Sức mua và dịch vụ tiếp tục là điểm tựa
Một trong những tín hiệu đáng chú ý của kinh tế Thủ đô sau 8 tháng là sự duy trì khá tốt của thị trường tiêu dùng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 8 đạt 95,5 nghìn tỷ đồng, tăng 2,1% so với tháng trước và tăng 16,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 8 tháng, con số này đạt 708,2 nghìn tỷ đồng, tăng 14,9%.
Theo đại diện Sở Công Thương TP. Hà Nội, thị trường hàng hóa dịp Quốc khánh được dự báo tiếp tục duy trì sức mua tích cực trên nền đà tăng trưởng tiêu dùng từ đầu năm. Ngay từ đầu kỳ nghỉ, nhu cầu mua sắm đã có sự gia tăng đáng kể, trong khi các doanh nghiệp chủ động chuẩn bị nguồn hàng, bảo đảm cung ứng và triển khai nhiều chương trình khuyến mại để thu hút người tiêu dùng.
Thành phố đồng thời triển khai Chương trình bình ổn thị trường các mặt hàng thiết yếu năm 2026, khuyến khích các hệ thống bán lẻ thực hiện chương trình kích cầu. Nhiều đơn vị giảm giá tới 50% đối với hàng nghìn mặt hàng, vừa đáp ứng nhu cầu mua sắm dịp lễ, vừa tạo thêm động lực thúc đẩy sức mua.
Một điểm đáng chú ý khác là việc các hệ thống phân phối ưu tiên đưa hàng Việt, sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền và sản phẩm của các doanh nghiệp trong nước vào hệ thống bán lẻ. Đây không chỉ là giải pháp bảo đảm nguồn cung mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất trong nước.
Song song với kích cầu, công tác kiểm tra nguồn gốc, chất lượng hàng hóa, an toàn thực phẩm và niêm yết giá cũng được Hà Nội tăng cường. Trong thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao, việc kiểm soát thị trường có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng và các hành vi lợi dụng thời điểm cao điểm để tăng giá bất hợp lý.
Không chỉ thị trường hàng hóa, các ngành dịch vụ cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Trong 8 tháng, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống đạt 97,8 nghìn tỷ đồng, tăng 14,4%; doanh thu du lịch lữ hành đạt 25,2 nghìn tỷ đồng, tăng 13,8%; các dịch vụ khác đạt 130,2 nghìn tỷ đồng, tăng 8,6%.
Đáng chú ý, cơ cấu tiêu dùng cho thấy người dân không chỉ duy trì chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu mà còn gia tăng mua sắm ở một số nhóm hàng có giá trị lớn. Doanh thu đá quý, kim loại quý tăng 29,9%; xăng dầu tăng 19,7%; gỗ và vật liệu xây dựng tăng 18,2%; lương thực, thực phẩm tăng 16,5%; ô tô con tăng 15,8%.
Sự gia tăng của tiêu dùng có tác động lan tỏa tới nhiều lĩnh vực khác, từ vận tải, kho bãi đến sản xuất, ăn uống, lưu trú và du lịch.
Thu ngân sách và đầu tư công tạo lực đẩy
Cùng với thương mại, khu vực sản xuất công nghiệp tiếp tục đóng góp vào bức tranh tăng trưởng chung. Riêng tháng 8, chỉ số sản xuất công nghiệp của Hà Nội ước tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng, chỉ số sản xuất ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 8,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Hoạt động xuất nhập khẩu cũng có những chuyển biến tích cực. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 8 tháng ước đạt 14,89 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Các doanh nghiệp đang chủ động duy trì đơn hàng, mở rộng thị trường và tận dụng các hiệp định thương mại tự do. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu tăng mạnh, chủ yếu phục vụ nhu cầu nguyên vật liệu, máy móc và thiết bị cho sản xuất, kinh doanh.
Đây vừa là tín hiệu cho thấy hoạt động sản xuất có nhu cầu đầu vào lớn, vừa đặt ra yêu cầu theo dõi chặt chẽ cán cân thương mại khi tốc độ tăng nhập khẩu cao hơn đáng kể so với xuất khẩu.
Một điểm sáng khác là kết quả thu ngân sách. Đến hết tháng 8, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Hà Nội ước đạt 521.336 tỷ đồng, bằng 80,2% dự toán năm và tăng 8,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, thu nội địa đạt 487.405 tỷ đồng, bằng 79,9% dự toán và tăng 7,5% so với cùng kỳ. Đặc biệt, thu từ khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước đạt gần 129.941 tỷ đồng, bằng 91,2% dự toán và tăng 34,2%. Đây là khoản thu có quy mô lớn nhất trong các lĩnh vực thu nội địa chủ yếu.
