Quảng Ninh thúc đẩy tăng trưởng xanh, lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển

Phát biểu tại Hội nghị ngành Công Thương khu vực phía Bắc lần thứ XII - năm 2026, tổ chức tại thành phố Hải Phòng, ông Lê Hồng Giang - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Quảng Ninh nhấn mạnh đặt mục tiêu tăng trưởng từ 13% trở lên, trong đó ngành Công Thương được xác định là một trong những động lực quan trọng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của địa phương. 

Tạo động lực tăng trưởng mới cho Quảng Ninh

Trước những thời cơ và thách thức trong giai đoạn phát triển mới, Sở Công Thương TP. Quảng Ninh nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công Thương cùng sự hướng dẫn kịp thời của các đơn vị thuộc Bộ. Đây là yếu tố quan trọng để Sở chủ động tham mưu UBND thành phố xây dựng các kịch bản tăng trưởng, linh hoạt trong công tác điều hành, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, qua đó đóng góp vào sự phát triển chung của Thành phố Quảng Ninh.

Theo số liệu công bố của Cục Thống kê, 9 tháng đầu năm 2026, Quảng Ninh đạt mức tăng trưởng 12,54%; riêng quý III đạt 15,04%. Trong kết quả chung đó, ngành Công Thương Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng khi đóng góp 53,6% vào quy mô tăng trưởng, tương đương 6,72 điểm phần trăm trong tổng mức tăng trưởng 12,54% của thành phố.

Với vai trò là cực tăng trưởng phía Bắc và trong bối cảnh Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, ngành Công Thương địa phương đang đứng trước những yêu cầu mới. Mô hình phát triển dựa nhiều vào khai thác tài nguyên theo chiều rộng cần từng bước chuyển sang phát triển theo chiều sâu. Trong đó, dù ngành than từ lâu giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế địa phương, song bối cảnh mới đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng tăng trưởng, hướng tới nền kinh tế hiện đại, bền vững và thông minh hơn.

Từ yêu cầu đó, ngành Công Thương Thành phố Quảng Ninh tập trung vào hai động lực phát triển chính là thúc đẩy tăng trưởng xanh trong công nghiệp, thương mại và phát huy vai trò của khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Thúc đẩy tăng trưởng xanh trong công nghiệp và thương mại

Ông Lê Hồng Giang cho biết, trong lĩnh vực công nghiệp, thành phố đẩy mạnh cơ cấu lại ngành công nghiệp; phát triển hợp lý, bền vững ngành khai khoáng, trọng tâm là ngành than và chế biến vật liệu xây dựng. Đồng thời, Quảng Ninh tập trung nâng cao quy mô và tỷ trọng đóng góp của công nghiệp chế biến - chế tạo và các ngành công nghệ cao như bán dẫn, ô tô, thiết bị, năng lượng tái tạo, công nghiệp đường sắt..., hướng tới đưa khối ngành này trở thành trụ cột phát triển kinh tế của thành phố.

Đối với lĩnh vực năng lượng, Thành phố Quảng Ninh tạo điều kiện thuận lợi để ngành than và điện phát triển ổn định, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia theo quy hoạch. Bám sát định hướng tăng trưởng xanh, thành phố đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng, phát triển các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện sinh khối... hướng tới trở thành một trọng điểm năng lượng quốc gia. Cùng với đó là hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ các dự án quan trọng nhằm phát triển hệ thống truyền tải, lưới điện phân phối, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt.

Trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ, Quảng Ninh định hướng phát triển theo hướng tổng hợp, hiện đại; nâng cao chất lượng và thu hút đầu tư vào các dự án thương mại, dịch vụ chất lượng cao; đẩy mạnh xúc tiến thương mại xuất khẩu và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động xúc tiến thương mại.

Thành phố tiếp tục tổ chức các hội chợ, sự kiện xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, tập trung vào các thị trường Trung Quốc, các nước Đông Bắc Á và một số nước châu Âu, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp, bao gồm cả khối FDI, mở rộng hoạt động tại các địa bàn trọng điểm.

