Chỉ số Nhà quản trị mua hàng ngành sản xuất tại Việt Nam của HSBC (HSBC Vietnam Manufacturing PMI™), một chỉ số tổng hợp được tạo ra nhằm khái quát các điều kiện hoạt động của ngành sản xuất, có những kết quả tích cực. Theo báo cáo của HSBC, chỉ số PMI trong tháng 5 của Việt Nam giảm từ mức 53,1 điểm trong tháng 4 còn 52,5 điểm trong tháng 5. Nhưng điều này vẫn được đánh giá là có sự cải thiện về điều kiện hoạt động tại các công ty sản xuất của Việt Nam.
Các chuyên gia của HSBC nhận định, những điều kiện kinh doanh chung trong lĩnh vực sản xuất của Việt Nam đã tốt lên khi nhu cầu của khách hàng tiếp tục được cải thiện. Sản lượng tăng tháng thứ tám liên tiếp khi số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng mạnh. Tính đến tháng 5, số lượng đơn đặt hàng mới đã tăng sáu tháng liên tiếp, với tốc độ tăng nhanh chóng, chỉ kém một chút so với mức cao kỷ lục của tháng 4. Các thành viên nhóm khảo sát cho biết, các điều kiện kinh tế tốt lên đã giúp làm tăng nhu cầu của khách hàng. Số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới cũng tăng nhẹ trong tháng 5. Nhu cầu khách hàng cao hơn đã làm cho sản xuất tiếp tục tăng trong tháng, một số thành viên nhóm khảo sát cho biết hoạt động mua hàng hóa nguyên liệu trong những tháng gần đây đã giúp họ tăng sản lượng.
Hoạt động sản xuất tăng đã giúp các công ty xử lý lượng công việc tồn đọng khiến lượng công việc tồn đọng đã giảm nhẹ sau khi tăng trong tháng trước. Việc làm trong tháng 5 đã tăng tháng thứ hai liên tiếp, mặc dù tốc độ tạo việc làm chậm lại và chỉ còn ở mức tăng nhẹ. Yêu cầu về sản xuất cao hơn khiến các công ty phải tăng số lượng nhân công.
Yêu cầu về sản lượng tăng cũng làm cho các doanh nghiệp gia tăng hoạt động mua hàng trong tháng đưa hoạt động mua hàng hóa đầu vào gia tăng trong suốt chín tháng qua, với tốc độ tăng mạnh mặc dù đã giảm bớt so với tháng 4.
Tồn kho hàng mua và hàng tồn kho thành phẩm cũng đã giảm nhẹ sau khi tăng trong tháng trước.
Theo chuyên gia Trinh Nguyễn, chuyên viên kinh tế của HSBC: “Chỉ số PMI tháng 5 cho thấy lĩnh vực sản xuất ở Việt Nam có sự cạnh tranh, với hoạt động kinh doanh tiếp tục mở rộng mặc dù với tốc độ chậm hơn. Chi phí của các nhà sản xuất tăng thực sự là vấn đề đáng quan tâm khi mà các nhà xuất khẩu đã phải chịu các chi phí hậu cần cao”.
Xu hướng gia tăng trong lĩnh vực sản xuất
Theo báo cáo kinh tế vĩ mô Việt Nam của HSBC vừa công bố, kể từ tháng 12, chỉ số PMI của Việt Nam luôn ở mức trên 50 cho thấy xu hướng gia tăng trong lĩnh vực sản xuất của Việt Nam. Sản lượng và số lượng đơn mua hàng khá mạnh do giá thành giảm và lực cầu bên ngoài mạnh hơn. Trong tháng 5, xuất khẩu vẫn tăng trưởng hai con số dù có vài lúc bị suy giảm.
Bản đồ phát triển của chỉ số PMI của Việt Nam cho thấy các hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng tại Việt Nam dù có vài giai đoạn suy giảm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia của HSBC, trong vài tháng tới, tăng trưởng sẽ chậm lại nhưng lĩnh vực này sẽ vẫn giữ được sự tăng trưởng và ngành sản xuất vẫn giữ được tính cạnh tranh. Các đơn hàng mới khá mạnh phản ánh cả lực cầu cao từ nước ngoài cũng như nỗ lực của nhà sản xuất giữ giá thành thấp hơn để kích cầu. Theo báo cáo, mặc dù sức tăng của đơn hàng xuất khẩu mới giảm, nhưng vẫn tăng ở tốc độ khá tốt. Với lực cầu từ Mỹ được dự báo sẽ cải thiện, cho thấy nhu cầu cho hàng hóa Việt Nam sẽ tăng trở lại.
Giá cả đầu vào tăng cao trong tháng 5 phản ánh chi phí hậu cần cao hơn. Tuy chi phí đầu vào tăng, các nhà sản xuất vẫn giữ giá cả đầu ra ổn định để tăng doanh số. Trong khi lo ngại về sự suy giảm của tốc độ tăng trưởng về việc làm trong ngành, các chuyên gia HSBC vẫn tin rằng, nhu cầu tuyển dụng có xu hướng đi theo chiều ngang trong vài tháng tới nhưng sẽ tăng cao hơn khi càng về cuối năm trong điều kiện tăng trưởng được hồi phục.
Đánh giá về tác động giao thương của Việt Nam và Trung Quốc trước tình hình biến động ở Biển Đông gần đây, các chuyên gia HSBC nhận xét, trong số vốn FDI đang có ở Việt Nam, đa phần đến từ các nhà đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và Đài Loan. Nguồn vốn FDI đăng ký từ Trung Quốc tuy tăng lên trong những năm gần đây nhưng tổng vốn đầu tư từ Trung Quốc chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ. Vì thế, mối quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc đơn thuần là mối quan hệ chuỗi cung ứng cấp 1 hơn là mối quan hệ đầu tư. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam. Phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc dùng làm nguyên liệu cho sản xuất dệt may như vải sợi, bông và máy móc.
Vì vậy, theo đánh giá của HSBC, có thể thấy tác động kinh tế ngắn hạn từ sự cố biển Đông sẽ tương đối hạn chế. Các nhà đầu tư chính vẫn không thay đổi và vốn FDI vẫn có xu hướng vào Việt Nam. Trong khi chưa thể đánh giá đầy đủ về sự tác động dài hạn, nhiều khả năng các nhà sản xuất tại Việt Nam sẽ cố gắng nội địa hóa nguyên liệu đầu vào để tăng cường quản lý chuỗi cung ứng của mình và giảm bớt sự phụ thuộc nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc. Đây cũng là một biện pháp nhằm đáp ứng các yêu cầu của hiệp ước TPP tới đây.
