Thành phố Hồ Chí Minh: Ghi nhận từ đề án “Chuỗi thực phẩm an toàn”

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, thương mại lớn của khu vực và cả nước, với tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ chiếm trên 25% cả nước. Hiện tại, Thành phố có 3 chợ đầu mối kinh doanh hàng nông sản, thực phẩm, 244 chợ truyền thống bán buôn, bán lẻ, 140 siêu thị, 25 trung tâm thương mại chuyên và đa ngành, hơn 500 của hàng tiện ích và hàng chục ngàn cửa hàng tạp hóa các loại. Với hệ thống phân phối này, ngành Thương mại của Thành phố giúp đảm bảo cho nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa, đáp ứng mức tăng trưởng về nhu cầu tiêu dùng gần 30%/năm của Thành phố. Hệ thống 3 chợ đầu mối là nơi tiếp nhận và phân bổ trên 5.000 tấn hàng hóa nông sản, phực phẩm của hầu hết các tỉnh thành miền Đông và miền Tây Nam Bộ. Hệ thống các chợ bán buôn lớn, như: Bến Thành, An Đông… là đầu mối phân bổ hàng hóa công nghệ phẩm đến hầu hết các tỉnh, thành trong cả nước. Hiện nay, trên địa bàn Thành phố, bình quân lượng sản phẩm thịt heo tươi tiêu thụ gần 9.000 con/ngày, thịt gà tươi gần 120.000 con/ngày… 

Trên cơ sở định hướng, quy hoạch hệ thống phân phối bán buôn, bán lẻ trên, hệ thống phân phối thực phẩm theo chuỗi được Thành phố quan tâm và phát triển thông qua việc tổ chức, triển khai các chương trình, đề án liên quan với mục tiêu: Tăng cường gắn kết hoạt động sản xuất các mặt hàng nông sản, thực phẩm trên địa bàn với các tỉnh lân cận; Xây dựng và tăng cường mối liên kết giữa nhà sản xuất, nhà phân phối và người tiêu dùng, hình thành chuỗi thực phẩm an toàn. Căn cứ theo Đề án Chiến lược phát triển chăn nuôi, tạo nguồn thực phẩm bình ổn giá; Đề án Xây dựng thí điểm mô hình quản lý thực phẩm theo “Chuỗi thực phẩm an toàn”; Chương trình bình ổn thị trường lương thực, thực phẩm thiết yếu và các chương trình hợp tác, liên kết giữa thành phố Hồ Chí Minh với các địa phương trong cả nước để phối hợp đầu tư, hình thành vùng nguyên liệu, tạo nguồn cung, hình thành chuỗi sản xuất, cung ứng hàng lương thực, thực phẩm ổn định cho Thành phố và các tỉnh, thành lân cận. 

Theo đó, ngay từ năm 2011, Thành phố đã có những cửa hàng chuyên bán thực phẩm sạch gắn mác “thực phẩm chuỗi". Mọi sản phẩm, hàng hóa tại đây đều đạt tiêu chuẩn sạch và an toàn nhờ được kiểm soát từ khâu con giống, thức ăn chăn nuôi, giết mổ, sơ chế đến chế biến. Sản phẩm sẽ được quản lý theo mô hình khép kín từ trang trại đến bàn ăn, từ khâu nuôi trồng cho đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn VietGap (thực hành sản xuất nông nghiệp tốt). Đến nay, công tác triển khai, thực hiện mô hình chuỗi thực phẩm an toàn bước đầu đạt kết quả khá khả quan. Trong năm 2011, các doanh nghiệp qua quá trình liên kết, chăn nuôi, sản xuất và phát triển mạng lưới phân phối lương thực, thực phẩm đã tổ chức sản xuất và cung ứng trực tiếp hàng hóa đến tay người tiêu dùng với lượng hàng hóa tăng mạnh. Lượng thịt heo sản xuất và cung ứng đạt 112.333 con, tương đương 10.156 tấn (tăng 89% so với năm 2010); thịt gia cầm sản xuất 15.634.000 triệu con, tương đương 40.601 tấn (gấp 19 lần so với năm 2010); trứng gia cầm đạt 196,35 triệu quả (tăng 15% so với năm 2010)… 

Theo bà Lê Ngọc Đào – Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hồ Chí Minh, trước mắt, trong thời gian tới, Thành phố sẽ ưu tiên hỗ trợ các dự án đầu tư liên kết, tạo nguồn và sản xuất nguồn thực phẩm sạch của các doanh nghiệp trong Chương trình bình ổn thị trường tại các địa phương đã kí kết hợp tác thương mại, bao gồm: Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Lâm Đồng… 

Trên cơ sở các đề án, chiến lược tạo nguồn sản xuất kinh doanh và phân phối thực phẩm sạch như hiện nay, căn cứ vào nhu cầu tiêu dùng thực tế của Thành phố và lấy Chương trình bình ổn thị trường làm cơ sở, Thành phố đề ra định hướng phối hợp hình thành chính sách hợp tác, vành đai cung cấp thực phẩm an toàn, dựa trên lực lượng nòng cốt là các doanh nghiệp trong Chương trình bình ổn thị trường. 

Ông Văn Đức Mười – Tổng Giám đốc Công ty Việt Nam Kỹ nghệ súc sản (Vissan), chia sẻ: “Kinh nghiệm của chúng tôi trong bối cảnh khó khăn hiện nay là phải xây dựng mối gắn kết chặt chẽ giữa đầu vào là sản xuất của bà con nông dân và “hộp đen” là chế biến của nhà máy, đầu ra là hệ thống phân phối đã và đang hoàn thiện trong nhiều năm qua”. 

Như vậy có thể thấy, nếu như từng mặt hàng thiết yếu hình thành được sự liên kết tốt trong chuỗi cung ứng, thì những tồn tại gây nên những bất ổn về cung - cầu, giá cả, chất lượng hàng hóa thời gian qua cũng như những tác động bất lợi của các yếu tố khách quan sẽ được hạn chế đến mức thấp nhất, đó là cơ sở quan trọng trong công tác bình ổn thị trường.