Xây dựng các kịch bản, đẩy mạnh tuyên truyền và triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng

Trước những thách thức về an ninh năng lượng, biến động thị trường năng lượng thế giới, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTG ngày 19/3/2026 về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông điện. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp.

Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng thế giới; kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp điều hành phù hợp, hiệu quả. Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; mở rộng danh mục phương tiện, thiết bị phải dán nhãn năng lượng và áp dụng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu; tăng cường kiểm tra việc thực hiện các quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, các cơ sở khai thác, chế biến và vận chuyển xăng, dầu và than; hoàn thành trong quý II/2026.

Song song với đó, rà soát, hoàn thiện ngay hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về hiệu suất năng lượng, hoàn thành trong quý II/2026. Tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững ngành năng lượng; thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, lưu trữ năng lượng, pin thế hệ mới, động cơ điện hiệu suất cao.

Thúc đẩy phát triển thị trường dịch vụ năng lượng, khuyến khích phát triển các doanh nghiệp dịch vụ năng lượng (ESCO), nghiên cứu cơ chế thí điểm, thử nghiệm có kiểm soát các mô hình đầu tư, kinh doanh, công nghệ tiết kiệm năng lượng mới nhằm huy động nguồn lực xã hội đầu tư cho các dự án tiết kiệm năng lượng.

Tập trung xây dựng, hoàn thiện các quy chuẩn, định mức, tiêu chuẩn về tiêu thụ năng lượng trong sản xuất, phân phối và kinh doanh công nghiệp, hoàn thành trong quý III/2026. Nghiên cứu xây dựng chương trình chuyển đổi thị trường hiệu suất năng lượng, loại bỏ đèn sợi đốt từ 20W đến 60W khỏi thị trường, hoàn thành trong quý III/2026. Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng, quy chuẩn kỹ thuật an toàn, tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng cho thiết bị sạc, trạm sạc, hệ thống điện cho trạm sạc, hoàn thành trong quý III/2026.

Đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học (E10), rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học (E10) trong tháng 4/2026 để góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng. Hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước phát triển công nghiệp hỗ trợ để cung ứng cho ngành công nghiệp xe điện.

Đặc biệt, khẩn trương xây dựng các chương trình, kịch bản tiết kiệm năng lượng, đẩy mạnh tuyên truyền và triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong toàn xã hội, trong đó tập trung: Khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện giao thông sử dụng điện và nhiên liệu sạch; tăng cường tiết kiệm xăng dầu trong hoạt động giao thông vận tải; khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng hoàn thiện hệ thống các quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng nhằm thúc đẩy việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong các công trình xây dựng, hoàn thành trong quý II/2026. Đẩy mạnh áp dụng quy chuẩn công trình sử dụng năng lượng hiệu quả; thúc đẩy phát triển công trình xanh; tăng cường quản lý tiêu thụ năng lượng trong các tòa nhà, công trình xây dựng do bộ quản lý.

Khuyến khích các dự án khu đô thị, bãi đỗ xe tích hợp hạ tầng sạc cho phương tiện giao thông điện. Phối hợp với các địa phương thúc đẩy phát triển hệ thống giao thông công cộng sử dụng điện tại các đô thị lớn. Phối hợp với các địa phương tăng cường phát triển hệ thống giao thông công cộng, giao thông phi cơ giới nhằm giảm nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân và tiêu thụ xăng, dầu.

Bộ Tài chính phối hợp Bộ Công Thương trong việc xây dựng và sớm trình Chính phủ Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hoàn thành trong năm 2026. Khẩn trương nghiên cứu, ban hành cơ chế ưu đãi tài chính đối với các dự án tiết kiệm năng lượng theo thẩm quyền, hoàn thành trong tháng 6/2026. Nghiên cứu, ban hành cơ chế khuyến khích sản xuất và sử dụng phương tiện giao thông điện theo thẩm quyền, hoàn thành trong tháng 6/2026…

Thủ tướng cũng yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam đẩy mạnh các chương trình quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải điện. Xây dựng giải pháp khuyến khích khách hàng sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, hoàn thành trong quý II/2026. Đẩy mạnh triển khai các giải pháp giảm điện năng dùng cho truyền tải và phân phối trên toàn hệ thống nhằm đạt mức 5,8% vào năm 2030. Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong khai thác, chế biến và vận chuyển dầu khí. Tăng cường áp dụng công nghệ tiên tiến nhằm giảm tiêu hao năng lượng trong khai thác và chế biến dầu khí; tối ưu hóa hệ thống vận hành các nhà máy lọc hóa dầu và chế biến khí; tăng

cường thu hồi và sử dụng khí đồng hành. Chỉ đạo các cơ sở lọc dầu tập trung sản xuất, bảo đảm đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; thực hiện dự trữ xăng dầu theo quy định.

Phát triển ngành công nghiệp khí theo chuỗi đồng bộ từ khai thác, thu gom, xử lý, vận chuyển, tồn trữ, nhập khẩu LNG, tái hóa khí đến tiêu thụ khí và phát điện, trong đó các hạ tầng nhập khẩu LNG được ưu tiên triển khai theo mô hình kho trung tâm (LNG hub) để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài sản.

Các đơn vị phân phối, kinh doanh xăng dầu tăng cường kiểm soát định mức hao hụt trong các khâu vận chuyển, phân phối và tồn trữ trong hệ thống cung ứng của doanh nghiệp. Chủ động nghiên cứu triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong hoạt động kinh doanh, vận chuyển và phân phối xăng dầu; tăng cường ứng dụng công nghệ, tối ưu hóa hệ thống logistics nhằm giảm tiêu hao năng lượng và phát thải.

CÁC MỤC TIÊU VỀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ ĐẾN NĂM 2030:

- Giảm tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP ở mức 1 - 1,5%/năm;

- Phấn đấu tỷ lệ tiết kiệm điện tối thiểu đạt 3%/năm đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm;

- Phấn đấu giảm điện năng dùng cho truyền tải và phân phối trên toàn hệ thống đạt 5,8% vào năm 2030;

- 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ;

- 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm áp dụng hệ thống quản lý năng lượng;

- Tối thiểu 50% phương tiện công cộng tại các thành phố chuyển sang dùng xe điện.

(Nguồn: Theo Chỉ thị 09/CT-TTg, ngày 19/3/2026)

Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đẩy mạnh cơ giới hóa và tối ưu hóa hệ thống vận hành trong khai thác và vận chuyển than; giảm tiêu hao năng lượng trong hệ thống thông gió mỏ, bơm thoát nước mỏ và vận tải than. Triển khai thực hiện đánh giá phương án thu hồi và sử dụng hiệu quả về tài nguyên năng lượng trong khâu khai thác; kiểm soát hao hụt trong các khâu sản xuất, vận chuyển, phân phối và tồn trữ trong hệ thống cung ứng của doanh nghiệp; định kỳ tổ chức rà soát và cập nhật

quy định quản lý hao hụt than phù hợp với điều kiện khai thác than của Tập đoàn.

Các doanh nghiệp và cơ sở sử dụng năng lượng xây dựng và triển khai ngay các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Đầu tư đổi mới công nghệ và áp dụng hệ thống quản lý định mức sử dụng năng lượng, khuyến khích áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế.