằm tạo điểm nhấn riêng biệt cho du lịch địa phương. Các chương trình không nên chỉ dừng lại ở biểu diễn đơn lẻ trong lễ hội mà cần được tổ chức thường xuyên dưới dạng tour, tuyến hoặc chương trình trải nghiệm văn hóa định kỳ. Có thể xây dựng mô hình “Đêm văn hóa Khmer Tây Ninh”, kết hợp biểu diễn múa trống Chhay-dăm với ẩm thực Khmer, trò chơi dân gian và giới thiệu nghề truyền thống. Điều này sẽ giúp hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao trải nghiệm của du khách.
3.3.2. Đầu tư không gian biểu diễn và cơ sở vật chất phục vụ du lịch
Cần quy hoạch và xây dựng không gian biểu diễn ổn định, mang đậm bản sắc văn hóa Khmer để phục vụ khách du lịch. Các điểm biểu diễn có thể được tổ chức tại khu du lịch văn hóa cộng đồng, chùa Khmer hoặc trung tâm sinh hoạt văn hóa dân tộc Khmer. Việc đầu tư sân khấu, hệ thống âm thanh, ánh sáng, khu trưng bày nhạc cụ và trang phục truyền thống sẽ góp phần nâng cao chất lượng biểu diễn và tính chuyên nghiệp của sản phẩm du lịch. Đồng thời, không gian biểu diễn cần được thiết kế theo hướng vừa bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống vừa đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách.
3.3.3. Tăng cường liên kết giữa ngành du lịch và cộng đồng Khmer
Để khai thác hiệu quả nghệ thuật múa trống Chhay-dăm trong phát triển du lịch, cần đẩy mạnh sự phối hợp giữa cơ quan quản lý du lịch, doanh nghiệp lữ hành, nghệ nhân và cộng đồng Khmer địa phương. Các đơn vị liên quan cần xây dựng chiến lược phát triển đồng bộ, hỗ trợ cộng đồng tham gia trực tiếp vào hoạt động du lịch như biểu diễn nghệ thuật, hướng dẫn trải nghiệm văn hóa hoặc kinh doanh sản phẩm lưu niệm. Việc phát huy vai trò chủ thể văn hóa của cộng đồng Khmer không chỉ giúp bảo tồn di sản mà còn tạo sinh kế và nâng cao ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống.
3.3.4. Phát triển các hoạt động trải nghiệm văn hóa dành cho du khách
Xu hướng du lịch hiện nay đề cao tính trải nghiệm và sự tham gia trực tiếp của du khách. Vì vậy, bên cạnh hoạt động biểu diễn, cần xây dựng các chương trình trải nghiệm như học các động tác múa cơ bản, thử đánh trống Chhay-dăm, tìm hiểu ý nghĩa văn hóa của điệu múa, giao lưu với nghệ nhân hoặc tham gia các lễ hội Khmer truyền thống. Việc tăng cường yếu tố tương tác sẽ giúp du khách hiểu sâu hơn về giá trị văn hóa Khmer, đồng thời nâng cao tính hấp dẫn và khác biệt của sản phẩm du lịch.
3.3.5. Đẩy mạnh công tác quảng bá và truyền thông số
Cần đổi mới hoạt động quảng bá nghệ thuật múa trống Chhay-dăm theo hướng chuyên nghiệp và hiện đại hơn. Tây Ninh nên xây dựng các video quảng bá, phóng sự ngắn, hình ảnh nghệ thuật và nội dung truyền thông đa nền tảng trên Facebook, TikTok, YouTube hoặc các website du lịch. Nội dung quảng bá cần nhấn mạnh giá trị văn hóa đặc sắc, tính độc đáo của nghệ thuật múa trống Chhay-dăm cũng như trải nghiệm mà du khách có thể tham gia. Đồng thời, cần lồng ghép giới thiệu loại hình nghệ thuật này trong các chương trình xúc tiến du lịch, hội chợ du lịch và các tour tham quan nổi bật của tỉnh như tuyến du lịch Núi Bà Đen - văn hóa Khmer Tây Ninh.
3.3.6. Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống
Song song với khai thác du lịch, cần chú trọng công tác bảo tồn nghệ thuật múa trống Chhay-dăm nhằm tránh nguy cơ thương mại hóa làm mai một giá trị truyền thống. Chính quyền địa phương cần có chính sách hỗ trợ các đội nghệ nhân, mở lớp truyền dạy cho thế hệ trẻ Khmer và khuyến khích cộng đồng tham gia gìn giữ di sản. Việc khai thác du lịch cần đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Khmer tại Tây Ninh.
4. Kết luận
Nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của người Khmer tại Tây Ninh là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, mang nhiều giá trị văn hóa, nghệ thuật và tinh thần cộng đồng, đồng thời có tiềm năng lớn để phát triển du lịch văn hóa địa phương. Kết quả nghiên cứu cho thấy, loại hình nghệ thuật này tạo được ấn tượng tích cực đối với du khách nhờ sự sôi động, độc đáo và giàu bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, việc khai thác phục vụ du lịch hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế như thiếu sản phẩm du lịch chuyên đề, hoạt động trải nghiệm chưa phong phú, công tác quảng bá còn hạn chế và thiếu sự liên kết giữa các bên liên quan.
Từ đó, bài viết đề xuất một số giải pháp như xây dựng sản phẩm du lịch chuyên đề, đầu tư không gian biểu diễn, phát triển hoạt động trải nghiệm, tăng cường quảng bá truyền thông và chú trọng bảo tồn, truyền dạy nghệ thuật múa trống Chhay-dăm. Nếu được khai thác hợp lý, đây sẽ là sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa Khmer và nâng cao sức hấp dẫn của du lịch Tây Ninh trong thời gian tới.
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
Đào Huy Quyền, Sơn Ngọc Hoàng, & Ngô Khị (2005). Nhạc khí dân tộc Khmer Nam Bộ. NXB Khoa học Xã hội.
Đỗ Nguyễn Tú Quỳnh và cộng sự (2021). Tây Ninh đất và người. NXB Thanh niên.
Nguyễn Phạm Hùng (2022). Giáo trình văn hóa du lịch. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nguyễn Văn Mạnh, & Phạm Hồng Chương. (2018). Giáo trình quản trị kinh doanh lữ hành. NXB Đại học Kinh tế Quốc dân.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh (2023). Tài liệu giới thiệu di sản văn hóa phi vật thể múa trống Chhay-dăm.
Tổng cục Du lịch Việt Nam (2022). Báo cáo phát triển du lịch văn hóa Việt Nam.
Trần Đức Thanh (2019). Nhập môn khoa học du lịch. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
Developing cultural tourism products based on the Khmer Chhay-dăm drum dance in Tay Ninh province
Truong Thanh Quynh Thu
Faculty of Tourism and Culinary Arts, Ho Chi Minh City University of Food Industry
ABSTRACT
Chhay-dăm drum dance is regarded as a distinctive form of Khmer folk art in Southern Vietnam, embodying significant cultural and artistic values. This study aims to clarify the cultural values of Chhay-dăm drum dance within the Khmer community in Tay Ninh province, assess its current integration into tourism activities, and propose solutions for developing cultural tourism products associated with this art form. The findings indicate that Chhay-dăm drum dance has considerable potential to attract tourists; however, its promotion and tourism exploitation remain limited. Therefore, more effective preservation and promotion measures are needed to enhance its cultural significance and tourism value in Tay Ninh province.
Keywords: Chhay-dăm drum dance, cultural tourism, Khmer culture in Tay Ninh province.
[Tạp chí Công Thương - Các kết quả nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ, Số 14 năm 2026]
