Công cụ phòng vệ thương mại kiến tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho ngành hóa chất

Sáng 6/8/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) phối hợp với Tạp chí Công Thương tổ chức Hội nghị bàn tròn "Sử dụng hiệu quả công cụ phòng vệ thương mại trong phát triển ngành công nghiệp và công nghiệp hóa chất bền vững", nhằm cập nhật chính sách, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực khai thác hiệu quả các công cụ phòng vệ thương mại trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Phạm Huy Nam Sơn, Phó Cục trưởng Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) đã nhấn mạnh vai trò nền tảng của ngành công nghiệp hóa chất đối với nền kinh tế.

"Ngành công nghiệp hóa chất cung cấp nguyên liệu cho rất nhiều ngành kinh tế khác, từ y tế, nông nghiệp, sản xuất các sản phẩm tiêu dùng cho đến quốc phòng - an ninh. Đặc biệt trong các lĩnh vực mũi nhọn hiện nay như bán dẫn, nguồn hóa chất tinh khiết đóng vai trò là nguyên liệu quan trọng với giá trị gia tăng rất cao", ông Phạm Huy Nam Sơn cho biết.

Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục Hóa chất cũng chia sẻ thực tế hiện nay nhiều địa phương dù giàu tiềm năng nhưng vẫn chưa ưu tiên phát triển ngành hóa chất. Phân tích nguyên nhân, ông Phạm Huy Nam Sơn cho biết do quy mô lớn, ngành này đòi hỏi hạ tầng logistics cao và phải đặt tại các vị trí thuận lợi. Mặc dù vậy, tại những địa điểm đó, các ngành công nghiệp khác có thể mang lại nguồn thu lớn hơn, đồng thời "lành hơn" và an toàn hơn với môi trường, dẫn đến việc địa phương ưu tiên thu hút các ngành này.

Trước thực trạng đó, ông Phạm Huy Nam Sơn nhấn mạnh tầm nhìn chiến lược trên phạm vi toàn quốc: "Chúng ta phải tự chủ bằng được ngành công nghiệp hóa chất. Nếu không làm chủ được ngành này, trước những biến động hiện nay, các ngành sản xuất trong nước sẽ đối mặt với nhiều rủi ro."

Đại diện Cục Hóa chất cũng dẫn chứng những khó khăn thực tế trong giai đoạn vừa qua khi chuỗi cung ứng nguyên liệu đầu vào bị gián đoạn, điển hình như giá Methanol tăng gấp 2 - 3 lần, gây ảnh hưởng đến các ngành sản xuất trong nước. Chính từ những rủi ro cung ứng và áp lực cạnh tranh gia tăng, việc trang bị các công cụ tự vệ cho doanh nghiệp hóa chất trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Thực tế cho thấy, ngành hóa chất Việt Nam đang dần khẳng định vị thế nhờ nỗ lực bứt phá từ các doanh nghiệp nội địa như Công ty Cổ phần Công nghiệp Cao su Miền Nam và Công ty Cổ phần Hóa chất Cơ bản miền Nam, cùng với đó là sự gia tăng đầu tư của nhiều doanh nghiệp nước ngoài.

Tuy nhiên, trước làn sóng hàng hóa nhập khẩu và xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng trên thị trường toàn cầu, ông Nam Sơn khẳng định các công cụ phòng vệ thương mại chính là "lá chắn" pháp lý quan trọng để duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh. Trên cơ sở đó, Phó Cục trưởng Phạm Huy Nam Sơn kỳ vọng Hội nghị sẽ trở thành diễn đàn thiết thực, giúp cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp tăng cường đối thoại, tháo gỡ khó khăn và chủ động trang bị các công cụ pháp lý về phòng vệ thương mại. Qua đó, tạo nền tảng vững chắc giúp ngành hóa chất Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững.