Thực hiện đồng bộ các giải pháp...
Thanh Hóa là một tỉnh lớn, có diện tích trên 11.000 km2, dân số trên 3,4 triệu người; địa giới hành chính gồm 27 huyện, thị xã, thành phố; có trên 50.000 cơ sở kinh doanh dịch vụ thương mại (trong đó có trên 8000 doanh nghiệp, có 12.491 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống...). Khối doanh nghiệp Thanh Hóa, chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vì vậy, hàng hóa từ tỉnh ngoài, nước ngoài đưa vào tiêu thụ chiếm thị phần cao trên thị trường. Đây là điều kiện thuận lợi cho “dịch bệnh” bùng phát, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi sinh, môi trường.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và các Bộ, Ngành; Ban chỉ đạo 127/TW; Ban chỉ đạo 08/TW; Thanh Hoá đã chỉ đạo quyết liệt các cấp, các ngành trong tỉnh thực hiện đồng bộ các giải pháp chống hàng không đảm bảo VSATTP, hàng giả góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Năm 2011, Chi cục QLTT Thanh Hoá đã xử lý được 624 vụ vi phạm VSATTP, tổng số tiền thu phạt là 1.135 triệu đồng, giá trị hàng tịch thu lên tới 451 triệu đồng. Các mặt hàng tịch thu như: Mỳ chính giả, đồ uống giả, bánh kẹo quá hạn sử dụng, nội tạng động vật hôi thối...
Đơn cử ngày 1/4/2011, Đội QLTT số 9 phối hợp với Công an kinh tế tỉnh Thanh Hóa kiểm tra xe ôtô mang biển kiểm soát 29U-4804, chủ hàng ông Trần Kim-112/114 Trần Cao Vân – Tam Thuận – Thanh Khê - Đà Nẵng. Đội đã xử phạt, tịch thu và tiêu huỷ 22.000 kg xác mỡ lợn, da lợn, da trâu bị ôi thiu, trị giá hàng tiêu huỷ ước tính 66 triệu đồng. Đây là kết quả tất yếu của các giải pháp đồng bộ mà Chi cục QLTT Thanh Hóa đã nỗ lực thực hiện trong thời gian vừa qua.
Ông Trần Văn Tâm – Chi cục trưởng Chi cục QLTT Thanh Hóa cho biết: “Xác định công tác kiểm tra VSATTP là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Ngoài sự phối hợp Ban chỉ đạo 127/tỉnh và Ban chỉ đạo 08/tỉnh, các cơ quan thông tin đại chúng, các cơ quan chức năng, Chi cục QLTT Thanh Hóa đã tranh thủ sự quan tâm lãnh đạo chỉ đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương các cấp, tổ chức đoàn thể, xã hội, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, người tiêu dùng... phát huy sức mạnh tổng hợp đồng bộ, toàn diện nhằm tiến tới xã hội hoá công tác này”.
Nhằm tạo được sự đồng thuận về chủ trương, thống nhất về phương pháp, nhất quán trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, ông Tâm cho biết thêm; Chi cục đã làm tốt vai trò là cơ quan Thường trực của Ban chỉ đạo 127/tỉnh; vai trò là thành viên của Ban chỉ đạo 08/tỉnh. Chi cục đã ký các quy chế phối hợp với các ngành: Thông tin truyền thông; Công an; Y tế; Hải quan; Biên phòng; Kiểm Lâm; Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn; Ngân hàng.
Với phương châm: “Tinh thông nghiệp vụ, để thực hiện tốt nhiệm vụ”, ngoài việc cử cán bộ đi học các lớp bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ do Trung ương và địa phương tổ chức. Hàng năm, Chi cục trực tiếp tổ chức các đợt tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ cho toàn lực lượng sau tập huấn kiểm tra sát hạch nghiệp vụ đối với lãnh đạo các Đội QLTT, kiểm soát viên chính, kiểm soát viên thị trường.
... còn nhiều khó khăn, bất cập
Mặc dù, Luật Bảo vệ người tiêu dùng, Luật An toàn thực phẩm đã có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2011, Hiệp hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã thành lập nhưng hoạt động chưa thực sự có hiệu quả, chưa đi vào cuộc sống. Các văn bản quy phạm pháp luật (dưới luật) về VSATTP còn dàn trải ở nhiều văn bản trong các lĩnh vực khác nhau, chế tài xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực VSATTP (Nghị định số 45/2005/NĐ-CP) chưa tương xứng, đồng bộ với Luật VSATTP. Trong khi đó, các đối tượng luôn sử dụng nhiều hình thức, thủ đoạn ngày càng mới và tinh vi để qua mặt cơ quan chức năng. Sự phân định chức năng quản lý nhà nước về thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm chưa được rõ ràng, sự phối hợp giữa các lực lượng thực thi chưa được chặt chẽ còn mang tính cục bộ, của từng lực lượng, từng ngành nên xảy ra tình trạng chồng chéo, thiếu chặt chẽ. Dẫn đến sơ hở, buông lỏng trong công tác quản lý, kiểm tra tạo kẻ hở để kẻ xấu lợi dụng vi phạm.
Mặt khác, công tác tuyên truyền chưa được sâu rộng, đặc biệt là ở các cấp xã, phường, thị trấn, các vùng sâu, vùng xa. Thông tin cách nhận biết, tác hại về hàng hoá không đảm bảo VSATTP còn nhiều hạn chế. Vì vậy, người tiêu dùng thậm chí cả các lực lượng chức năng còn thiếu thông tin về hàng hoá không đảm bảo VSATTP. Quy mô sản xuất “nuôi, trồng” đến việc chế biến, kinh doanh dịch vụ còn mang tính nhỏ lẽ, phần lớn với quy mô kinh tế hộ gia đình. Vì lợi nhuận kinh tế mà nhiều cơ sở sản xuất, chế biến, dịch vụ đã bỏ mặc lợi ích của người tiêu dùng vi phạm VSATTP một cách nghiêm trọng. Nên việc quản lý, kiểm tra, giám sát hàng hoá “từ trang trại đến bàn ăn” còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc quản lý nhà nước đối với các cơ quan chức năng cả nước nói chung và Thanh Hóa nói riêng.
Từ những khó khăn, bất cập đó chúng ta cần có sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành từ Trương ương đến địa phương, nhằm tạo ra sự đồng thuận của toàn thể hệ thống chính trị đến người tiêu dùng. Cụ thể, các Bộ, Ngành liên quan tham mưu để Chính phủ sớm ban hành Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật VSATTP; Nghị định xử phạt vi phạm hành chính về VSATTP phù hợp với Luật VSATTP (thay thế Nghị định số 45/2005/NĐ-CP); Các Bộ rà soát hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực VSATTP, nhằm tạo khung pháp lý vững chắc trong công tác quản lý nhà nước về VSATTP.
Việc thực hiện Quyết định số 65/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 25/10/2010, về quy chế phối hợp và phân công nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại cần được cụ thể hóa cho phù hợp với từng ngành, từng địa phương.
Hàng năm, Cục QLTT ngoài việc tập huấn nghiệp vụ chuyên môn theo yêu cầu, mở thêm các lớp tập huấn nghiệp vụ thanh tra kiến thức chuyên môn VSATTP cho lực lượng QLTT các tỉnh, thành phố. Hình thức có thể tổ chức theo khu vực, theo cụm Chi cục QLTT và y tế địa phương.
Ban chỉ đạo liên ngành Vệ sinh an toàn thực phẩm – Bộ Công Thương giao kinh phí thực hiện chương trình Mục tiêu quốc gia về VSATTP trực tiếp cho các Chi cục QLTT thực hiện mục tiêu chương trình được giao hàng năm theo kế hoạch.
