Ở góc độ là một chuyên gia tư vấn chuyển đổi số cho doanh nghiệp Việt Nam với hàng trăm dự án trong thời gian qua, ông Trần Kiên Dũng - Chuyên gia ILO, Giám đốc Công ty TNHH ProfM Việt Nam cũng chia sẻ câu chuyện, cách đây một thời gian ngắn, ông Dũng cũng đưa ra lời đề xuất, có vẻ như thời điểm hiện nay thì doanh nghiệp này đã sẵn sàng bước vào câu chuyện chuyển đổi số rồi.
Tuy nhiên lại cũng nhận lại được các thông tin phản hồi rằng có lẽ là doanh nghiệp này vẫn chưa phù hợp cho việc này, cách đây 1-2 tháng, doanh nghiệp này cũng gặp một số chuyên gia và họ nói rằng là doanh nghiệp này chưa sẵn sàng cho chuyển đổi số đâu và khi chuyển đổi số như vậy thì chỉ chỉ làm cho doanh nghiệp mất tiền thôi và có rất nhiều những tấm gương, những case study điển hình thất bại trong vấn đề về chuyển đổi số.
Chia sẻ tại Toạ đàm, ông Dũng cho biết, có lẽ chúng ta sẽ phải xem lại định nghĩa thế nào được gọi là chuyển đổi số. Một doanh nghiệp nếu như đang ở một cấp độ quản lý gọi là theo cách truyền thống, thủ công mà ngay lập tức áp dụng các thiết bị chuyển đổi số vào hiện trường mà chưa có nền tảng quản trị tốt cũng chưa có nền tảng nhân sự tốt thì đúng là hoàn toàn không phù hợp. Rất nhiều người vẫn quan điểm rằng là chuyển đổi số là chuyển đổi toàn bộ cả mô hình kinh doanh, số hóa toàn bộ mô hình kinh doanh, đưa ra một mô hình kinh doanh mới, đưa ra một phương thức sản xuất mới mang lại trải nghiệm mới cho khách hàng thì đúng. Để làm được việc đó thì nó đòi hỏi sự đầu tư vào con đường rất dài.
Nhưng ở một góc nhìn khác, chúng ta có thể coi như đây là một lộ trình và chuyển đổi số có thể bắt đầu từ việc số hóa các dữ liệu. Sau giai đoạn này chúng ta số hóa các quá trình sản xuất, các quá trình quản trị, quá trình vận hành của chúng ta và sau đó mới bắt đầu quan tâm đến thay đổi mô hình kinh doanh của doanh nghiệp. Thì ở góc nhìn này thì có lẽ là càng sớm càng tốt. Chúng ta có thể bắt tay ngay vào lộ trình này được.
Vấn đề lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam là rất nhiều doanh nghiệp có lẽ là cũng cũng chưa nghĩ đến vấn đề này và và họ vẫn tưởng tượng chuyển đổi số của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất là một câu chuyện rất xa vời, là tự động hoá toàn bộ nhà máy, một nhà máy không có ánh sáng, thậm chí là không có người, một vài người ngồi ở đâu đó trước màn hình máy tính có thể vận hành được cả nhà máy thì đây là một câu chuyện khá là viển vông và đúng, chúng ta sẽ không hướng tới việc như vậy.
Hoạt động chuyển đổi số có thể chia thành 2 nhóm: IT (Information Technology - Công nghệ thông tin) và OT (Operational Technology - Công nghệ vận hành).
2 công nghệ này chúng ta phải vận hành song song và đồng bộ với nhau, vậy thì làm thế nào để chuyển đổi số thành công thì phải back to basic, tức là quay trở lại cơ bản trước.
Việc đầu tiên mà doanh nghiệp cần phải làm đó là chuẩn hoá, giống như Hanel PT đã nói, chúng ta sẽ chuẩn hoá hiện trường sản xuất, chuẩn hoá hệ thống quản lý của doanh nghiệp, các quy trình cần phải được sắp xếp lại, tối ưu hoá lại, vận hành một cách liên tục, trơn tru để có thể thu được các dữ liệu chính xác, dữ liệu sạch.
Bên cạnh đó, hiện trường sản xuất cũng cần sắp xếp lại, layout lại, sau đó chuẩn hoá các luồng sản xuất được tiến hành trơn tru.
Sau tất cả những việc đó mới bắt đầu số hoá những dữ liệu đã thu nhận được về ánh xạ lên phần mềm và kết hợp nhuần nhuyễn giữa IT và OT, lúc này thì lựa chọn giải pháp nào thì chúng ta sẽ không có một bài toán chính xác mà phải tuỳ thuộc vào từng doanh nghiệp.
Theo ông Dũng, việc quan trọng nhất và đầu tiên cần phải làm đối với một doanh nghiệp quan tâm đến chuyển đổi số là chiến lược chuyển đổi số, tức là doanh nghiệp chúng ta phải hình dung được Big Picture - bức tranh tổng thể, bức tranh trong tương lai của doanh nghiệp này sẽ như thế nào trong lĩnh vực của họ, ai là doanh nghiệp đã thành công và để thành công được thì phương thức của doanh nghiệp đó như thế nào? Đâu là những yếu tố thành công và đâu là những yếu tố thất bại của các doanh nghiệp đó.
Sau khi nhìn được bức tranh tổng thể và con đường dài hạn rồi thì việc xây dựng chiến lược phù hợp với các giai đoạn phù hợp, với các mục tiêu cho từng giai đoạn phù hợp, với các giải pháp cho từng giai đoạn phù hợp. Sau đó mới bước chân vào những bước đi đầu tiên.
Ở các doanh nghiệp Việt Nam, trong giai đoạn vừa qua, chúng ta có thể thấy rất nhiều case study, những bài học cả thành công lẫn thất bại. Và ở góc nhìn của tôi thì không có phương thức cho thành công, nhưng có công thức cho thất bại.
80% các doanh nghiệp thất bại trong chuyển đổi số có lẽ là việc quyết định của họ hơi vội vàng khi chưa có một chiến lược hay lộ trình phù hợp. Bên cạnh yếu tố về chiến lược, lộ trình thì các vấn đề như anh Cường vừa chia sẻ cũng rất rõ ràng.
“Chúng ta thấy được để chuyển đổi số thành công thì các giải pháp về công nghệ phù hợp và không có một đơn vị nào chuyển đổi số mà không cần tài chính cả, và trong mọi trường hợp thì con người vẫn luôn là tài sản quý nhất của doanh nghiệp và chúng ta cần phải có những con người đủ năng lực, được đào tạo, tâm huyết với doanh nghiệp và hiểu về chuyển đổi số, và đó sẽ là những yếu tố thành công.” - Ông Trần Kiên Dũng chia sẻ.
