Cách đây 80 năm, ngày 03/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 58 thành lập Nha Dân tộc thiểu số trực thuộc Bộ Nội vụ - cơ quan chuyên trách đầu tiên về công tác dân tộc. Trải qua 8 thập kỷ hình thành và phát triển, ngành công tác dân tộc đã khẳng định vai trò là cầu nối vững chắc giữa Đảng với đồng bào các dân tộc, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Phát huy truyền thống đó, công tác dân tộc tại tỉnh Phú Thọ luôn được xác định là nhiệm vụ chiến lược, gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Tại lễ kỷ niệm, đồng chí Nguyễn Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh đã ôn lại truyền thống vẻ vang của ngành, khẳng định đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc qua các thời kỳ đã luôn bám sát cơ sở với phương châm “cùng ăn, cùng ở, cùng làm”, không quản ngại khó khăn, đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến từng bản làng, góp phần làm thay đổi toàn diện diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Đồng chí Nguyễn Hải cũng chia sẻ: Hiện nay, tỉnh Phú Thọ có 51 thành phần dân tộc với tổng dân số hơn 4 triệu người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 26,65%, tương đương hơn 1,05 triệu người. Vùng dân tộc thiểu số và miền núi được phân định gồm 72 xã, phường với 1.989 thôn, trong đó có 52 xã đặc biệt khó khăn khu vực III. Sự đa dạng về dân tộc đã tạo nên một không gian văn hóa phong phú, tiêu biểu là “Văn hóa Hòa Bình” và di sản văn hóa dân tộc Mường. Trong những năm qua, việc triển khai đồng bộ các chính sách dân tộc đã tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống và bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống.
Một trong những dấu ấn nổi bật là việc đầu tư hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn công trình hạ tầng được xây mới và duy tu, đảm bảo 100% các xã có đầy đủ đường giao thông, trường học, trạm y tế, nước sinh hoạt, nhà văn hóa; điện lưới quốc gia và internet đã phủ sóng đến những bản xa xôi nhất. Đặc biệt, chiến dịch “Chung tay xóa nhà tạm” đã hoàn thành mục tiêu với hơn 10.800 căn nhà được xây mới và sửa chữa, mang lại mái ấm ổn định cho hàng vạn người dân.
Song song với đó, phương thức sản xuất của đồng bào đã có bước chuyển biến mạnh mẽ, từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa. Chính quyền địa phương đã triển khai giao đất, giao rừng, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, phát triển các mô hình kinh tế hiệu quả như trồng cây công nghiệp, chăn nuôi đại gia súc và sản phẩm OCOP. Khu vực miền núi đang từng bước chuyển dịch sang kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế số, đưa sản phẩm đặc trưng vươn ra thị trường rộng lớn thông qua các sàn thương mại điện tử.
Yếu tố con người tiếp tục được xác định là trung tâm trong phát triển. Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú được đầu tư kiên cố, hiện đại. Chính sách cử tuyển đã đào tạo nhiều thế hệ trí thức dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ. Đặc biệt, tỉnh Phú Thọ đã phát huy hiệu quả vai trò của 2.170 người có uy tín trong cộng đồng, cùng với hàng chục nghìn hoạt động tuyên truyền pháp luật và trợ giúp pháp lý, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững.
Cùng với đó, mạng lưới y tế cơ sở được đầu tư đồng bộ, đạt chuẩn quốc gia, giúp người dân được chăm sóc sức khỏe ngay tại địa phương. Công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc được gắn với phát triển du lịch, biến các lễ hội truyền thống và không gian văn hóa thành sản phẩm du lịch đặc sắc, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Nhờ những chính sách đồng bộ và hiệu quả, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số không ngừng được cải thiện. Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm bình quân 1,3%/năm, xuống còn 2,68% vào cuối năm 2025. Những bản làng từng nghèo khó nay đã đổi thay rõ nét, trở thành những vùng quê khang trang, văn minh nhưng vẫn giữ gìn được bản sắc văn hóa truyền thống. Quan trọng hơn, niềm tin của đồng bào vào sự lãnh đạo của Đảng ngày càng được củng cố, tạo nền tảng vững chắc cho ổn định chính trị và phát triển lâu dài.
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Đinh Công Sứ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã biểu dương những đóng góp của các thế hệ cán bộ làm công tác dân tộc, đồng thời nhấn mạnh: trong thời gian tới, ngành cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành, kiên trì mục tiêu phát triển bền vững; tập trung đầu tư hạ tầng, hỗ trợ sinh kế để người dân vùng cao thực sự trở thành chủ thể trong công cuộc giảm nghèo.
Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ để đưa chính sách đến gần hơn với người dân; chú trọng quy hoạch, đào tạo đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số, am hiểu phong tục, tập quán; nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động. Đồng thời, chủ động nắm chắc tình hình cơ sở, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc.
Nhân dịp này, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ đã tặng Bằng khen cho 20 tập thể và 10 cá nhân; Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tặng Giấy khen cho 10 tập thể và 10 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác dân tộc.
Với nền tảng truyền thống 80 năm vẻ vang, cùng sự đoàn kết, đồng lòng của các dân tộc, công tác dân tộc tại Phú Thọ tiếp tục được kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng quê hương Đất Tổ ngày càng giàu đẹp, văn minh, phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
