Mặc dù vẫn còn rất sơ khai, nhưng dự đoán của FAO cho tình hình sản xuất năm 2015 ở những nước đang bước vào vụ mới lại cho thấy có nhiều dấu hiệu trái chiều. Đó là trong khi ở Argentina và Uruguay, chi phí sản xuất cao và/hoặc lượng mưa quá nhiều có thể cản trở đến việc giao cấy, thì nhưng nước khác ở châu Mỹ như Bolivia, Chile và Paraguay, diện tích lúa lại có khả năng tăng. Còn ở châu Á, chính phủ Indonesia gần đây đã tuyên bố sẽ tăng diện tích lúa lên 4% trong năm 2015 so với mức 2014 để đạt được mục tiêu sản lượng là 73,4 triệu tấn. Ở Sri Lanka, sản lượng được dự báo sẽ tăng khi mưa trở lại. Ở châu Phi, triển vọng đối với Madagascar và Tanzania là lạc quan, tuy nhiên ở Australia, sản lượng có thể giảm đến 18% do vấn đề về tưới tiêu và chi phí cho hoạt động này bị đẩy lên.
Đối với tình hình mua bán gạo quốc tế, kể từ tháng 10 năm 2014, FAO đã tăng dự đoán của mình thêm 500.000 tấn, tức là lượng gạo giao dịch trên thế giới năm 2014 là 40,2 triệu tấn, trước tiên là vì có sự nhập khẩu tăng cao hơn của Bangladesh và Guinea và những tiến triển trong việc xuất khẩu đến Djibouti, Sri Lanka, Thổ Nhĩ Kỳ và Zimbabwe.
FAO dự đoán tình hình buôn bán gạo năm
2015 sẽ ở vào mức 40,5 triệu tấn, tức là tăng nhẹ 0,6% so với ước tính
2014. Về mặt cầu thì sự gia tăng này thể hiện được kỳ vọng sẽ tăng nhập
khẩu ở nhiều nước của châu Phi và Mỹ Latinh và cả vùng Caribbe trong bối
cảnh dự đoán là không được mùa và/hoặc nhu cầu tiêu thụ tăng nhanh.
Ngược lại, tình hình mua bán gạo của
Bắc Mỹ và châu Âu có thể sẽ giảm trong khi ở châu Á thì có thể sẽ ổn
định ở mức
cao. Nhìn vào những nhà cung cấp thì Thái Lan có thể sẽ chiếm lĩnh thị
trường,
mà không những thế khối lượng giao dịch có thể còn đạt ở mức cao mới.
Cambodia,
Trung Quốc đại lục, Guyana, Myanmar, Pakistan, Paraguay và Mỹ cũng được
dự đoán
là sẽ xuất nhiều hơn, trong một bối cảnh cạnh tranh thị trường như vậy
thì xuất
khẩu của Argentina, Australia, Brazil và đặc biệt là Ấn Độ có thể sẽ ảnh
hưởng
nhiều bởi vì giá ít hấp dẫn.
Tuy nhiên, sản lượng nhập khẩu ước tính giảm đối
với Hàn Quốc và Iran và đặc biệt là có những cắt giảm về con số ước tính nhập
khẩu của Ai Cập. Về mặt xuất khẩu, FAO ghi nhận có hoạt động mạnh mẽ ở cả Thái
Lan và Việt Nam. Năm 2014, Brazil và Pakistan đã xuất khẩu giảm. Như vậy, với
con số ước tính giao dịch mới sau khi đã sửa đổi lại thành ra 40,2 triệu tấn,
thì như vậy năm 2014, lượng giao dịch gạo của thế giới đã tăng 8% so với năm
2013, đạt đến một mức cao mới. Mức tăng này hầu hết là nhờ có sự gia tăng nhập
khẩu gạo ở vùng Viễn đông, nơi mùa màng thất bát và giá gạo trong nước tăng
cao.
Có thể nói, giá gạo cạnh tranh là nguyên nhân dẫn đến mức tăng ổn định trong nhập khẩu của các nước ở châu Phi và ở cả Mỹ Latinh, vùng Caribbe, châu Âu và Bắc Mỹ. Trong số các nhà xuất khẩu thì năm 2014, Thái Lan tái hiện trở lại là nhà cung cấp gạo hàng đầu. Brazil, Guyana, Pakistan, Paraguay và Uruguay cũng đã xuất khẩu nhiều hơn năm trước. Những sự gia tăng đó có được là do sự giảm sút của Ấn Độ, Australia, Cambodia, Trung Quốc (đại lục), EU và Mỹ, và cũng là do cả Việt Nam vẫn trì trệ ở mức tương đối thấp.
Trở về với tình hình trong nước, trang web của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, lũy kế xuất khẩu từ ngày 1/1/2014 đến ngày 26/12/2014 đạt 6,03 triệu tấn, trị giá FOB là 2,65 tỷ USD và trị giá CIF là 2,79 tỷ USD.
Báo điện tử của Chính phủ cho biết ước năm 2014, nước ta xuất khẩu 6,52 triệu tấn gạo với giá trị 3,04 tỷ USD, tương đương lượng xuất khẩu năm 2013, nhưng lại tăng 1,9% về giá trị với giá xuất, bình quân 11 tháng đầu năm 2014 là 463 USD/tấn, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2013.
Và trong 11 tháng của năm 2014, Trung Quốc với 31,1% thị phần là thị trường lớn nhất của Việt Nam trong khi Philippines có sự tăng trưởng đột biến trong 11 tháng với mức tăng gấn 3,86 lần về khối lượng và 3,74 lần về giá trị so với cùng kỳ năm 2013.
Tờ Thế giới Kinh doanh (Business World) của Philippines cho biết, Việt Nam cùng với Thái Lan vẫn là những nguồn cung gạo chủ yếu của nước này và Cơ quan Lương thực Quốc gia của Philippines cho biết họ đã vừa ký một hợp đồng với Thái Lan và Việt Nam để cung cấp cho Philippines 500.000 tấn gạo. Trong 11 tháng của năm 2014, Philippines đã nhập khoảng 1,8 triệu tấn gạo, một mức cao nhất trong 4 năm qua để làm đầy kho lương thực đang vơi và cũng là để bình ổn giá gạo bán lẻ cao ở trong nước. Tờ báo này còn cho biết, Philippines có thể sẽ ký hợp đồng chính phủ với hai nước, trong đó có một nước là Cambodia./.
