[eMagazine] Thành phố Huế: Mở rộng “cánh cửa” thị trường cho sản phẩm vùng cao

Thành phố Huế hiện có 9 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (trong đó 6 xã đặc biệt khó khăn, 2 xã khu vực II và 1 xã khu vực I); cùng 4 xã có thôn xen kẽ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Khu vực này có khoảng 60.343 người, chiếm 4,9% dân số thành phố. Đây là không gian sinh sống của cộng đồng với nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, đồng thời sở hữu những sản phẩm mang đậm dấu ấn núi rừng như thổ cẩm dệt Zèng, rượu men lá, măng rừng, rau dớn, dược liệu và các món ăn bản địa.

Trong quá trình phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, việc tạo thị trường, quảng bá sản phẩm và kết nối tiêu thụ đang được thành phố Huế chú trọng. Các hoạt động không chỉ dừng ở việc trưng bày, giới thiệu sản phẩm mà ngày càng hướng tới tạo cơ hội để người sản xuất trực tiếp tiếp cận người tiêu dùng, tìm hiểu nhu cầu thị trường và điều chỉnh sản xuất phù hợp.

Một trong những hoạt động nổi bật là “Phiên chợ vùng cao”, với sự tham gia của hơn nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đến từ các địa phương miền núi của thành phố. Tại đây, nhiều nông sản chủ lực, sản phẩm OCOP và nghề truyền thống như dệt Zèng của người Cơ Tu, Tà Ôi được giới thiệu đến người dân và du khách.

Điểm đáng chú ý của phiên chợ là sản phẩm được giới thiệu gắn với câu chuyện văn hóa và quá trình sản xuất. Chị Nguyễn Thị Tứa (xã A Lưới 5) mang các sản phẩm thổ cẩm của đồng bào Cơ Tu và Tà Ôi xuống giới thiệu tại phiên chợ, đồng thời trực tiếp chia sẻ với du khách về quy trình làm ra một tấm vải. "Thông qua phiên chợ, sản phẩm không chỉ được bán mà còn giúp người tiêu dùng hiểu hơn về truyền thống và bản sắc của cộng đồng", bà Tứa cho hay.

Đây cũng là cách để hoạt động xúc tiến thương mại tạo ra giá trị vượt ra ngoài giao dịch mua bán. Thông qua phiên chợ, người dân vùng cao có điều kiện giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, nắm bắt nhu cầu thị trường và định hướng lại sản xuất. Các địa phương miền núi đồng thời có thêm không gian quảng bá hình ảnh, tiềm năng và thế mạnh nông nghiệp; những sản phẩm như nếp than, nấm linh chi, nấm lim xanh có cơ hội tiếp cận rộng rãi hơn với người tiêu dùng.

Cùng với xúc tiến thương mại trực tiếp, thành phố Huế đang khai thác lợi thế văn hóa để mở rộng không gian quảng bá sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cuối tháng 5/2026, tại xã A Lưới 2, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố tổ chức Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi thành phố Huế lần thứ I năm 2026, thu hút gần 600 nghệ nhân, nghệ sĩ quần chúng, diễn viên và vận động viên đến từ 11 xã, phường có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Bên cạnh các hoạt động nghệ thuật, thể thao, ngày hội bố trí không gian trưng bày nghề thủ công truyền thống và sản phẩm OCOP đặc trưng. Các nghệ nhân trực tiếp giới thiệu quy trình chế tác, trình diễn nghề truyền thống và quảng bá sản phẩm thủ công mỹ nghệ gắn với đời sống văn hóa cộng đồng. Hội thi ẩm thực vùng cao, chợ phiên giới thiệu đặc sản và các hoạt động tái hiện lễ hội truyền thống cũng giúp người dân, du khách có thêm trải nghiệm về đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số.

Theo ông Phan Thanh Hải - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, ngày hội vừa tạo sân chơi văn hóa, thể thao, vừa góp phần quảng bá hình ảnh vùng cao Huế, thúc đẩy du lịch cộng đồng, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

“Đây là cơ hội rất tốt để quảng bá một cách rộng rãi hình ảnh sắc màu, đa dạng về văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số của thành phố Huế đến với mọi người. Và hy vọng đây chính là con đường ngắn nhất để giúp cho vùng đồng bào các dân tộc thiểu số có một sự phát triển nhanh, mạnh, nhưng bền vững theo đúng định hướng phát triển của Huế hiện nay”, ông Phan Thanh Hải nhấn mạnh.

