Theo số liệu của Tổng Cục Hải quan, tính đến hết năm 2014, tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và các quốc gia này đạt 1,3 tỷ USD, chỉ tăng 1,04% so với năm 2013 và chiếm khoảng 27,08% trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với cả khu vực Châu Phi.
Kim ngạch XNK giữa Việt Nam và các nước khu vực phía Nam Châu Phi trong năm 2014
Đơn vị: USD
Tên nước
2014
2013
Tăng/Giảm (%)
Angola
116.387.809
141.027.823
-17,47
Bostwana
26.621.801
631.847
4113,33
Lesotho
13.218.356
18.647.363
-29,11
Malawi
2.230.101
4.736.953
-52,92
Mozambique
97.422.779
112.661.178
-13,53
Namibia
26.100.484
13.959.513
86,97
Nam Phi
937.634.526
919.843.430
1,93
Swaziland
11.007.158
3.856.905
185,39
Zambia
9.614.711
39.194.335
-75,47
Zimbabwe
45.102.289
17.602.666
156,22
Tổng
1.285.340.014
1.272.162.013
1,04
Trong số 10 quốc gia thuộc khu vực phía Nam châu Phi, có 05 nước, bao gồm Bostwana, Namibia, Nam Phi, Swaziland và Zimbabwe, có tổng kim ngạch thương mại hai chiều với Việt Nam tăng trong năm 2014, còn lại là các nước có kim ngạch giảm.
Về giá trị kim ngạch, trong các quốc gia thuộc khu vực này, Nam Phi tiếp tục là thị trường có kim ngạch thương mại lớn nhất, đạt trên 937 triệu USD, chiếm tỷ trọng tới 73%. Tuy nhiên, kim ngạch chỉ tăng có 1,93% so với năm 2014. Tiếp theo là Angola đạt 116,4 triệu USD, giảm 17,47% và Mozambique đạt 97,4 triệu USD, giảm 13,53%. Malawi là quốc gia có kim ngạch xuất nhập khẩu với Việt Nam thấp nhất, chỉ đạt khoảng 2,2 triệu USD, giảm tới trên 52,92% so với năm 2014.
Về tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu với Việt Nam, Bostwana là thị trường có tỷ lệ tăng trưởng nhanh nhất. Nếu như trong năm 2013, kim ngạch trao đổi thương mại giữa Bostwana với Việt Nam thấp nhất, chỉ đạt 0,6 triệu USD thì tính đến hết năm nay, kim ngạch đã tăng trưởng trên 44 lần, đạt 26,6 triệu USD, đứng thứ 5 về trao đổi thương mại trong cả khu vực. Ngược lại, Zambia là quốc gia có tổng giá trị xuất nhập khẩu với Việt Nam giảm mạnh nhất, hơn 75%, từ 39,2 triệu USD (cao thứ 4) xuống chỉ còn khoảng 9,6 triệu USD (chỉ còn hơn Malawi).
Trong năm 2014, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các nước thuộc khu vực phía Nam Châu Phi giảm 0,87% so với năm 2013, đạt 1,01 tỷ USD. Trong khi đó, nhập khẩu lại tăng trưởng tốt, đạt 279,5 triệu USD, tăng 8,54%. Trong số 10 quốc gia này, chỉ có 03 nước Namibia, Swaziland và Zimbabwe có kim ngạch của cả xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng trưởng. Malawi, Mozambique và Zambia là các quốc gia có kim ngạch xuất nhập khẩu đều giảm sút.
