Kinh nghiệm cho sự phát triển công nghệ phần mềm ở Việt Nam

I. Vài nét về Nankang Software Park Trong thập kỷ 70 và 80, để thích nghi với sự thay đổi trong cấu trúc của nền công nghiệp và phát triển theo xu hướng của thời đại, các khu gia công hàng xuất khẩu đ

Mục đích của Khu công nghệ phần mềm Nankang là tạo ra một môi trường đầu tư hoàn hảo, kích thích sự phát triển và sáng tạo cho sản phẩm, nâng cao khả năng nghiên cứu, triển khai và kiểm soát chất lượng sản phẩm, thiết lập hình ảnh tốt cho nền công nghiệp phần mềm.

Dưới đây giới thiệu một số lợi thế mà khu CNPM Nankang có được để thu hút đầu tư.

1. Trung tâm Thương mại và Kinh tế Nankang  

Bước vào thế kỷ 21, Đài Loan đã lên kế hoạch cho sự phát triển của các trung tâm thương mại quốc tế. Để phối hợp với những dự án thương mại quốc gia, chính quyền TP.Đài Bắc đã đưa ra dự án phát triển cho Trung tâm Thương mại và Kinh tế Nankang. Theo dự án thì Trung tâm này gồm có Khu phần mềm, Trung tâm Thương mại thế giới thứ hai, Khu mua bán, giải trí và Khu khách sạn cùng phòng Hội thảo sẽ được xây dựng và hoàn thành vào năm 2007. Trung tâm này sẽ trở thành trung tâm mới của Đài Bắc và là cơ sở cho thử nghiệm công nghệ cao, mở ra cánh cửa cho Đài Loan vào thế giới.

2. Cửa ngõ ra vào Trung tâm   

Khu công nghệ phần mềm Nankang nằm trên đường San Chung thành phố Đài Bắc. Đi quá về phía Đông của Đài Bắc khoảng 10 phút sẽ thấy sân bay nội địa và khoảng 40 phút về phía Tây sẽ tới sân bay quốc tế và xa hơn nữa khoảng 1 giờ sẽ tới khu nghiên cứu khoa học cơ bản Hsin-Chu. Không những KCNPM Nankang có mối quan hệ với các doanh nghiệp lớn của Đài Bắc, với các học viện của Trung Quốc, mà còn có mối liên hệ mật thiết với Khu nghiên cứu khoa học cơ bản Hsin-Chu.

3. Không gian văn phòng thông minh của thế kỷ 21

Để hoà nhập con người và tự nhiên với khoa học và công nghệ, mẫu văn phòng thông minh được Trung tâm thiết kế. Khu CNPM Nankang sẽ hợp hệ thống viễn thông, mạng, nguồn điện và hệ thống tự động điều khiển thành một, điều hoà và thoát hơi nước dưới sàn chỉ cao hơn sàn cũ 45 cm, tạo ra một hiệu suất cao dễ điều chỉnh. Hệ thống màn hình tự động điều khiển lưới điện, điều hoà không khí, viễn thông, bảo mật và hàng ngàn điểm điều khiển trong Khu CNPM, bảo đảm sự an toàn và hiệu quả cao nhất. Để bảo đảm hiệu quả sử dụng năng lượng, Khu CNPM Nankang được trang bị nguồn điện 69 kV thêm vào cho nguồn điện liên tục (CPS). Nếu có sự cố điện xảy ra bên ngoài thì CPS cung cấp ngay điện hỗ trợ, giúp cho nguồn điện của Khu CNPM không bị ảnh hưởng. Thêm vào đó, hệ thống viễn thông của toàn bộ Khu CNPM Nankang được trang bị bằng cáp quang truyền không đồng bộ; tốc độ truyền thông tin có thể tới MG/BPS, trở thành cơ sở hạ tầng thông tin quốc gia (NII).

4. Môi trường nghiên cứu và phát triển phần mềm hoàn hảo

Để cung cấp một môi trường tốt nhất cho sự nghiên cứu và phát triển phần mềm (Software R&D), Khu công nghệ còn có một loạt những dịch vụ ngân hàng, bưu điện, nhà hàng, phòng triển lãm, phòng hội nghị...Trong tương lai, một công viên nước sẽ được xây dựng tại Trung tâm Khu công nghệ. Tại đây, con người có thể giải trí và gần gũi với thiên nhiên.