Cùng với mở rộng thị trường, Quảng Ninh tập trung phát triển hạ tầng vận tải và các trung tâm logistics liên vùng tại những khu kinh tế ven biển như Quảng Yên, Vân Đồn, Móng Cái; nâng cao chất lượng dịch vụ kho bãi chuyên dụng tại khu vực cảng Cẩm Phả, Con Ong - Hòn Nét; phát triển dịch vụ kho bãi hàng ngoại quan, kho tổng hợp, khu kiểm mẫu nhằm thúc đẩy thương mại biên giới.

Đáng chú ý, thành phố đang khẩn trương triển khai Đề án thí điểm Cửa khẩu thông minh tại Móng Cái, qua đó thúc đẩy hợp tác kinh tế và ngành nghề qua biên giới.

Lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển

Cùng với tăng trưởng xanh, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được TP. Quảng Ninh xác định là động lực quan trọng nhằm nâng cao năng lực quản trị trong bối cảnh quy mô nền kinh tế ngày càng mở rộng.

Trong đó, Chiến lược dữ liệu đến năm 2030 đang được triển khai quyết liệt, bắt đầu từ việc tạo lập và chuẩn hóa dữ liệu. Quảng Ninh tập trung giải quyết bài toán này dựa trên 4 trụ cột gồm: định hình bài toán quản trị; chuẩn hóa dữ liệu; thí điểm có đối chứng; đo lường theo các chỉ số KPI.

Trên cơ sở đó, thành phố từng bước chuyển đổi phương thức quản lý từ thủ công, cảm tính sang điều hành theo thời gian thực thông qua Trung tâm IOC trên nền tảng dữ liệu chung đồng bộ.

Lãnh đạo Quảng Ninh chia sẻ, Thành phố đặc biệt coi trọng hệ thống dữ liệu do Bộ Công Thương xây dựng, xác định đây là “xương sống” liên thông từ Trung ương đến cấp xã trong công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực công thương trên địa bàn thành phố.

Kiến nghị tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo dư địa phát triển

Từ thực tiễn triển khai tại địa phương, Sở Công Thương TP. Quảng Ninh kiến nghị Bộ Công Thương quan tâm tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và xây dựng cơ sở dữ liệu ngành Công Thương.

Về công nghiệp, TP. Quảng Ninh đề xuất hoàn thiện quy hoạch khoáng sản nhóm 1; duy trì sản lượng ngành than làm cơ sở tháo gỡ thủ tục cấp phép, đảm bảo sản lượng than cung cấp cho nền kinh tế, giữ vững mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Đồng thời, nghiên cứu sửa đổi Điều 4 Luật Địa chất và Khoáng sản theo hướng cho phép cấp phép khai thác khoáng sản căn cứ theo đúng kết quả thăm dò, phê duyệt và công nhận trữ lượng mỏ nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” cho công nghiệp Quảng Ninh.

Về năng lượng, Thành phố kiến nghị xem xét các đề xuất điều chỉnh, cập nhật bổ sung Quy hoạch điện VIII cho 15 dự án nguồn điện trên địa bàn thành phố, nhằm thúc đẩy ngành năng lượng, tạo động lực tăng trưởng mới và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia theo Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Đối với cơ sở dữ liệu ngành Công Thương, thành phố đề xuất tối ưu hóa và hợp nhất 36 bộ cơ sở dữ liệu hiện có của Bộ Công Thương, bao gồm cả lĩnh vực địa chất khoáng sản; dùng chung các trường thông tin doanh nghiệp để thu gọn đầu mối; tăng cường liên thông dữ liệu giữa các ngành Thuế, Hải quan, Thống kê.

Bên cạnh đó, cần phân quyền và thiết lập cơ chế pháp lý để Sở Công Thương các tỉnh, thành phố và cấp xã khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn dữ liệu do Bộ Công Thương xây dựng và chia sẻ.

Tiếp nối hành trình chuyển đổi từ “nâu” sang “xanh”, TP. Quảng Ninh kiên trì thúc đẩy tăng trưởng xanh, đồng thời lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển. Đây cũng là những định hướng trọng tâm mà ngành Công Thương Quảng Ninh đang tập trung triển khai nhằm đóng góp vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của thành phố trong giai đoạn mới.