Tại Hội thảo, các đại biểu nhấn mạnh, cùng với quá trình ngày càng mở rộng quan hệ thương mại và hội nhập sâu vào nền kinh tế khu vực và thế giới, Việt Nam đã trở thành quốc gia có vị thế cao trên thị trường thế giới với một số mặt hàng nông sản chủ lực như thủy sản, lúa gạo, cà phê, hạt tiêu, cao su, hạt điều… Đặc biệt, nhóm hàng nông lâm thủy sản hàng năm luôn xuất siêu và ngày càng tăng, đạt gần 30 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, nhóm hàng nông lâm thủy sản (NLTS) xuất khẩu của Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật và tranh chấp thương mại từ các đối tác lớn và quan trọng. Những sự việc, những tranh chấp thương mại điển hình như các vụ kiện chống bán phá giá tôm đông lạnh, cá basa với Hoa Kỳ và hàng loạt biện pháp kỹ thuật bảo hộ hàng hóa ngày càng gia tăng từ các thị trường EU, Nhật Bản, Nga,… đã cho chúng ta nhiều bài học quý về tính chủ động khi tham gia giải quyết các vụ tranh chấp.
Theo bà Nguyễn Chi Mai - Trưởng Ban Phòng vệ thương mại, Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công Thương cho rằng, để đạt được hiệu quả cao nhất trong quá trình giải quyết vụ việc, cần có sự kết phối hợp giữa các cơ quan nhà nước; có sự phân công, phân nhiệm đúng người, đúng việc, bố trí đủ thời gian và các nguồn lực cần thiết kịp thời; chịu được áp lực của công việc và thời gian.
Về những tồn tại và khó khăn của ngành Thủy sản Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, bà Phan Thúy Hằng - Chuyên viên Cục chế biến, Thương mại Nông Lâm Thủy sản và nghề muối, Bộ NN&PTNT, cho rằng, công tác nghiên cứu, phân tích, dự báo thông tin về giá cả thị trường thiếu cụ thể, không kịp thời, chưa thực sự định hướng cho phát triển sản xuất nguyên liệu theo tín hiệu của thị trường. Mặt khác, tình trạng cạnh tranh không lành mạnh vẫn còn diễn ra. Một số doanh nghiệp hạ giá bán để cạnh tranh đã tự làm khó cho thủy sản xuất khẩu và gây nên các vụ tranh chấp thương mại tại thị trường nhập khẩu. Ngoài ra, ngày càng nhiều rào cản được dựng lên ở các thị trường xuất khẩu nhằm cản trở nhập khẩu, dẫn đến các vụ kiện chống bán phá giá tôm và cá tra, vụ kiện chống trợ cấp tôm.
Ông Trương Đình Hòe - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã chia sẻ kinh nghiệm về những vụ kiện liên quan đến ngành Thủy sản Việt Nam. Ông cho rằng, các doanh nghiệp và VASEP đều chưa có kinh nghiệm đối phó với một vụ kiện ở quy mô lớn, không đánh giá hết sự phức tạp của vụ kiện và những tác động, không đánh giá hết những thách thức và cơ hội khi tham gia tốt các kỳ xem xét hành chính sau đó, do đó một số vấn đề chiến lược đã bị bỏ qua, nhất là vấn đề xác định giá trị thay thế cho một vụ kiện đối với quốc gia chưa được công nhận kinh tế thị trường.
Các đại biểu tham dự hội thảo đã trao đổi về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho Ngành trong thời gian tới, bao gồm: Phát triển thị trường, phát triển nguyên liệu (từ nuôi trồng, khai thác, nhập khẩu), phát triển chế biến xuất khẩu và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.