5. Hệ thống dịch vụ chuyên nghiệp hoàn hảo

Nhiệm vụ của Khu CNPM Nankang là tạo ra môi trường tốt nhất thế giới cho nghiên cứu và phát triển phần mềm, với mong muốn đưa việc nghiên cứu phần mềm của Đài Loan theo cùng một tiêu chuẩn. Dựa trên nguồn dữ liệu và dịch vụ chuyên nghiệp, Chính phủ Đài Loan đã phân Khu CNPM thành 6 lĩnh vực: hệ thống dịch vụ chuyên nghiệp, cung cấp phân chia những điều kiện thuận lợi, trang thiết bị, đào tạo và nguồn thông tin. Tất cả quay vòng giúp đỡ lẫn nhau hỗ trợ sự cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

II. Thực trạng của các khu CNPM ở Việt Nam

1. Công viên phần mềm ảo:

Công viên phần mềm ảo duy nhất tại Việt Nam hiện nay là Công viên Công nghệ thông tin (IT Park) của Công ty Phát triển phần mềm VASC. IT Park gồm 4 mảng nội dung chính, đó là: nghiên cứu-phát triển, giáo dục-đào tạo, thương mại-dịch vụ, vui chơi-giải trí.

ý tưởng về một mô hình kinh doanh ảo không có gì mới lạ trên thế giới và ngay cả ở Việt Nam. Việc xây dựng các đề án tạo ra một công viên phần mềm ảo cũng đang được các chuyên gia đem ra tranh luận. Tuy nhiên, IT Park đã nhanh chóng nắm bắt thời cơ để trở thành Công viên phần mềm ảo đầu tiên của Việt Nam.

2. Các công viên phần mềm thực:

- Saigon Software Park:  Saigon Software Park (SSP - Trung tâm CNPM TP.HCM) là khu CNPM đầu tiên của VIệt Nam. Ngày 11/7/2000 đã đặt cột mốc đầu tiên cho ngành Công nghệ Thông tin nước nhà với việc chính thức khai trương SSP. Việc ra đời của SSP đã đưa TP.HCM trở thành "đầu tầu" của cả nước trong lĩnh vực này. Khu Trung tâm ra đời với mục tiêu quy tụ nguồn nhân lực, chất xám, đi tắt, đón đầu về khoa học và công nghệ; hỗ trợ thúc đẩy phát triển ngành Công nghệ Thông tin, đặc biệt là lĩnh vực sản xuất, kinh doanh phần mềm.

SSP gồm 6 phân khu chức năng, phần quan trọng nhất là 4 tầng của toà nhà, được đầu tư đầy đủ về hạ tầng kỹ thuật thông tin, điều kiện phòng ốc tiện nghi như:  Internet on-line, địa chỉ IP thực...SSP có một trung tâm đào tạo mang tính chất tu nghiệp tại chỗ và đây cũng chính là nơi chuyển giao công nghệ. Trong tương lai, đây còn là trung tâm giám định chất lượng sản phẩm phần mềm theo tiêu chuẩn quốc tế.

Hiện nay, Trung tâm đã thu hút được gần 600 chuyên gia công nghệ thông tin có trình độ đại học, trong đó có 11 tiến sĩ. Các doanh nghiệp tới đây vì có các chính sách ưu đãi như tiền thuê đất ở mức thấp 2,4 USD/m2, khấu hao tài sản 20 năm, lãi suất 0% trong 5 năm. Cũng chính nơi đây là nơi tập trung nhiều cán bộ giỏi, có trình độ và tay nghề cao.

- Quang Trung Software Park:

Công viên phần mềm Quang Trung là công viên phần mềm đầu tiên tại khu vực miền Trung và Tây nguyên có diện tích lớn nhất Việt Nam hiện nay, với 37 ha được quy hoạch như một thành phố vệ tinh, với vốn đầu tư khoảng 10 triệu USD. Đây là 1 trong 12 dự án đầu tư trọng điểm của TP.HCM  có quy mô lớn, mang tính liên hợp, đa dịch vụ khép kín từ nơi làm việc đến nơi nghiên cứu . Khu đào tạo có quy mô cho 1.500-2.000 sinh viên, chỗ ăn cho 1.500-2.000 người. Trong năm 2000-2001, nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho Quang Trung Softwarre Park là 190 tỷ đồng.

UBND TP.HCM cũng đưa ra nhiều ưu đãi cho các doanh nghiệp tham gia vào Quang Trung Softwarre Park như:

- Giá thuê bao dịch vụ Internet chỉ 15 triệu đồng/tháng cho đường dây 64 Khps. Đây là mức giá được hỗ trợ, do vậy thấp hơn giá mặt bằng của các nước trong khu vực như Thái Lan, Inđônêxia, Malaixia, Xingapo...

- Giá thuê đất chỉ 0,4 USD/m2/năm và giá thuê nhà là 2 USD/m2/tháng.

