Vào thị trường Trung Đông: Mô hình lý tưởng

Vẫn còn nhiều cơ hội

Trong thời kỳ kinh tế mở cửa và hội nhập, cơ hội kinh doanh và giao thương với thị trường quốc tế của các doanh nghiệp Việt Nam được mở ra dễ dàng và thuận lợi hơn. Tuy hơn 90% doanh nghiệp ở Việt Nam là những doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN), nhưng nếu biết nắm bắt cơ hội, lựa chọn đúng thị trường vừa sức, hoặc có những “bí quyết riêng” thì chắc chắn rằng họ vẫn sẽ “có đất diễn” trên thị trường nước ngoài.

Trong thời kỳ kinh tế thế giới đang suy thoái thì các quốc gia giàu có tại vùng vịnh Ả-rập và 6 nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đã mạnh tay trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng, bất động sản. Cụ thể là chính quyền Dubai sẽ đầu tư 754 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng và chính phủ 6 nước GCC đã hé lộ một chương trình đầu tư và khuyến khích đầu tư vào cơ sở hạ tầng, bất động sản, với mức đầu tư lên tới 5.000 tỷ USD trong giai đoạn 2010 - 2020. Đây thực sự là một cơ hội quá lớn đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam và như phát biểu của ông Ngô Khải Hoàn - Tham tán thương mại Việt Nam tại UAE về việc tiếp cận thị trường này, thì “đây là thời điểm mà nếu không làm mạnh sẽ vuột mất những cơ hội lớn”.

Cách thức nghiên cứu thị trường

DNVVN cần đặc biệt chú ý, cân nhắc, lựa chọn mô hình, cách thức để tham gia vào thị trường một cách hiệu quả nhất. Đó là:

- Nghiên cứu về kinh tế, chính trị, văn hóa tại thị trường sở tại.

- Tìm hiểu thị hiếu và khuynh hướng tiêu dùng của nước sở tại và khu vực DN muốn kinh doanh. DN cần phải mang những sản phẩm mà thị trường cần, chứ không phải sản phẩm mà DN có.

- Luật pháp kinh doanh ở các quốc gia:

+ Đối với UAE (Dubai), nếu muốn có văn phòng đại diện thì phải có người bản xứ là đại diện, bảo trợ. Trong giấy phép kinh doanh phải có tên của người bản xứ và mỗi ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh cần phải có giấy phép riêng. Chi phí 1 năm cho việc này khoảng 10.000 - 15.000 USD. Vì vậy, DN nên cân nhắc và lựa chọn ngành nghề phù hợp để đăng ký.

+ Tận dụng lợi thế về thuế, ví dụ ở Dubai thì DN đầu tư không phải đóng thuế VAT, thuế thu nhập DN, thu nhập cá nhân, khai báo thuế về kết quả kinh doanh tự cá nhân DN làm và cơ quan thuế ở nước sở tại chỉ lưu trữ thông tin của doanh nghiệp.

+ Thuế xuất khẩu từ Việt Nam sang Dubai trung bình từ 0-5%, tuy nhiên thuế trong nội vụ các nước GCC là 0%. Điều này DN có thể cân nhắc việc thành lập và đăng ký kinh doanh trong khu vực các nước GCC để tránh và tiết kiệm được các chi phí về thuế.

- Văn hóa và tập quán kinh doanh của người Ả Rập cũng cần chú ý. Họ thường đòi hỏi DN phải có văn phòng đại diện, hàng mẫu thực tế để họ xem, nên nếu làm việc từ xa qua email, điện thoại thì khó thành công. Nhiệm vụ của DN là làm sao để họ biết được thông tin của cá nhân, thông tin sản phẩm dịch vụ của DN mình, rồi họ sẽ tự liên hệ với DN khi có nhu cầu.

- Cấu trúc nhân sự quản lý của các DN, dự án của Ả-rập có sự khác biệt, điển hình như: Người chủ đầu tư đa số là người Ả-rập và những thành phần này sẽ ít xuất hiện và khó tiếp cận; Quản lý cấp cao là những người được thuê từ Âu - Mỹ, cấp trung là những người Ấn Độ, cấp dưới là những người Paskistan, Banglades. Vì vậy, mục tiêu tiếp cận của DN là tiếp cận với những người quản lý cấp cao.

Kinh nghiệm kinh doanh ở thị trường quốc tế

Đối với DNVVN kinh nghiệm cần phải có khi tham gia kinh doanh quốc tế, hội chợ triển lãm quốc tế là:

+ Nên lựa chọn thị trường ngách.

+ Tập trung vào sản phẩm có tính độc đáo, đặc thù của sản phẩm.

+ Tạo ra cho sản phẩm những câu chuyện đi kèm và gắn liền với sản phẩm của mình.

+ Chú ý đến vai trò của người môi giới thương mại ở thị trường sở tại, đặc biệt các DNVVN không đủ nguồn lực để tổng thầu dự án nhưng muốn xâm nhập vào các dự án.

Lựa chọn mô hình lý tưởng và phù hợp

+ Mô hình đoàn thuyền ra khơi: Thay vì mỗi đơn vị vươn ra biển lớn bằng những con thuyền nhỏ của mình và mạnh ai nấy đi thì DN nên cùng chung tay lại để tạo ra được một con thuyền lớn, hoặc ít nhất là một đội thuyền luôn sát cánh cùng nhau thì chắc chắc sẽ đem lại sự phát triển tốt nhất cho DN. Như người ta vẫn thường nói “Muốn đi nhanh thì đi một mình, nhưng muốn đi xa thì phải đi với nhiều người”. Những nhóm DN kinh doanh trong cùng một ngành nghề hoặc cùng cung cấp cho một nhóm đối tượng khách hàng giống nhau thì có thể kết hợp với nhau thành lập một đại diện, một cơ sở, một bộ phận tiếp thị và kinh doanh. Điều này sẽ giúp cho mỗi DN có thể tận dụng được những điểm mạnh của nhau và hạn chế điểm yếu của bản thân, đặc biệt là tiết kiệm được nhiều chi phí và nguồn lực.

+ Mô hình đàn chim bay: Những đàn chim bay theo hình chữ “V” đã lợi dụng sức gió và hạn chế lực cản để có thể cùng nhau bay đến một nơi đã định sẵn. Doanh nghiệp ở Việt Nam cũng vậy, có thể nguồn lực, điểm mạnh/yếu của mỗi DN là khác nhau, nhưng nếu biết kết hợp và bổ sung cho nhau thì có thể giúp nhau vượt qua được những khó khăn. Và VChoice Dubai - tổ chức do Học viện Doanh nhân LP cùng với các doanh nhân xây dựng nên để làm phương tiện kết nối DN - doanh nhân Việt với thị trường thế giới) được ví như là con chim đầu đàn trong mô hình này trong việc giúp đỡ, tạo điều kiện cho các DN ở Việt Nam mở rộng và xâm nhập đến những nước trong thị trường Trung Đông.