Như vậy, với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hoạt động quảng bá đang được Huế đặt trong mối liên kết giữa sản phẩm - văn hóa - du lịch - thị trường. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong việc nâng cao giá trị hàng hóa, thay vì chỉ tập trung vào sản lượng.

Nếu các phiên chợ và ngày hội văn hóa tạo điều kiện để sản phẩm vùng cao tiếp cận trực tiếp người dân, du khách thì các chương trình xúc tiến thương mại quy mô lớn tiếp tục mở rộng không gian kết nối với doanh nghiệp, nhà phân phối và hệ thống bán lẻ.

Tháng 6/2026, UBND thành phố Huế phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức Hội chợ Thương mại Festival Huế 2026 - hoạt động thuộc Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại năm 2026. Hội chợ diễn ra từ ngày 12 đến 17/6, quy tụ hơn 240 gian hàng của doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, kinh doanh trong và ngoài thành phố; cùng sự tham gia của 13 Sở Công Thương, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch các tỉnh, thành phố.

Các khu vực trưng bày giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền, hàng thủ công mỹ nghệ, nông sản, thực phẩm chế biến và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Với quy mô này, hội chợ tạo thêm không gian để các địa phương, doanh nghiệp quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường và tăng cường kết nối giao thương.

Đáng chú ý, trong định hướng của thành phố, xúc tiến thương mại không chỉ được nhìn nhận là hoạt động giới thiệu hàng hóa mà còn là cầu nối giữa sản xuất và thị trường. Hội chợ tạo điều kiện để doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, mở rộng mạng lưới kinh doanh, liên kết sản xuất - tiêu thụ, đồng thời cập nhật xu hướng thị trường và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Đối với sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, việc tham gia vào các không gian xúc tiến thương mại rộng hơn có ý nghĩa đặc biệt. Khi những sản phẩm vốn chủ yếu được tiêu thụ trong phạm vi địa phương được đặt trong cùng không gian với các sản phẩm đặc trưng của nhiều vùng miền, cơ hội tiếp cận khách hàng, đối tác và hệ thống phân phối được mở rộng.

Đặc biệt, việc kết hợp hội chợ với Festival Huế tạo nên sự liên kết giữa văn hóa, du lịch và thương mại. Người dân, du khách vừa tham quan, trải nghiệm văn hóa vừa có cơ hội tiếp cận, mua sắm các sản phẩm đặc sắc. Đây cũng là điều kiện để sản phẩm địa phương gia tăng khả năng tiếp cận thị trường thông qua chính dòng khách du lịch đến Huế.

Đến tháng 7/2026, Tháng bán hàng khuyến mại thành phố Huế lần thứ I tiếp tục tạo thêm một kênh quảng bá và tiêu thụ hàng hóa. Không gian trưng bày quy tụ nhiều sản phẩm OCOP, nông đặc sản cùng các sản phẩm đặc trưng của doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất. Các gian hàng được tổ chức để người dân, du khách tham quan, tìm hiểu và mua sắm, đồng thời tiếp cận các chương trình ưu đãi.

Bên cạnh giới thiệu sản phẩm, chương trình còn tổ chức ký kết, kết nối cung - cầu giữa các đơn vị sản xuất với hệ thống phân phối, bán lẻ. Đây là điểm quan trọng trong việc mở rộng đầu ra cho sản phẩm địa phương, bởi từ quảng bá đến tiêu thụ cần một chuỗi liên kết đủ rộng để hàng hóa có thể đi xa hơn thị trường truyền thống.

Với các hoạt động được tổ chức trong suốt thời gian qua, có thể thấy, thành phố Huế đang hình thành nhiều tầng nấc xúc tiến khác nhau cho sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: giới thiệu tại chỗ, quảng bá gắn với văn hóa, kết nối với du lịch, mở rộng giao thương và từng bước tiếp cận hệ thống phân phối.

Cách làm này cũng phù hợp với định hướng phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng bảo tồn bản sắc, nâng cao đời sống và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa bản địa gắn với du lịch cộng đồng, kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Thời gian tới, thành phố Huế sẽ tiếp tục đẩy mạnh quảng bá, kết nối cung - cầu và đưa sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi vào các chương trình xúc tiến thương mại. Qua đó, từng bước mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm gắn với văn hóa bản địa, tạo thêm động lực phát triển sản xuất và cải thiện sinh kế cho người dân vùng cao.