Tiếp tục tăng tốc tiến trình cổ phần hóa

Năm 2015 là thời hạn cuối cùng thực hiện kế hoạch cổ phần hóa (CPH) 432 doanh nghiệp nhà nước (DNNN) giai đoạn 2014 - 2015. Tuy nhiên, trong quý I vừa qua, mới có 29 DNNN được phê duyệt phương án CPH,

Tiến độ chậm chạp

Kết quả thực hiện tái cơ cấu DNNN năm 2014 đến quý I - 2015 cho thấy, trên cả ba tiêu chí, cần phải tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa. Bộ Tài chính cho biết, về tiến độ phê duyệt đề án tái cơ cấu của các tập đoàn kinh tế (TĐKT), tổng công ty (TCT) nhà nước, trong năm 2014, đã hoàn thành việc phê duyệt đề án tái cơ cấu của 20/20 đơn vị thuộc thẩm quyền của Chính phủ, còn lại là trách nhiệm phê duyệt của các bộ, địa phương đối với các đề án tái cơ cấu của TCT nhà nước trực thuộc. Trên cơ sở đề án được phê duyệt, các đơn vị đã và đang triển khai phương án sắp xếp lại cơ cấu, tổ chức bộ máy quản lý điều hành, đẩy mạnh việc tổ chức, sắp xếp lại các đơn vị thành viên, đi đôi với việc tái cơ cấu lao động, triển khai nghiên cứu, bổ sung các chính sách và mô hình quản trị hiện đại, phù hợp với định hướng phát triển của DN sau tái cơ cấu.

Bên cạnh đó, nhiều đơn vị đã chủ động tìm kiếm đối tác để đàm phán thoái vốn đầu tư ngoài ngành nghề kinh doanh chính cũng như thực hiện các biện pháp nhằm tăng cường năng lực tài chính của DN và phối hợp với Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC) và Công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) để sớm giải quyết các khoản nợ và tài sản tồn đọng. Phó Cục trưởng Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) Hoàng Văn Thu cho biết, về sắp xếp, CPH, trong số 432 DN thực hiện CPH giai đoạn 2014 - 2015, mới có 167 DN đã hoàn thành trong năm 2014, tuy tăng gấp 1,65 lần năm 2013 nhưng điều này cũng có nghĩa là còn tới hơn 200 DN phải CPH xong trong năm 2015, chưa kể số DN sẽ bổ sung theo tiêu chí, danh mục phân loại DN mới. Hết quý I vừa qua, cũng chỉ mới có 29 DN (trong đó có ba TCT nhà nước) được phê duyệt phương án CPH.Đối với hơn 200 DN còn lại đều đã thành lập ban chỉ đạo, trong đó, 207 DN đang tiến hành xác định giá trị DN, 81 DN đã có quyết định công bố giá trị DN.Về thoái vốn, số liệu thống kê của Bộ Tài chính cho thấy, tính đến ngày 24-3, số tiền đã thoái vốn đạt 4.937 tỷ đồng, thu về 6.987 tỷ đồng, bằng 1,4 lần giá trị sổ sách. Trong đó, lĩnh vực bất động sản đã thoái được 2.690 tỷ đồng, thu về 3.177 tỷ đồng (chiếm 45% tổng giá trị thu về từ thoái vốn); lĩnh vực bảo hiểm, tài chính đã thoái được 613 tỷ đồng, thu về 622 tỷ đồng. Số tiền bán vốn nhà nước không cần nắm giữ tại các DN khác cũng đạt 1.634 tỷ đồng, thu về 3.187 tỷ đồng.

"Như vậy, trong 9 tháng cuối năm 2015, còn tới 90% tổng số DNNN phải thực hiện xong tiến trình CPH. Để hoàn thành nhiệm vụ này, điều chắc chắn là không chỉ riêng Bộ Tài chính mà các bộ, ngành, địa phương, TĐKT, TCT đều cần phải nỗ lực thực hiện nghiêm chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, đồng thời áp dụng linh hoạt, chủ động các giải pháp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn đã được ban hành mới có thể về đích CPH" - Cục trưởng Tài chính doanh nghiệp Trần Hữu Tiến khẳng định.

Cần sự phối hợp đồng bộ

Có thể thấy, để đẩy nhanh tiến độ CPH DNNN, từ nay đến cuối năm, cần tiếp tục đẩy mạnh các mặt công tác, từ hoàn thiện cơ chế, chính sách đến tổ chức thực hiện. Về hoàn thiện cơ chế, chính sách, các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ được giao tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về sắp xếp, đổi mới DN, rà soát bổ sung, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành cho phù hợp với Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN, Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) và Luật Đầu tư (sửa đổi). Không những thế, cần kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền để tạo điều kiện cho các DN sớm triển khai thực hiện. Về tổ chức thực hiện, rõ ràng không chỉ riêng ngành tài chính và các tổ chức, định chế tài chính trung gian (như DATC, SCIC, Sở Giao dịch chứng khoán HNX, HOSE,...) mà chính bản thân các cơ quan chủ quản là các bộ, ngành, địa phương, các TĐKT, TCT cần phải tiếp tục tích cực chỉ đạo, khẩn trương thực hiện lộ trình CPH, thoái vốn theo kế hoạch.

Cụ thể, theo Cục trưởng Trần Hữu Tiến, để quyết liệt thực hiện lộ trình CPH, đối với các DN đã hoàn thành xác định giá trị DN, khi xây dựng phương án CPH, cần nghiên cứu, cân nhắc xác định tỷ lệ cổ phần bán ra bảo đảm hấp dẫn đối với các nhà đầu tư tổ chức và cổ đông chiến lược theo quy định. Trong đó, tập trung xây dựng phương án theo hướng bán bớt cổ phần nhà nước, không thực hiện phát hành thêm cổ phiếu để giảm tỷ lệ nắm giữ của Nhà nước. Đối với các DN đang thực hiện xác định giá trị DN, trong trường hợp có khó khăn, vướng mắc mang tính đặc thù, cần báo cáo kịp thời để các cơ quan có thể hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm cho DN thực hiện tiến độ CPH đúng kế hoạch. Cần quyết liệt chỉ đạo thực hiện đăng ký giao dịch và niêm yết theo quy định.

Để quyết liệt thực hiện nhiệm vụ này, bên cạnh các giải pháp đã thực thi, một trong những giải pháp cấp bách là quyết liệt hơn nữa trong việc thực hiện công khai thông tin về danh mục, kế hoạch, phương án CPH và thoái vốn của đơn vị trực thuộc để các nhà đầu tư quan tâm có đủ thời gian nghiên cứu, tìm hiểu và chuẩn bị nguồn vốn cần thiết. Ngoài ra, tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, ngành, địa phương trong việc tiếp tục rà soát, bổ sung danh sách các DN thực hiện sắp xếp, CPH theo tiêu chí, danh mục phân loại mới, trình phê duyệt sớm, nhất là DN chưa thực hiện bán cổ phần đạt kế hoạch theo phương án phê duyệt. Bên cạnh đó, khẩn trương thực hiện chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu vốn tại một số DN lớn đã CPH đang có vốn nhà nước về SCIC theo quy định.

Theo Ủy ban Chứng khoán nhà nước, trong quý I - 2015, có 27 DNNN thực hiện đấu giá cổ phần lần đầu và thoái vốn thông qua các sở giao dịch chứng khoán, bằng 28% số lượng cả năm 2014. Tổng số lượng cổ phần chào bán đã đạt hơn 137,6 triệu cổ phần (bằng 10,4% cả năm 2014), trong đó, tổng số lượng cổ phần đã bán được hơn 60,5 triệu cổ phần (chiếm 44% tổng số lượng cổ phần chào bán), thu được gần 1.251 tỷ đồng (bằng 11% cả năm 2014).