Chương trình GoGlobal: Thúc đẩy doanh nghiệp Việt khẳng định vị thế trên trường quốc tế

Tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII, tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh ngày 22/10/2026, ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) đã trình bày tham luận về Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 - 2030, trong đó làm rõ các mục tiêu, định hướng, kế hoạch triển khai và cơ hội tham gia của doanh nghiệp Việt Nam.

Chuyển từ xuất khẩu hàng hóa sang xây dựng sự hiện diện ở nước ngoài

Theo Cục trưởng Vũ Bá Phú, sau 40 năm phát triển và đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Những doanh nghiệp như Vinamilk, Viettel, FPT đã vươn ra thị trường quốc tế từ sớm. Tăng trưởng kinh tế của nước ta duy trì ở mức ấn tượng, xuất khẩu tăng trưởng hai con số, đưa Việt Nam vào nhóm 32 quốc gia có quy mô GDP lớn trên thế giới và nhóm 15 nền kinh tế có quy mô xuất nhập khẩu lớn.

Những kết quả này góp phần khẳng định vị thế, uy tín của Việt Nam và sự ghi nhận của cộng đồng đối tác quốc tế. Tuy nhiên, theo lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại, tăng trưởng trong thời gian qua chủ yếu dựa trên các lợi thế so sánh: từ nguồn lực, tài nguyên, khoáng sản, vị trí địa lý, chi phí nhân công và năng suất sản xuất nông nghiệp, tuy nhiên sự tăng trưởng này sẽ đến một giới hạn nhất định. Trong khi đó, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong hai thập kỷ tới, chính vì thế đòi hỏi chúng ta phải tìm kiếm động lực và không gian phát triển mới.

Bên cạnh yêu cầu trong nước, thị trường quốc tế cũng đang có những thay đổi lớn. Cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt; yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn, công nghệ, thương hiệu, phát triển xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng cao; chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục được tái cấu trúc. Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với hàng hóa và doanh nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, ngày 06/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 626/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 - 2030 (Chương trình GoGlobal). Chương trình GoGlobal được xây dựng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu.

Cục trưởng Vũ Bá Phú cho biết, GoGlobal là chương trình xúc tiến thương mại bổ sung cho Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, Chương trình Thương hiệu quốc gia và chương trình đưa hàng Việt Nam vào chuỗi phân phối của các nhà đầu tư, tập đoàn phân phối nước ngoài mà Bộ Công Thương đang triển khai.

Điểm cốt lõi của GoGlobal là thay đổi cách tiếp cận: từ xúc tiến xuất khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp đưa hàng hóa ra nước ngoài sang hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng sự hiện diện tại thị trường sở tại, từng bước phát triển hoạt động xuất khẩu, đầu tư và kinh doanh bền vững.

Theo định hướng này, doanh nghiệp không chỉ bán hàng cho đối tác nước ngoài mà còn hướng tới xây dựng đại bản doanh, văn phòng, nhà máy, kho hàng, hệ thống phân phối và mạng lưới kinh doanh tại các thị trường mục tiêu. Qua đó, doanh nghiệp có điều kiện mở rộng đầu tư, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng.

Bốn nhóm mục tiêu, năm chặng hỗ trợ doanh nghiệp

Chương trình GoGlobal hướng tới mục tiêu tổng quát là hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân Việt Nam hiện diện ở nước ngoài một cách bền vững. Đến năm 2030, Chương trình đặt ra 4 nhóm mục tiêu cụ thể.

Thứ nhất, đào tạo ít nhất 10.000 lượt doanh nghiệp và tư vấn cho 1 nghìn doanh nghiệp xây dựng kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế.

Thứ hai, hỗ trợ chuyên sâu 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, trong đó 30% đầu tư theo hình thức mua bán và sáp nhập.

Thứ ba, hỗ trợ 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trong đó có 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn.

Thứ tư, hỗ trợ 100 doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, trong đó có 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD mỗi năm.

“Thước đo thành công của Chương trình không dừng lại ở số lượng hoạt động được tổ chức mà là số lượng doanh nghiệp Việt Nam thực sự có đối tác, khách hàng ở nước ngoài, có kênh phân phối tại thị trường sở tại và có thương hiệu sản phẩm hiện diện trong chuỗi phân phối toàn cầu”, Cục trưởng Vũ Bá Phú trình bày.

Để đạt được các mục tiêu này, Chương trình được thiết kế theo hành trình năm chặng, hỗ trợ doanh nghiệp từ giai đoạn nhận thức đến khi có khả năng dẫn dắt thị trường.

