Hàng tiêu dùng Việt thích ứng và bứt phá thị trường toàn cầu

Sự kiện là hoạt động chuyên môn trọng tâm trong khuôn khổ Diễn đàn Xuất khẩu 2026 và Chuỗi chương trình “Viet Nam International Sourcing 2026”, nhằm kiến tạo diễn đàn đối thoại chính sách thực chất giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp sản xuất và các đối tác thương mại quốc tế.

Hội thảo hướng tới việc cập nhật biến động kinh tế - địa chính trị, tháo gỡ rào cản kỹ thuật cùng bài toán chi phí logistics, qua đó định hướng giải pháp giúp khối sản xuất hàng tiêu dùng nội địa chủ động chuyển đổi mô hình, gia tăng hàm lượng giá trị và hội nhập sâu rộng vào mạng lưới phân phối toàn cầu.

Khai mạc hội thảo, ông Đỗ Quốc Hưng - Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài - Bộ Công Thương, nhận định nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu sâu sắc trước làn sóng dịch chuyển chuỗi sản xuất, sự thay đổi chính sách thuế quan và các quy định kỹ thuật ngày càng khắt khe. Dù sở hữu đòn bẩy vững chắc từ 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương, các đơn vị kinh tế trong nước vẫn đối diện nhiều thách thức trong việc nâng cao giá trị hàng hóa.

Đại diện cơ quan quản lý, ông Đỗ Quốc Hưng nhấn mạnh các nhà sản xuất không thể tiếp tục phụ thuộc vào mô hình gia công thuần túy, mà cần chủ động tái cấu trúc quy trình vận hành, tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững, đồng thời bám sát thị hiếu tiêu dùng để khai thác hiệu quả các kênh phân phối mới trên trường quốc tế.

Bên cạnh đó, đánh giá thực trạng từ góc độ trung tâm kinh tế phía Nam, ông Trần Phú Lữ - Phó Giám đốc ITPC, cho biết hàng tiêu dùng phi thực phẩm (non-food) luôn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu hàng hóa xuất bán ra nước ngoài và góp phần duy trì thặng dư cán cân thương mại của cả nước. Tiếp đà tăng trưởng 475 tỷ USD tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 (riêng nhóm công nghệ, điện tử đạt gần 165 tỷ USD), hoạt động ngoại thương 7 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận con số ấn tượng với 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng tại TP. Hồ Chí Minh - địa bàn đóng góp 25% GDP và 21% kim ngạch xuất khẩu toàn quốc - tốc độ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm đạt 8,55% cùng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 95,99 tỷ USD. Để hiện thực hóa Kế hoạch chiến lược xuất nhập khẩu giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 10 - 11%/năm và nâng tỷ trọng sang các khối đối tác FTA vượt 75% vào năm 2030, chính quyền Thành phố đang tập trung thúc đẩy sản xuất công nghiệp theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đồng thời huy động nguồn lực hoàn thiện hạ tầng tiếp vận liên vùng, hình thành Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do gắn với mạng lưới cảng cạn ICD hiện đại nhằm giảm thiểu chi phí lưu thông hàng hóa.

Từ đơn vị thu mua toàn cầu, bà Võ Nguyên - Quản lý quan hệ công chúng Tập đoàn H&M Việt Nam, chia sẻ lộ trình của các chuỗi bán lẻ quốc tế trong việc thực hiện mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2040 và sử dụng 100% nguyên liệu tuần hoàn hoặc có nguồn gốc bền vững vào năm 2030.

Với đặc thù không sở hữu xưởng may trực tiếp mà vận hành thông qua các đối tác cung ứng độc lập, tập đoàn áp dụng tiêu chuẩn thẩm định khắt khe dựa trên tính minh bạch cơ sở dữ liệu nhà máy, cam kết đạo đức kinh doanh, bảo đảm quyền lao động và quy chuẩn bảo vệ môi trường như những điều kiện tiên quyết để hợp tác chiến lược lâu dài.

Đối chiếu từ kinh nghiệm chuyển mình của đơn vị sản xuất trong nước, bà Trần Hoàng Phú Xuân - Tổng Giám đốc Công ty Faslink Việt Nam, chia sẻ mô hình cung ứng trọn gói ODM kết hợp nghiên cứu nguyên vật liệu sinh thái như sợi bã cà phê, sợi sen giàu amino acid tự nhiên và công nghệ dệt may tuần hoàn RENU giúp giảm 59% phát thải CO2 và 47% lượng nước tiêu thụ.

Việc chủ động đáp ứng các chứng chỉ quốc tế như GRS, Higg Index, OEKO-TEX, WRAP và tự chủ quy trình sản xuất từ khâu sợi - dệt được đánh giá là giải pháp cốt lõi giúp các doanh nghiệp dệt may đáp ứng quy tắc xuất xứ, tận dụng tối đa lợi thế thuế quan từ các hiệp định EVFTA hay CPTPP.

Song song đó, bổ sung giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn lưu thông tại phiên thảo luận do ông Nguyễn Hồng Dương - Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) điều phối, ông Kevin Geneuglijk - Giám đốc phát triển kinh doanh Berkman Forwarding BV (Hà Lan), đã nêu rõ các áp lực từ biến động cước biển, thời gian vận chuyển kéo dài và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của thị trường châu Âu.

Do đó, ông Nguyễn Hồng Dương khuyến nghị các nhà xuất khẩu cần gia tăng khả năng chống chịu thông qua mô hình vận tải đa phương thức kết hợp đường biển, đường sắt và đường bộ, tối ưu hóa kho ngoại quan và số hóa hệ thống giám sát lộ trình 24/7 tích hợp đo lường dấu chân carbon.

Bên cạnh đó, các vấn đề thảo luận: ông Ang Yuit - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Singapore (ASME) về nâng cao năng lực cạnh tranh trước sự chuyển dịch cung ứng khu vực; ông Võ Thanh Tòng - Quản lý Tài khoản Cấp cao, Amazon Global Selling Việt Nam về kênh thương mại điện tử xuyên biên giới; ông Aaron Libbey - đại diện Công ty Altana (Hoa Kỳ) về chuẩn hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc đã cung cấp bức tranh giải pháp đồng bộ hỗ trợ hàng Việt Nam vượt qua các hàng rào kiểm định kỹ thuật phức tạp...