[eMagazine] Đắk Lắk đưa đặc sản lên “chợ số”

Đắk Lắk có diện tích tự nhiên hơn 18.000 km², là vùng đất hội tụ những đặc trưng của cả núi rừng Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ, với nguồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa phong phú. Tỉnh có dân số hơn 3,3 triệu người trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 25,4% dân số với 45 dân tộc cùng sinh sống.

Sự đa dạng về cộng đồng dân cư tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc, với nhiều nghề và làng nghề truyền thống. Cùng với đó là hệ thống sản vật đặc trưng mang đậm dấu ấn vùng đất, từ cà phê, sầu riêng, rượu cần, mắc ca, mật ong rừng và các sản phẩm thổ cẩm truyền thống.

Đây là nguồn nguyên liệu, sản phẩm giàu tiềm năng để phát triển kinh tế địa phương, tạo sinh kế cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, để những sản phẩm mang đậm bản sắc ấy không chỉ dừng lại ở thị trường truyền thống, việc mở rộng kênh quảng bá, kết nối và tiêu thụ đang trở thành yêu cầu ngày càng rõ nét. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số và thương mại điện tử đang mở thêm một không gian thị trường, giúp sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng theo cách trực quan, nhanh chóng và rộng mở hơn.

Nhiều năm về trước, nhắc đến nông nghiệp vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Đắk Lắk là nhắc đến một nỗi buồn: Canh tác manh mún, thiếu vốn và phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống thương lái trung gian. Nông sản làm ra nếu không bị ép giá thì cũng đành ngậm ngùi nằm lại ven đường chờ... “giải cứu”.

Nhưng đó là câu chuyện của quá khứ. Làn sóng chuyển đổi số nông nghiệp được trợ lực bởi các chính sách sinh kế mạnh mẽ từ Chính phủ - trọng tâm là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo những buôn làng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

Theo số liệu từ Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk, tính đến nay, toàn tỉnh đã thành lập và đưa vào hoạt động hơn 1.100 Tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn, buôn, tổ dân phố với hàng ngàn thành viên tham gia tích cực. Đây chính là lực lượng nòng cốt ở cơ sở, trực tiếp hướng dẫn đồng bào cài đặt, sử dụng các nền tảng số, thanh toán không dùng tiền mặt và kỹ năng giao thương trên không gian mạng.

Từ đó, HĐND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ kinh phí hoạt động thường xuyên cho các Tổ công nghệ số cộng đồng trên địa bàn tỉnh, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy công cuộc chuyển đổi số nông thôn bền vững.

Tại xã Ia Lốp, sản phẩm “Gạo làng Chiềng” do Hợp tác xã giảm nghèo thôn Chiềng sản xuất đang được giới thiệu qua nền tảng trực tuyến, mở ra hướng đi mới trong tiêu thụ sản phẩm.

Livestream vẫn còn khá mới mẻ với người dân vùng sâu Ia Lốp. Tuy nhiên, người dân nơi đây đã sẵn sàng học hỏi để đưa đặc sản quê hương đến gần hơn với khách hàng.

Ông Lăng Văn Xuân (SN 1965), người uy tín tại thôn Chiềng cho biết, những năm qua, người dân tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật, lựa chọn phương thức canh tác phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu khắc nghiệt vùng biên. Nhờ đó, hạt gạo nơi đây có hương vị đặc trưng, thơm, dễ ăn và đa dạng mục đích sử dụng.

Theo lãnh đạo xã Ia Lốp, việc người dân mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất, kinh doanh đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, mở ra hướng đi mới cho nhiều hộ khó khăn. Người đi trước hỗ trợ người đi sau, từng bước giúp nông sản địa phương khẳng định chỗ đứng trong và ngoài tỉnh. Qua đó, góp phần giảm nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng biên.

Từ thực tế tại Ia Lốp có thể thấy, chuyển đổi số trong tiêu thụ nông sản không chỉ là việc đưa sản phẩm lên một nền tảng bán hàng. Đối với những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, đây còn là quá trình thay đổi cách tiếp cận thị trường, giúp người dân từng bước làm quen với phương thức giao thương mới, chủ động hơn trong quảng bá sản phẩm và kết nối với người tiêu dùng.

Hay mới đây nhất, những kết quả từ các phiên livestream trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 tiếp tục cho thấy hiệu quả của phương thức xúc tiến thương mại số.

Từ ngày 15/8 đến hết ngày 17/8/2026, các địa phương như xã Krông Pắc, Cư Mgar, Krông Năng và Phiên chợ Online tại Khu trưng bày, quảng bá và giới thiệu chuyên ngành sầu riêng và sản phẩm OCOP đã tổ chức 8 phiên livestream bán hàng, giới thiệu quảng bá sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử như Facebook, TikTok shop,… thu hút hơn 2.000.000 lượt xem.

Qua các phiên livestream, đã có hơn 5.570 đơn hàng được chốt, tiêu thụ trên 27,8 tấn sầu riêng, đạt doanh thu hơn 2,835 tỷ đồng. Trong đó, xã Krông Năng tổ chức 4 phiên livestream, thu hút gần 650.000 lượt xem, hơn 5.000 đơn hàng với hơn 24 tấn sầu riêng được chốt đơn, doanh thu đạt khoảng 2,4 tỷ đồng.

Một điểm đáng chú ý trong các phiên livestream tại Đắk Lắk là lực lượng tham gia không chỉ có các KOL, KOC chuyên nghiệp. Đông đảo cán bộ lãnh đạo xã, công chức, đoàn viên thanh niên, doanh nghiệp và những người am hiểu sản phẩm tại địa phương cũng được huy động tham gia livestream.