Ở chặng thứ nhất, nhận thức - hiểu cơ hội và yêu cầu của thị trường quốc tế. Chương trình tập trung nâng cao nhận thức về cơ hội, yêu cầu và sự cần thiết phải vươn ra thị trường quốc tế.

Chặng thứ hai, sẵn sàng - chuẩn hóa sản phẩm, thương hiệu, quản trị. Bộ Công Thương sẽ giúp doanh nghiệp trang bị các điều kiện cần thiết, từ chuẩn hóa sản phẩm, thương hiệu đến đáp ứng các chứng chỉ, tiêu chuẩn mà thị trường nhập khẩu yêu cầu.

Chặng thứ ba, thâm nhập - chọn thị trường, tìm đối tác, mở kênh bán, phân phối sản phẩm. Chương trình sẽ hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn thị trường mục tiêu, tìm kiếm đối tác, thực hiện các thủ tục pháp lý tại nước ngoài để mở kênh bán hàng, thành lập doanh nghiệp hoặc triển khai hoạt động mua bán và sáp nhập.

Chặng thứ tư, mở rộng - đầu tư, liên kết, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Cụ thể, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng đầu tư, tăng cường liên kết và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, với sự phối hợp của các bộ, ngành và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Chặng thứ năm, dẫn dắt - trở thành thương hiệu quốc tế và dẫn dắt các doanh nghiệp Việt Nam khác cùng tham gia chuỗi giá trị. Khi doanh nghiệp Việt Nam đã xây dựng được vị trí và hệ thống hoạt động tại nước ngoài, Bộ Công Thương sẽ phối hợp các Bộ, ngành hỗ trợ quảng bá thương hiệu, phát triển thị trường và nâng cao vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp Việt tại thị trường sở tại.

Tương ứng với các mục tiêu, Chương trình có 4 nhóm hỗ trợ gồm: đào tạo và tư vấn; hỗ trợ đầu tư ra nước ngoài; hỗ trợ tham gia chuỗi giá trị; hỗ trợ bán hàng qua thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong đó, đào tạo và tư vấn là “cửa ngõ đầu tiên” để doanh nghiệp tư nhân bước vào Chương trình, đồng thời là cơ sở để lựa chọn doanh nghiệp vào các bước hỗ trợ chuyên sâu tiếp theo.

Để triển khai được 4 nhóm hỗ trợ này, Chương trình đang xây dựng các công cụ dùng chung.

Thứ nhất là, GoGlobal Platform, nền tảng số kết nối doanh nghiệp có nhu cầu hỗ trợ với ngân hàng, chuyên gia, nhà cung cấp dịch vụ và cơ quan quản lý nhà nước. Nền tảng dự kiến đưa vào sử dụng vào quý II/2027, hỗ trợ khảo sát nhu cầu, tổ chức đào tạo và kết nối dịch vụ cho doanh nghiệp.

Thứ hai là, Bộ chỉ số GoGlobal Index, giúp đánh giá mức độ sẵn sàng vươn ra thị trường quốc tế của doanh nghiệp và năng lực hỗ trợ của địa phương. Kết quả đánh giá là cơ sở xác định những khoảng trống về năng lực, từ đó xây dựng nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng, tư vấn và hỗ trợ phù hợp.

Thứ ba là, bộ nhận diện Thương hiệu quốc gia được nghiên cứu, điều chỉnh để tạo dấu hiệu nhận diện dùng chung cho sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia thị trường quốc tế.

Thứ tư là, mô hình Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài (VietCham). Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Ngoại giao, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) hỗ trợ hình thành các VietCham tại những thị trường mục tiêu, tăng cường kết nối cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và hỗ trợ bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp tại nước sở tại.

Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp dẫn dắt, địa phương chủ động triển khai

Theo Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú, định hướng xuyên suốt của GoGlobal là Nhà nước kiến tạo, đồng hành và doanh nghiệp tư nhân là lực lượng dẫn dắt.

Theo đó, Chương trình tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ lớn: hoàn thiện thể chế; số hóa; và hội nhập từ nội lực, vươn ra thị trường nước ngoài nhưng không xem nhẹ thị trường trong nước.

Về thể chế, Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục đầu tư ra nước ngoài, tháo gỡ vướng mắc liên quan đến chuyển vốn, thanh toán, tín dụng và các thủ tục cần thiết để doanh nghiệp triển khai hoạt động kinh doanh tại thị trường nước ngoài.