Cùng với thu ngân sách, đầu tư công tiếp tục được xem là một động lực quan trọng đối với tăng trưởng những tháng cuối năm. Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước do địa phương quản lý đạt 89.923 tỷ đồng, tăng 77,3% và bằng 52,6% kế hoạch năm. Đây là mức tăng cao nhất trong nhiều năm.
Tiến độ giải ngân được cải thiện nhờ những chuyển biến trong công tác giải phóng mặt bằng, cải cách thủ tục đầu tư cũng như điều hành và giám sát dự án. Nhiều công trình hạ tầng trọng điểm đang được đẩy nhanh tiến độ, qua đó nâng cao khả năng hấp thụ vốn và tạo thêm động lực cho nền kinh tế.
Du lịch tiếp tục là lĩnh vực được kỳ vọng tạo thêm động lực cho Hà Nội trong giai đoạn cuối năm. Chỉ trong 5 ngày nghỉ lễ Quốc khánh 2-9, Thủ đô ước đón hơn 904.000 lượt khách, với tổng thu du lịch vượt 3.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, lượng khách quốc tế tăng 82,4%.
Việc kết nối dòng khách với hệ thống di sản, nghệ thuật, làng nghề, lưu trú và các hoạt động vui chơi, giải trí đang giúp Hà Nội từng bước chuyển lợi thế về tài nguyên văn hóa thành sức mua và nguồn thu cụ thể cho ngành du lịch.
Nếu tiếp tục khai thác hiệu quả những lợi thế này, cùng với việc đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ, du lịch có thể đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng kinh tế Thủ đô trong những tháng còn lại của năm.
Dồn lực cho tăng trưởng cuối năm
Bên cạnh các tín hiệu tích cực, kinh tế Hà Nội vẫn đứng trước nhiều sức ép. Áp lực giá cả, chi phí nguyên vật liệu và logistics tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Một số ngành công nghiệp như sản xuất giường, tủ, bàn ghế và sản xuất trang phục vẫn ghi nhận mức giảm.
Sức khỏe doanh nghiệp cũng là vấn đề cần quan tâm khi số doanh nghiệp ngừng hoạt động tăng 9,2%, trong khi số doanh nghiệp giải thể tăng tới 41,4%.
Ở lĩnh vực thương mại quốc tế, kim ngạch nhập khẩu tăng 41%, cao hơn nhiều so với mức tăng 8% của xuất khẩu, khiến áp lực nhập siêu gia tăng.
Đặc biệt, CPI bình quân 8 tháng tăng 4,85%, vượt mức 4,5% được đặt ra từ đầu năm. Giá nhà ở, điện, nước, chất đốt, vật liệu xây dựng, dịch vụ ăn uống và giao thông đều tăng cao, tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Trong những tháng còn lại của năm, Hà Nội còn phải giải ngân khoảng gần 70.000 tỷ đồng theo kế hoạch hiện hành. Khối lượng vốn lớn này đòi hỏi thành phố tiếp tục duy trì kỷ luật điều hành, đồng thời nâng cao năng lực hấp thụ vốn của từng dự án.
GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nhấn mạnh cần có các giải pháp đồng bộ để hoàn thành mục tiêu giải ngân toàn bộ nguồn vốn còn lại, qua đó phát huy vai trò “vốn mồi” của đầu tư công đối với tăng trưởng kinh tế Thủ đô năm 2026.
Song song với đầu tư công, khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo cần tiếp tục được thúc đẩy. Việc hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, ổn định nguồn nguyên liệu và mở rộng đơn hàng sẽ là những yếu tố quan trọng để củng cố năng lực sản xuất.
Một nhiệm vụ khác là bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa, năng lượng và các mặt hàng thiết yếu; tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp sản xuất và hệ thống phân phối để hạn chế đầu cơ, tăng giá bất hợp lý và góp phần kiểm soát lạm phát.
Về dài hạn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính vẫn là những yêu cầu then chốt. Việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI sẽ giúp mở rộng không gian phát triển.
Đặc biệt, công nghệ số cần được đưa sâu hơn vào các ngành kinh tế để kinh tế số trở thành một động lực thực chất, không chỉ thúc đẩy quy mô tăng trưởng mà còn nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của kinh tế Thủ đô.
Sau 8 tháng, nền kinh tế Hà Nội đang có nhiều điểm tựa để tăng tốc. Bài toán trong thời gian tới không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà quan trọng hơn là xử lý hiệu quả những điểm nghẽn về vốn, chi phí, doanh nghiệp, lạm phát và năng lực cạnh tranh. Nếu các động lực hiện hữu được củng cố đồng thời với những giải pháp tháo gỡ được triển khai quyết liệt, dư địa để kinh tế Thủ đô bứt phá trong những tháng cuối năm vẫn còn khá lớn.
