Diễn biến thị trường gạo trong nước tháng 7/2015

Thị trường lúa gạo trong nước vẫn trầm lắng, giá tiếp tục sụt giảm nhẹ tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Nhìn chung, nhu cầu thu mua của thương lái đối với lúa hè thu không nhiều do chất lượng lúa không đảm bảo chế biến gạo xuất khẩu. Tuy thời tiết làm vụ hè thu năm nay không mấy thuận lợi, năng suất vẫn đạt khá hơn so với vụ hè thu năm 2014 nhưng giá thành sản phẩm mùa vụ này lại tăng cao hơn. Nguyên nhân chủ yếu do nắng nóng kéo dài khiến cây lúa phải đối mặt với dịch bệnh, chậm phát triển, người dân phải tốn nhiều chi phí hơn cho đồng ruộng.

Theo hệ thống cung cấp giá tại địa phương, giá lúa tại các tỉnh khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long tuần qua diễn biến như sau: Tại Bạc Liêu, giá lúa chất lượng cao giảm từ 5.300 - 5.400 đ/kg xuống còn 5.250 - 5.350 đ/kg (lúa khô). Tại Kiên Giang, lúa tẻ thường và lúa hạt dài giảm 100 đ/kg xuống lần lượt là 5.200 đ/kg và 5.800 đ/kg (lúa khô). Trong khi đó, lúa hè thu mới thu hoạch giống IR50404 tại An Giang tăng nhẹ từ 4.000 đ/kg lên 4.100 đ/kg , và tại Vĩnh Long ổn định ở mức tuần trước là 3.950 đ/kg. Thu hoạch vụ hè thu sẽ đạt đỉnh trong tháng này và kết thúc vào đầu tháng 9/2015, trước khi lũ tràn về Đồng bằng sông Cửu Long.

Đối với hoạt động xuất khẩu gạo, tính đến hết tháng 6/2015, Việt Nam đã xuất khẩu được 3 triệu tấn gạo, thu về 1,29 tỷ USD; con số này giảm 7,8% về lượng và giảm 12,1% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chủ yếu do gạo Việt Nam đang chịu cạnh tranh gay gắt từ các nước xuất khẩu lớn khác trên thế giới, đặc biệt là từ gạo Thái Lan trong bối cảnh Thái Lan đang cấp tập triển khai các phiên bán đấu giá gạo tồn trữ với mức giá thấp nhằm nhanh chóng xả lượng hàng tồn khiến nguồn cung gạo ra thị trường tăng lên. Trong khi đó, nhu cầu nhập khẩu gạo của các thị trường truyền thống đều ở mức yếu. Đặc biệt, thời điểm này mọi năm, xuất khẩu sang Trung Quốc nhiều, nhưng từ đầu năm đến nay, xuất khẩu gạo tiểu ngạch đi Trung Quốc bị “siết” lại nên xuất khẩu khó khăn, giá giảm. Trung Quốc hiện là đối tác nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, nước này cũng là quốc gia nhập khẩu gạo nhiều nhất thế giới.

Theo nhận định của Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA), thị trường gạo sẽ còn nhiều thay đổi phức tạp như Trung Quốc tăng cường nhập khẩu chính thức từ nhiều nguồn cung với giá thấp nên dự báo xuất khẩu gạo Việt Nam vào Trung Quốc sẽ sụt giảm trong năm tới.

Khu vực châu Phi vẫn là thị trường xuất khẩu gạo lớn thứ hai của Việt Nam, nhưng năm 2014, Việt Nam mất thị phần đến 60% do cạnh tranh của gạo Thái Lan và Ấn Độ. Cho nên, năm 2015, Thái Lan sẽ tiếp tục chiếm lĩnh thị trường này do lợi thế bán tồn kho chính phủ và giá cạnh tranh. Việt Nam vẫn duy trì thị phần chủ yếu là gạo thơm và đặc sản.

Một số công ty thương mại của Philippines hiện đang tìm mua gạo 5% tấm vụ Đông Xuân là yếu tố nâng đỡ giá gạo xuất khẩu của Việt Nam trong bối cảnh nông dân các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang thu hoạch vụ hè thu. Chính phủ Philippines đã cho phép các công ty tư nhân nhập khẩu tới 805.200 tấn gạo trong năm nay.

Tuần qua, gạo 5% tấm chế biến từ vụ Đông Xuân hiện được chào bán ở mức 370 USD/tấn (FOB cảng Sài Gòn), trong khi gạo cùng loại chế biến từ vụ hè thu chỉ đạt 345- 355 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước. Gạo 25% tấm tuần qua giảm xuống còn 325 - 330 USD/tấn so với 330 - 335 USD/tấn tuần trước do nguồn cung mới thu hoạch tại Đồng bằng sông Cửu Long.