Tây Ninh phát triển logistics cửa khẩu, định hình chuỗi công nghiệp - dịch vụ dọc Hành lang kinh tế Xuyên Á

Tây Ninh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển logistics cửa khẩu 

Phát biểu tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII - năm 2026, ông Trương Tấn Sơn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh cho biết, với vị trí địa kinh tế quan trọng trên Hành lang kinh tế Xuyên Á, kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với Campuchia, Thái Lan và tiểu vùng Mê Kông mở rộng, Tây Ninh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển logistics cửa khẩu Tây Ninh, thúc đẩy kinh tế biên giới và hình thành chuỗi công nghiệp - dịch vụ liên kết vùng, xuyên biên giới.

Tỉnh có 369 km đường biên giới, 21 cửa khẩu, trong đó có 4 cửa khẩu quốc tế. Theo quy hoạch, Tây Ninh có 17 trung tâm logistics với tổng diện tích hơn 1.200 ha, bao gồm 4 trung tâm tại khu vực biên giới, tập trung trọng điểm ở khu vực Mộc Bài.

Theo ông Trương Tấn Sơn, logistics hiện không còn đơn thuần là dịch vụ hỗ trợ vận tải mà đã trở thành một bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng kinh tế, góp phần kết nối hoạt động sản xuất, lưu thông và phân phối hàng hóa. Đối với Tây Ninh, phát triển logistics là giải pháp để khai thác hiệu quả lợi thế cửa khẩu, đồng thời nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Tây Ninh đạt khoảng 27 tỷ USD, tăng 17,5% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 15,5 tỷ USD, nhập khẩu đạt 11,5 tỷ USD, xuất siêu 4 tỷ USD.

Tuy nhiên, việc phát triển logistics cửa khẩu Tây Ninh vẫn đối mặt với những khó khăn, nhất là chi phí logistics chiếm tỷ trọng cao trong giá thành sản phẩm. Thời gian thông quan, lưu kho và trung chuyển hàng hóa còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện hạ tầng kết nối.

Từ thực tế này, Tây Ninh xác định tối ưu hóa hạ tầng logistics không chỉ nhằm giảm chi phí vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa mà còn tạo điều kiện hình thành chuỗi công nghiệp - dịch vụ bền vững dọc Hành lang kinh tế Xuyên Á.

Phát triển logistics cửa khẩu gắn với kết nối liên vùng và chuyển đổi số

Để hiện thực hóa định hướng trên, Tây Ninh tập trung triển khai các nhóm giải pháp về hạ tầng giao thông, phát triển trung tâm logistics, cải cách hành chính, chuyển đổi số và tổ chức lại không gian công nghiệp - dịch vụ.

Để nâng cao hiệu quả logistics cửa khẩu Tây Ninh, tỉnh đang phối hợp với các bộ, ngành và Thành phố Hồ Chí Minh đẩy nhanh đầu tư tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài, các tuyến kết nối Vành đai 3, Vành đai 4, đồng thời nâng cấp Quốc lộ 22 và Quốc lộ 22B.

Theo định hướng của tỉnh, việc hoàn thiện các tuyến giao thông này sẽ góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa từ Mộc Bài đến các cảng Cát Lái, Hiệp Phước và Cái Mép - Thị Vải, qua đó tăng cường khả năng kết nối giữa khu vực cửa khẩu với hệ thống cảng biển và các trung tâm kinh tế trong vùng.

Trong định hướng phát triển logistics cửa khẩu Tây Ninh, tỉnh ưu tiên xây dựng các trung tâm logistics cấp vùng tại khu vực Mộc Bài, kêu gọi đầu tư cảng cạn dọc sông Vàm Cỏ Đông, phát triển kho ngoại quan, kho lạnh bảo quản nông sản và các dịch vụ logistics có giá trị gia tăng cao.

Định hướng này nhằm nâng cao năng lực lưu trữ, trung chuyển và phân phối hàng hóa, đồng thời tạo điều kiện để địa phương tham gia sâu hơn vào các công đoạn của chuỗi giá trị, thay vì chỉ thực hiện hoạt động quá cảnh qua biên giới.

Một nội dung quan trọng khác được Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh đề cập là cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số trong hoạt động logistics cửa khẩu.

Theo đó, Tây Ninh đang triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, tối ưu hóa hoạt động thông quan điện tử, ứng dụng hệ thống quản lý kho thông minh, nền tảng điều phối vận tải và truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Tỉnh cũng chú trọng kết nối dữ liệu giữa doanh nghiệp với các cơ quan hải quan, kiểm dịch nhằm nâng cao hiệu quả xử lý thủ tục và tổ chức lưu thông hàng hóa.