Kim ngạch xuất, nhập khẩu giữa Việt Nam và các nước thuộc khu vực phía Nam Châu Phi trong năm 2014
Đơn vị: triệu USD
Tên nước
Xuất khẩu
Nhập khẩu
2014
2013
Tăng/Giảm
(%)
2014
2013
Tăng/Giảm
(%)
Angola
81,1
127,7
-36.50
35,3
13,3
164.68
Bostwana
0,5
0,5
-10.00
26,2
0,1
19436.47
Lesotho
11,7
17,5
-32.97
1,5
1,2
27.85
Malawi
0,5
0,9
-42.12
1,7
3,8
-55.49
Mozambique
78,6
90,5
-13.42
18,9
21,9
-13.96
Namibia
1,6
0,8
99.06
24,6
13,2
86.25
Nam Phi
793,9
764,7
3.82
143,7
155,1
-7.36
Swaziland
6,8
1,4
403.92
4,3
2,5
69.09
Zambia
3,5
9,8
-63.93
6,1
29,4
-79.31
Zimbabwe
27,8
0,7
3,803.48
17,4
16,9
2.73
Tổng
1,005,1
1,014,7
-0.87
279,5
257,5
8.54
Về xuất khẩu, chỉ có 04 quốc gia là Namibia, Nam Phi, Swaziland và Zimbabwe có kim ngạch xuất khẩu tăng trong năm 2014. Nam Phi là quốc gia có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam sang khu vực này. Tính tới hết năm 2014, kim ngạch đạt xấp xỉ 794 triệu USD, tăng 3,82% so với năm ngoái và chiếm tới 79% trong tổng kim ngạch xuất khẩu. Tiếp theo là 02 nước Angola và Mozambique đạt kim ngạch là 81,1 triệu USD và 78,6 triệu USD. Kim ngạch của 02 quốc gia này đều giảm so với năm 2013, lần lượt là 36,5% và 13,4%. Nguyên nhân của sự sụt giảm này chủ yếu là do việc xuất khẩu mặt hàng gạo giảm. Trong năm 2014, Việt Nam chỉ xuất khẩu được 7,1 triệu USD mặt hàng này sang Angola và 20 triệu USD sang Mozambique. Trong khi đó, năm 2013, các con số tương ứng là 48,7 triệu USD và 30 triệu USD.
Zimbabwe là nước có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu lớn nhất khi đạt 27,8 triệu USD, tăng tới 40 lần so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân là do lần đầu tiên Việt Nam xuất khẩu được sang thị trường này mặt hàng gỗ, đạt tới 22 triệu USD, chiếm tỷ trọng là 79,1%. Các quốc gia khác có kim ngạch xuất khẩu còn nhỏ hoặc không đáng kể.
Về nhập khẩu, có 04 thị trường có kim ngạch giảm là Malawi, Mozambique, Nam Phi và Zambia, còn lại các thị trường khác đều tăng. Giống như xuất khẩu, Nam Phi tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam từ khu vực này, đạt 155,1 triệu USD, giảm 7,36% và chiếm tỷ trong là 60,2%. Tiếp theo là Angola, đạt 35,3 triệu USD, tăng tới 165%. Nguyên nhân tăng nhập khẩu của Angola là do có thêm mặt hàng khí đốt hóa lỏng, đạt kim ngạch lớn 18,5 triệu USD, chiếm trên 50% trong tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Angola. Bên cạnh đó, nhập khẩu mặt hàng sắt thép phế liệu cũng tăng trưởng mạnh, đạt 15,6 triệu USD.
Nhập khẩu của Việt Nam từ Bostwana có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất. Năm 2013, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ thị trường này chỉ đạt 0,1 triệu USD, đứng cuối cùng trong số các nước thuộc khu vực, thì đến năm 2014, kim ngạch đã đạt tới 26,2 triệu USD, vươn lên vị trí thứ 3. Nhập khẩu của Việt Nam từ Namibia cũng tăng từ 13,2 triệu USD trong năm 2013 lên 24,6 triệu USD trong năm 2014. Nguyên nhân là do Việt Nam nhập khẩu số lượng lớn mặt hàng sản phẩm đá quý và kim loại từ 02 quốc gia này.
Zambia là quốc gia mà Việt Nam có kim ngạch nhập khẩu giảm mạnh nhất, tới 79,31%, từ 29,4 triệu USD xuống còn 6,1 triệu USD. Nguyên nhân là do Việt Nam không nhập khẩu mặt hàng đồng từ quốc gia này nữa (năm 2013 kim ngạch nhập khẩu đồng đạt trên 25,3 triệu USD).
