6 vướng mắc chủ yếu
Có rất nhiều khó khăn mà doanh nghiệp xuất khẩu da giầy phải đối mặt tại thị trường này. Tuy nhiên, hiện nay, có 6 vấn đề nổi cộm trong đáp ứng các tiêu chuẩn, quy định về sản phẩm xuất khẩu.
Thứ nhất, hàng năm, các nước nhập khẩu sản phẩm da giầy đều bổ sung các tiêu chí mới.Vì vậy, doanh nghiệp Việt đang gặp phải khó khăn trong việc nắm bắt các thông tin về các quy định mới, tiêu chuẩn pháp lý và tiêu chuẩn tư nhân tại thị trường EU; đặc biệt là thiếu thông tin về an toàn sản phẩm (đặc trưng cho mức độ an toàn khi sản xuất hay tiêu dùng sản phẩm), chỉ tiêu an toàn sinh thái.
Thứ hai, trên thực tế, chúng ta chưa có các thương hiệu mạnh, kết quả thí nghiệm và chứng nhận của Việt Nam chưa được quốc tế thừa nhận.
Thứ ba, các hóa chất trong sản phẩm da giày rất nhiều và việc đánh giá rất phức tạp, nên doanh nghiệp phải gửi mẫu ra nước ngoài với chi phí tốn kém, dẫn đến giảm sức cạnh tranh, giá trị gia tăng thấp.
Thứ tư, ngành da giày cũng chưa có đầu mối quản lý, cung cấp một cách hệ thống và cập nhật các yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Thứ năm, donước ta chưa có quy định về an toàn sinh thái của nguyên phụ liệu và sản phẩm da giầy nhập khẩu cũng như trong nước, nên chưa có sự quan tâm thích đáng đến việc đầu tư con người và máy móc công nghệ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng được nhu cầu thị trường xuất khẩu.
Thứ sáu, theo GS. Claudio Dordi - Tư vấn trưởng dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn III - cho biết, sau hơn 3 năm làm việc tại Việt Nam, ông nhận thấy rào cản ngôn ngữ đã hạn chế những hiểu biết của doanh nghiệp Việt Nam trước các yêu cầu của thị trường xuất khẩu, làm giảm sức cạnh tranh của hàng xuất khẩu Việt Nam. Trong khi, những thông tin này là rất quan trọng, đặc biệt với những thị trường khó tính như EU, Mỹ hay Nhật Bản.
Bù đắp lỗ hổng thông tin
Theo số liệu của Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso), hiện có 800 doanh nghiệp hoạt động trong ngành công nghiệp da giày, trong đó có tới 70% là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Do đó, việc hỗ trợ đối tượng này là cực kỳ cần thiết.
Tháng 9/2014, Lefaso đã liên kết với Đại học Northampton của Anh xây dựng Dự án “Hỗ trợ doanh nghiệp da giày đáp ứng tốt hơn các quy định an toàn sản phẩm”. Dự án này được triển khai triển khai trong thời gian 30 tháng với kinh phí trên 314.000 euro nhằm cung cấp thông tin, tư vấn cho doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật; tiếp cận dịch vụ kiểm nghiệm với giá cả phù hợp và được chứng nhận bởi khách hàng quốc tế.
Một phần đáng kể nguồn kinh phí được dành cho nâng cấp 3 phòng thí nghiệm hiện tại của Việt Nam sao cho đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận và công nhận đạt tiêu chuẩn quốc tế; 50% doanh nghiệp nhỏ và vừa được đào tạo và tập huấn thông qua dự án sẽ nâng cao năng lực xuất khẩu để có thể đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của EU.
Thêm nữa, sẽ xây dựng Trung tâm tư vấn, kiểm định dịch vụ, thử nghiệm đầu tiên của Việt Nam (Trung tâm OSSC) để tư vấn, cung cấp thông tin về quy chuẩn, tiêu chuẩn của các thị trường xuất khẩu cho doanh nghiệp.
Trung tâm này cũng sẽ bù đắp được lỗ hổng về thông tin của doanh nghiệp da
giầy, trong bối cảnh các doanh nghiệp này hiện vẫn đang phải tự xoay xở tìm
kiếm, cập nhật thông tin về các quy định mới về tiêu chuẩn chất lượng của sản
phẩm ở các thị trường Mỹ, EU.
Các chuyên gia da giày khẳng định, khi Dự án hoàn thành, các doanh nghiệp da giày nước ta sẽ tự tin hơn khi xuất khẩu sản phẩm của mình sang tất cả các thị trường khó tính. Tuy nhiên, điều mà các cơ quan quản lý có thể tiến hành ngay là làm rõ khái niệm rào cản thương mại và các tiêu chuẩn kỹ thuật mà phía đối tác đưa ra các quy định vềminh bạch trong việc công bố xuất xứ hàng hóa xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.