Song song với chuyển đổi số, tỉnh khuyến khích sử dụng phương tiện vận tải tiết kiệm năng lượng, phát triển hệ thống kho bãi thân thiện với môi trường, hướng tới đáp ứng các cam kết quốc tế về giảm phát thải.

Việc kết hợp phát triển hạ tầng, cải cách thủ tục và ứng dụng công nghệ được Tây Ninh xác định là hướng đi nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động logistics cửa khẩu, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình vận chuyển và xuất nhập khẩu hàng hóa.

Định hình chuỗi công nghiệp - dịch vụ dọc Hành lang kinh tế Xuyên Á

Không chỉ tập trung phát triển hạ tầng và dịch vụ logistics, Tây Ninh còn định hướng gắn hoạt động này với việc hình thành chuỗi công nghiệp - dịch vụ dọc Hành lang kinh tế Xuyên Á.

Theo ông Trương Tấn Sơn - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh, với lợi thế là cầu nối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, cửa ngõ giao thương với Đồng bằng sông Cửu Long và khả năng liên kết với Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh có điều kiện tổ chức không gian phát triển công nghiệp, thương mại và logistics theo các khu vực chức năng.

Trên cơ sở đó, tỉnh định hướng hình thành trục động lực Thành phố Hồ Chí Minh - Trảng Bàng - Gò Dầu - Mộc Bài, trong đó từng khu vực đảm nhận vai trò cụ thể trong chuỗi công nghiệp - dịch vụ.

Trảng Bàng được định hướng phát triển công nghiệp chế biến và công nghiệp hỗ trợ; Gò Dầu tập trung phát triển logistics công nghiệp; trong khi Mộc Bài giữ vai trò trung tâm logistics cửa khẩu và thương mại quốc tế.

Đặc biệt, Tây Ninh đặt mục tiêu phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài trở thành trung tâm logistics cửa khẩu hiện đại, có khả năng phục vụ hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.

Việc xác định chức năng của từng khu vực trên trục động lực nhằm tăng cường kết nối giữa hoạt động sản xuất công nghiệp với vận chuyển, trung chuyển và xuất nhập khẩu hàng hóa, tạo cơ sở hình thành chuỗi công nghiệp - dịch vụ gắn với lợi thế giao thương quốc tế của địa phương.

Đây cũng là hướng phát triển để Tây Ninh từng bước chuyển lợi thế vị trí cửa ngõ thành năng lực cung ứng dịch vụ logistics, mở rộng khả năng tham gia chuỗi cung ứng khu vực.

Tăng cường phối hợp liên vùng 

Để triển khai hiệu quả các định hướng phát triển logistics dọc Hành lang kinh tế Xuyên Á, tỉnh Tây Ninh kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù đối với kinh tế cửa khẩu và logistics biên giới.

Đồng thời, tỉnh đề xuất ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng kết nối Hành lang kinh tế Xuyên Á, hỗ trợ phát triển trung tâm logistics Mộc Bài trở thành trung tâm logistics cấp vùng, có vai trò kết nối trong khu vực.

Đối với các địa phương Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Ninh đề nghị tăng cường phối hợp quy hoạch mạng lưới logistics liên vùng, kết nối hệ thống cảng cạn, cảng biển, trung tâm phân phối và dữ liệu logistics, đồng thời phối hợp xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp.

Về phía cộng đồng doanh nghiệp, tỉnh Tây Ninh khuyến nghị chủ động đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường liên kết chuỗi cung ứng, phát triển các dịch vụ logistics có giá trị gia tăng cao và logistics phục vụ thương mại điện tử.

Khẳng định phát triển logistics là chiến lược lâu dài nhằm thúc đẩy kinh tế cửa khẩu và định hình chuỗi giá trị mới dọc Hành lang kinh tế Xuyên Á, ông Trương Tấn Sơn cho rằng Tây Ninh có điều kiện trở thành trung tâm logistics cửa khẩu quan trọng của vùng Đông Nam Bộ, đồng thời là điểm kết nối giữa Việt Nam với Campuchia và tiểu vùng Mê Kông mở rộng.

Tuy nhiên, phát triển logistics cửa khẩu Tây Ninh không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của địa phương mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp.

Tây Ninh cam kết tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp trong xây dựng hệ sinh thái logistics hiện đại, thông minh, xanh và hội nhập, góp phần phát huy vai trò của Hành lang kinh tế Xuyên Á đối với tăng trưởng khu vực phía Nam và cả nước.