Theo đánh giá của các công ty phân tích thị trường hàng đầu trên thế giới, thị trường bán lẻ Việt Nam trong thời gian tới tiếp tục là "điểm nóng" thu hút các nhà đầu tư, trong đó hợp tác chính là xu hướng chủ đạo.
Deloitte Việt Nam cho rằng, mua bán và sáp nhập (M&A) trong lĩnh vực bán lẻ và tiêu dùng sẽ là điểm nóng đối với các nhà đầu tư. Bởi đây là lĩnh vực được dự đoán có mức tăng trưởng cao trong năm 2015 cũng như những năm tiếp theo.
Theo dự báo của CBRE, doanh thu bán lẻ tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới, từ mức 75,6 tỷ USD trong năm 2014 lên 85,4 tỷ vào 2015 và đến 2017 có thể đạt 109 tỷ USD.
Để triển khai hoạt động hiệu quả tại thị trường bán lẻ Việt Nam, các nhà đầu tư nước ngoài thường có xu hướng hợp tác với những DN bản địa để tận dụng và tiếp cận được nhanh chóng thị trường hàng hóa. Bên cạnh đó, những DN trong nước cũng sẽ đẩy mạnh hợp tác với nhau để nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt.
Nội - ngoại cùng bắt tay
Thực tế cho thấy, trong thời gian qua đã xuất hiện những "đại gia" bán lẻ từ Thái Lan, Nhật Bản, Singapore... đầu tư vào các DN Việt Nam để đón nhận cơ hội từ lĩnh vực bán lẻ.
Nhiều tập đoàn lớn của Thái Lan đã đặt chân tới Việt Nam như CP Group, Berli Jucker (BJC) và mới nhất là nhà bán lẻ hàng đầu Central Group. Tập đoàn này đã mua 49% cổ phần của Công ty Đầu tư Phát triển công nghệ và giải pháp mới NKT - thành viên của Nguyễn Kim Group, một "ông lớn" trong thị trường bán lẻ điện máy tại Việt Nam.
Trao đổi với báo giới về thương vụ này, ông Đoàn Minh Thư - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim (Nguyễn Kim Group) cho biết, việc ký kết hợp tác này có thể xem là bước tiên phong về hội nhập quốc tế của ngành bán lẻ điện máy Việt Nam, mở ra những cơ hội lớn để thương hiệu Nguyễn Kim thâm nhập thị trường quốc tế mà trước mắt là thị trường ASEAN. Qua sự hợp tác này, Nguyễn Kim cũng đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới của mình lên hơn 50 siêu thị điện máy vào năm 2019 từ con số 23 tính đến cuối 2014.
Không chịu kém cạnh, các DN bán lẻ hàng đầu Nhật Bản cũng nhanh chân xâm nhập thị trường bán lẻ Việt Nam. Aeon Nhật Bản sau thương vụ đầu tư vào chuỗi siêu thị Citimart, đã tiếp tục mở rộng ảnh hưởng của mình tại thị trường bán lẻ Việt Nam bằng cách hợp tác với Fivimart.
Đánh giá về sự hợp tác này, ông Okada - Tổng Giám đốc Aeon cho rằng, đây là hai doanh nghiệp bán lẻ có thế mạnh. Mỗi doanh nghiệp đang sở hữu chuỗi khoảng 20 siêu thị tập trung ở hai thị trường lớn nhất của Việt Nam là Hà Nội và TP. Hồ Chí MInh.
Ông Okada cho rằng, việc liên kết với các doanh nghiệp địa phương là rất cần thiết vì nếu Aeon kinh doanh đơn lẻ tại Việt Nam sẽ rất khó thành công.
Bên cạnh việc đầu tư vào các hệ thống phân phối như trung tâm thương mại hay chuỗi siêu thị thì các DN Nhật Bản cũng là những DN nước ngoài đi tiên phong trong lĩnh vực thương mại điện tử (TMĐT), một lĩnh vực còn mới mẻ và rất có tiềm năng.
Vào tháng 12/2014, 3 tập đoàn hàng đầu về lĩnh vực thương mại điện tử tại Nhật Bản gồm SBI Holdings, Econtext ASIA và BEENOS đã ký kết hợp tác với Công ty Sen Đỏ và nắm giữ 33% cổ phần tại DN này.
Công ty Sen Đỏ trực thuộc tập đoàn FPT hiện đang sở hữu 2 sàn TMĐT hàng đầu Việt Nam là Sendo.vn và 123mua.vn. Trong đó, Sendo.vn được coi là sàn TMĐT lớn nhất tính theo tổng giá trị giao dịch.
Sự vươn lên của DN nội
Cùng với sự phát triển ngày càng lớn mạnh của các DN bán lẻ nước ngoài, tại thị trường nội địa, các DN bán lẻ lớn trong nước như Saigon Co.op, Vissan, Vingroup… cũng có những bước đi mới nhằm chiếm lĩnh thị trường. Bên cạnh việc đẩy mạnh phát triển thương hiệu và mạng lưới phân phối, các doanh nghiệp cũng có xu hướng hợp tác và sáp nhập lẫn nhau.
Tập đoàn Vingroup mới đây đã tuyên bố sẽ "nhảy" vào lĩnh vực bán lẻ điện máy với thành viên mới là VinPro. Ngày 3/2/2015, Tập đoàn Vingroup đã công bố kế hoạch phát triển 25 trung tâm thương mại Vincom và Vincom MegaMall trên toàn quốc trong năm 2015.
Trước đó, năm 2014, Vingroup đã mua lại chuỗi siêu thị Ocean Mart, công ty CP Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Khang Gia (Khang Gia Trading) - chủ đầu tư của trung tâm thương mại Grand Mall. Gần đây nhất Tập đoàn này đã nhận chuyển nhượng chuỗi siêu thị (79 Mart) từ Tập đoàn Alphanam.
Một DN bán lẻ nội địa có tiếng khác là Saigon Co.op cũng đang phát triển nhanh hệ thống phân phối của mình. Đến nay, toàn hệ thống của DN này đã có 70 siêu thị trên toàn quốc, trong đó có 28 siêu thị tại TP. Hồ Chí Minh. Số còn lại nằm rải khắp tại hầu hết các tỉnh, thành phố lớn trong cả nước.
Lấy sản phẩm hàng Việt Nam có chất lượng cao làm chủ đạo (hơn 90%) tại các siêu thị của mình, Saigon Co.op đã chiếm được lòng tin của người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, trước sức ép cạnh tranh từ các DN ngoại, Saigon Co.op cũng tính tới hướng mở rộng thị trường bằng cách hợp tác với tập đoàn bán lẻ hàng đầu Sigapore là Mapletree để phát triển Khu trung tâm thương mại và giải trí phức hợp SC VivoCity tại TP. Hồ Chí Minh, dự kiến khai trương quý II năm 2015.