Về số hóa, Chương trình hướng tới số hóa dữ liệu doanh nghiệp, thị trường, nhà đầu tư và cơ hội kinh doanh, qua đó nâng cao hiệu quả kết nối, giảm chi phí tiếp cận dịch vụ hỗ trợ. Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp ở địa bàn xa tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ.

Đối với hội nhập từ nội lực, Cục trưởng Vũ Bá Phú nhấn mạnh yêu cầu mở rộng thị trường quốc tế nhưng không xem nhẹ thị trường trong nước. Quốc tế hóa doanh nghiệp phải đi đôi với nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và bảo đảm người tiêu dùng trong nước cũng được hưởng lợi từ chất lượng hàng hóa, dịch vụ ngày càng cao.

Cùng với đó, Chương trình xác định 4 nguyên tắc quan trọng gồm: lấy doanh nghiệp làm trung tâm; đa dạng hóa thị trường đi đôi với giữ vững thị trường truyền thống, giảm phụ thuộc vào một số thị trường; phát triển bền vững, gắn với yêu cầu xanh, giảm phát thải và minh bạch nguồn gốc xuất xứ; huy động hệ sinh thái bao gồm hiệp hội, địa phương, ngân hàng, sàn thương mại điện tử, Thương vụ và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Sau 6 tháng triển khai, bộ máy điều hành GoGlobal từng bước được hình thành và có một số kết quả nhất định. Bộ Công Thương đã ban hành Quy chế quản lý Chương trình, Văn phòng Chương trình đặt tại Cục Xúc tiến thương mại; Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia do Bộ trưởng Bộ Công Thương làm Trưởng ban, với sự tham gia của các bộ, ngành, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và VCCI.

Ở các địa phương, Chính phủ cũng giao cấp địa phương xây dựng Chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp ở địa phương vươn ra thị trường quốc tế. Đến nay, đã có 16 địa phương ban hành Chương trình GoGlobal của địa phương; 8 địa phương đang xây dựng dự thảo, xin ý kiến; 10 địa phương còn lại chưa hoàn thành việc triển khai.

Với TP. Hồ Chí Minh, Cục Xúc tiến thương mại xác định Thành phố là địa phương có vai trò quan trọng trong việc phối hợp với Bộ Công Thương triển khai Chương trình GoGlobal. Với vai trò trung tâm kinh tế, thương mại và kết nối doanh nghiệp, việc địa phương chủ động kích hoạt chương trình sẽ góp phần tạo động lực, huy động nguồn lực và lan tỏa hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế.

Tại phiên họp thứ nhất ngày 30/9/2026, Ban Chỉ đạo đã thông qua Quy chế hoạt động, cho ý kiến đối với kế hoạch triển khai và thống nhất các bước tiếp theo, trong đó có việc tổ chức hội nghị công bố Chương trình, thành lập Hội đồng chuyên gia tư vấn và xây dựng mạng lưới chuyên gia hỗ trợ các lĩnh vực, địa phương, doanh nghiệp.

Theo lộ trình, từ nay đến cuối năm 2026, Chương trình tập trung khảo sát nhu cầu doanh nghiệp, tổ chức hội nghị công bố và hoàn thiện bộ nhận diện thương hiệu quốc gia. Trong năm 2027, dự kiến ban hành Bộ chỉ số GoGlobal Index, đưa GoGlobal Platform vào vận hành từ quý II, triển khai đào tạo, tư vấn và lựa chọn doanh nghiệp hỗ trợ chuyên sâu; đặc biệt tận dụng Năm APEC 2027 tại Việt Nam làm cơ hội kết nối doanh nghiệp Việt Nam với đối tác quốc tế. Giai đoạn 2028 - 2030 sẽ mở rộng hỗ trợ, đánh giá giữa kỳ và tổng kết kết quả thực hiện các mục tiêu.

Cục trưởng Vũ Bá Phú nhấn mạnh, GoGlobal là chương trình được Chính phủ đặc biệt quan tâm, có ý nghĩa quan trọng trong việc mở rộng không gian phát triển và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, việc triển khai Chương trình không chỉ là nhiệm vụ riêng của Bộ Công Thương hay bất kỳ cơ quan nào mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp, .

Lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại mong muốn các địa phương (đầu mối là Sở Công Thương các địa phương), hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp chủ động tham gia, đề xuất nhu cầu và phối hợp triển khai các hoạt động cụ thể, để nguồn lực hỗ trợ thực sự phù hợp với thực tiễn và mang lại hiệu quả thiết thực.

Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp, Chương trình GoGlobal được kỳ vọng tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và từng bước khẳng định vị thế trên trường quốc tế.