Đây chính là những “đại sứ truyền thông” trực tiếp giới thiệu vùng trồng, quy trình sản xuất, câu chuyện của người nông dân và chất lượng sầu riêng Đắk Lắk đến người tiêu dùng cả nước. Qua đó, từng bước hình thành đội ngũ nhân lực thương mại điện tử ngay tại cấp xã, phường.

Không dừng ở sầu riêng, các phiên livestream còn giới thiệu, quảng bá 21 loại sản phẩm của các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh tại Khu trưng bày sản phẩm tỉnh.

Tiêu biểu có sản phẩm cà phê của Công ty TNHH Một thành viên Xuất Nhập Khẩu 2-9 Đắk Lắk; túi trà, dầu gội, serum, kem chống nắng chiết xuất từ cây xương rồng của Công ty Cổ phần Organic Nopal Việt Nam; son môi và các sản phẩm làm đẹp từ quả bơ của Công ty TNHH Sản xuất & Thương mại Pơ Lang; Viên Ngâm Gừng, Trà sen của Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Nam Ban Mê; Trà sen Đông Hòa của Hộ kinh doanh Phạm Thị Bích Thủy; cùng sầu riêng sấy thăng hoa của Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Bình Minh; sầu riêng sấy thăng hoa, macca của Công ty TNHH Macca Đắk Lắk....

Từ những sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm chế biến đến các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và làm đẹp, các phiên livestream cho thấy sự đa dạng trong phát triển sản phẩm từ những nguyên liệu thế mạnh như cà phê, sầu riêng, bơ, gừng, sen, xương rồng…, qua đó góp phần gia tăng giá trị nông sản và xây dựng thương hiệu địa phương.

Để hỗ trợ các địa phương triển khai, Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk đã ban hành 9 văn bản hướng dẫn về livestream cho 8 xã, phường được giao nhiệm vụ gồm: Cư Bao, Krông Pắc, Ea Knuếc, Cư M’gar, Krông Búk, Quảng Phú, Ea Tul, Krông Năng; đồng thời phối hợp với các nền tảng thương mại điện tử như Tiktok Shop, Shopee, Lazada, Tiki,… và các doanh nghiệp chuyển phát, dịch vụ logistics để hỗ trợ trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, Sở Công Thương đã phối hợp Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam tại Đà Nẵng tổ chức tập huấn cho 21 xã, phường và đơn vị có liên quan, trong đó có 8 xã, phường được giao nhiệm vụ, với khoảng 80 người tham dự.

Nội dung tập huấn tập trung vào kỹ năng livestream bán hàng trên TikTok Shop; xây dựng kịch bản; chuẩn bị thiết bị, bối cảnh; kỹ năng giới thiệu sản phẩm, tương tác và chốt đơn; thiết lập tài khoản và gian hàng; tạo và thiết lập phiên livestream; thực hành giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng và chốt đơn trên TikTok Shop.

Ông Nguyễn Hải Triều - Phó Giám đốc Sở Công Thương Đắk Lắk nhấn mạnh, thương mại điện tử đang tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ trong phương thức phân phối hàng hóa, mở ra cơ hội để nông sản địa phương tiếp cận người tiêu dùng trên phạm vi cả nước. Đối với Đắk Lắk, Lễ hội Sầu riêng năm 2026 không chỉ là hoạt động quảng bá sản phẩm đặc trưng mà còn là dịp thử nghiệm những mô hình mới trong xúc tiến thương mại số.

"Với sự đồng hành của các chuyên gia và sự chủ động của các địa phương, mô hình sẽ góp phần lan tỏa hình ảnh sầu riêng Đắk Lắk nói riêng vào các sản phẩm đặc trưng nói chung, thúc đẩy chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại và nâng cao hiệu quả tiêu thụ nông sản".

Không chỉ triển khai thông qua các phiên livestream, chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại của Đắk Lắk còn được mở rộng tại các sự kiện kết nối cung - cầu và quảng bá sản phẩm địa phương. Tại “Hội chợ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, OCOP của tỉnh Đắk Lắk năm 2026” diễn ra từ ngày 26/06 đến ngày 30/06/2026 trong khuôn khổ Hội nghị Công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk, Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk đã phối hợp cùng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thuộc (Bộ Công Thương) tổ chức chuỗi hoạt động thúc đẩy chuyển đổi số.

Các hoạt động tập trung hỗ trợ tiểu thương chợ truyền thống ứng dụng thương mại điện tử vào kinh doanh; đào tạo kỹ năng livestream, tiếp thị trực tuyến; hỗ trợ đưa nông sản, đặc sản địa phương lên các sàn thương mại điện tử; đồng thời phổ biến các giải pháp thanh toán điện tử không dùng tiền mặt cho hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Từ livestream, hội chợ đến việc hỗ trợ tiểu thương, hợp tác xã và doanh nghiệp đưa sản phẩm lên các nền tảng trực tuyến, Đắk Lắk đã từng bước hình thành hệ sinh thái xúc tiến thương mại số gắn với sản phẩm đặc trưng của địa phương. Những cách làm này không chỉ mở rộng kênh quảng bá, kết nối và tiêu thụ, mà còn giúp các chủ thể sản xuất từng bước nâng cao năng lực số, chủ động hơn trong tiếp cận thị trường. Qua đó, chuyển đổi số đang mở thêm hướng đi để sản phẩm Đắk Lắk, nhất là sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vượt qua giới hạn của thị trường truyền thống, đến gần hơn với người tiêu dùng và nâng cao giá trị trên thị trường.