- Doanh nghiệp phần mềm có dự án đổi mới công nghệ sẽ được vay vốn ưu đãi 3,5 USD/năm.

- Mỗi doanh nghiệp sẽ được ngân sách hỗ trợ 20 triệu đồng, nhằm áp dụng   hệ thống tiêu chuẩn quản lý chất lượng ISO 9000, 10 đơn vị đầu tiên áp dụng ISO 9000 sẽ được miễn tiền thuê đất trong 1 năm

-  Người Việt Nam làm việc trong khu công nghệ này sẽ được nhà nước hỗ trợ khi đóng thuế thu nhập.

-  TP.HCM hỗ trợ đào tạo cho 10 lập trình viên trẻ với mức học phí 500 USD/người, nếu làm việc tại khu công nghệ này.

Ngoài ra, còn một điểm lợi thế nữa là nơi đây được đầu tư một hệ thống viễn thông hiện đại với đường liên lạc quốc tế trực tiếp có tốc độ 20 Mbps và được lập một cổng kết nối trực tiếp Internet quốc tế.

- Khu công nghệ cao Hoà Lạc

Hạng mục đầu tiên của Khu công nghệ cao Hoà Lạc được triển khai là đoạn đường nối từ đường cao tốc Láng-Hoà Lạc đến khu hội thảo. Khu hội thảo có mạng LAN để phục vụ nghiên cứu phần mềm. Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam và Bưu điện Hà Tây đã lắp đặp xong mạng viba cho khu công nghệ. Trong năm 2001, tại đây đã triển khai xây dựng một số công trình trọng điểm, trong đó đáng chú ý là hai dự án 15 km đường bao và dự án 2,7 km đường từ đường cao tốc vào đến khu phần mềm với tổng vốn đầu tư 45 tỷ đồng, và dự án vườn ươm công nghệ phần mềm với tổng kinh phí 136 tỷ đồng. Dự án cổng kết nối trực tiếp Internet quốc tế nếu trực tiếp kết nối được trong khu công nghệ cao sẽ giảm được 50% giá truy cập Internet và các thuê bao cũng không phải trả cước hoà mạng. Ban quản lý Khu công nghệ cao Hoà Lạc đang đề nghị UBND Tỉnh tạo điều kiện ưu đãi hơn cho 10 đơn vị đầu tiên đầu tư vào khu công nghệ hiện đại này.

- Các khu CNPM khác đang hình thành:

Theo các chuyên gia, việc thành lập trung tâm công nghiệp phần mềm đối với Việt Nam lúc này không phải quá khó, bởi lẽ nó không đòi hỏi chi phí đầu tư cao, không yêu cầu nhiều diện tích để xây dựng cơ sở hạ tầng, không cần phải trang bị nhiều máy móc hay công nghệ cao, đặc biệt là không phải đền bù giải toả như việc thành lập một khu công nghệ hay chế xuất. Thay vào đó, chỉ cần xây dựng một đội ngũ làm phần mềm và một đường kết nối hiệu năng. Khi có được hai điều kiện này, cùng với mô hình sẵn có của SSP thì bất cứ ở đâu hay bất cứ lúc nào cũng có thể thành lập trung tâm phần mềm.

Đội ngũ làm phần mềm là vấn đề luôn được các nhà hoạch định quan tâm nhiều nhất vì nó là lực lượng cốt lõi cho việc hình thành một trung tâm phần mềm theo kiểu công nghiệp. Tuy nhiên, lực lượng này ở Việt Nam không phải là không có hay thiếu mà chưa được khai thác và huấn luyện một cách chuyên nghiệp.

Như vậy, nhân viên trong các trung tâm phát triển phần mềm phải thao tác mọi giao dịch từ đặt hàng, vận chuyển hàng hoá đến giao hàng bằng Internet. Nếu đường truyền  kết nối với Internet  tốt thì trung tâm phần mềm vận hành mới tốt. Đây là vấn đề không nằm ngoài khả năng của ngành Bưu điện. Đường truyền kết nối càng tốt bao nhiêu, càng tạo nhiều cơ hội cho trung tâm phần mềm phát triển bấy nhiêu.

Về hạ tầng cơ sở của các khu CNPM của Việt Nam hiện nay đã dần được trang bị máy móc hiện đại thông qua đường truyền kết nối đa năng, phần nào đã giúp doanh nghiệp tra cứu hay thành lập mới một trung tâm công nghệ cao được dễ dàng hơn.

Với tiềm năng về lao động và phương tiện, các thành phố, khu vực... đều có thể hình thành các khu công nghệ phần mềm. Vấn đề còn lại chính là đầu vào và đầu ra cho trung tâm phần mềm hoạt động./. 

  • Tags: