TCCT: Được biết, Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam năm 2026 được tổ chức với nhiều nội dung phong phú, kết hợp giữa truyền thông, giao lưu cộng đồng và các hoạt động hỗ trợ thiết thực cho người tiêu dùng. Ông có thể chia sẻ thêm về những điểm mới trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng năm nay?
Ông Trịnh Anh Tuấn: Hướng tới Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa (đơn vị thực hiện là Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và Sở Công Thương tỉnh Khánh Hòa), Báo Tiền Phong và Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam tổ chức Lễ phát động và chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam từ ngày 27-29/3/2026 tại Nha Trang (Khánh Hòa) với nhiều nội dung phong phú, thiết thực, nhằm tạo diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người tiêu dùng, đồng thời triển khai nhiều chương trình truyền thông, giao lưu và tương tác cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức xã hội về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Thông qua các chương trình, Ban tổ chức mong muốn tiếp tục lan tỏa rộng rãi, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời thúc đẩy trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc xây dựng môi trường kinh doanh - tiêu dùng minh bạch, an toàn và bền vững.
Theo đó, chiều ngày 27/3/2026 sẽ diễn ra Chương trình nghệ thuật "Khiêu vũ xanh vì người tiêu dùng" mở đầu cho chuỗi hoạt động hưởng ứng, được thiết kế theo hình thức kết hợp giữa biểu diễn nghệ thuật và truyền thông cộng đồng, với sự tham gia của các nghệ sĩ, vũ công, doanh nghiệp cùng đông đảo người dân và du khách.
Thông qua các tiết mục nghệ thuật và hoạt động giao lưu, chương trình truyền tải các thông điệp về tiêu dùng an toàn, tiêu dùng xanh và trách nhiệm của doanh nghiệp, xã hội trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Các phiên trao đổi, tọa đàm theo chủ đề cụ thể giữa đại diện cơ quan quản lý nhà nước, hội bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp, như tọa đàm về “Tiêu dùng xanh và An toàn sản phẩm”, ”An toàn thông tin cho người tiêu dùng trong kỷ nguyên số”, nhằm cung cấp cho người tiêu dùng, người dân những thông tin thiết thực trong đời sống tiêu dùng hiện nay, qua đó, góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp “An toàn thông tin - Gắn kết niềm tin - Tiêu dùng bền vững”.
Chiều ngày 28/3/2026, Lễ phát động quốc gia hưởng ứng Ngày Quyền của Người tiêu dùng Việt Nam năm 2026 sẽ chính thức diễn ra, đánh dấu điểm nhấn quan trọng cho chuỗi sự kiện hưởng ứng. Sự kiện nhằm lan tỏa mạnh mẽ các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời kêu gọi sự tham gia, đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức xã hội và cộng đồng doanh nghiệp trong việc xây dựng môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn và bền vững.
Chương trình sẽ có sự tham dự của đại diện Lãnh đạo các cơ quan Trung ương (Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội), các bộ, ngành (Bộ Công Thương), địa phương (Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa), Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, Đại sứ quán Vương quốc Anh, các cơ quan báo chí truyền thông, các tổ chức xã hội, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp và đông đảo người tiêu dùng. Thông qua các nội dung phát động và cam kết tại sự kiện, các chủ thể tham gia thị trường sẽ cùng khẳng định trách nhiệm trong việc tuân thủ pháp luật, cung cấp sản phẩm bảo đảm chất lượng, an toàn và minh bạch, qua đó góp phần củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường.
Trong khuôn khổ Chương trình Lễ phát động, gần 1.000 đại biểu cùng các vận động viên Giải chạy Tiền Phong Marathon 2026 (do Báo Tiền phong tổ chức vào ngày 29/03/2026) sẽ tham dự chương trình chạy hưởng ứng vì người tiêu dùng, góp phần lan tỏa thông điệp, ý nghĩa của sự kiện tới cộng đồng xã hội, nâng cao truyền thông cho công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Bên cạnh các hoạt động mang tính truyền thông và phát động trên quy mô rộng nêu trên, hoạt động "Góc tư vấn người tiêu dùng" sẽ diễn ra xuyên suốt từ ngày 28-29/3/2026 nhằm cung cấp thông tin, giải đáp thắc mắc và hướng dẫn người dân về các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Hoạt động tư vấn do Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam và Hội Bảo vệ người tiêu dùng tỉnh Khánh Hòa trực tiếp thực hiện, tập trung vào việc phổ biến kiến thức pháp luật, hướng dẫn người tiêu dùng nhận diện các hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng, các kênh tiếp nhận và xử lý khiếu nại khi quyền lợi bị xâm phạm, qua đó, góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng tiêu dùng an toàn, có trách nhiệm cho người dân.
TCCT: Ông có thể chia sẻ rõ nét hơn về chủ đề "An toàn thông tin - Gắn kết niềm tin - Tiêu dùng bền vững" mà Ngày Quyền của người tiêu dùng năm nay đưa ra?
Ông Trịnh Anh Tuấn: Công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới với những yêu cầu cao hơn về tính thực chất, trách nhiệm và hiệu quả. Tinh thần này đã được khẳng định mạnh mẽ tại Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 22/01/2019 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm quản lý của Nhà nước đối với công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và gần đây là Kết luận số 207-KL/TW ngày 10/11/2025 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW đối với công tác này trong tình hình mới. Các chủ trương, chỉ đạo này của Đảng được xem như là những bản tuyên ngôn chính trị, có ý nghĩa chiến lược vô cùng quan trọng, tiếp tục khẳng định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, lấy người tiêu dùng làm trung tâm trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Cùng với đó, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2024, đã luật hóa, quy định ngày 15/3 hàng năm là Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam nhằm lan tỏa tinh thần, trách nhiệm, ý thức về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đến toàn xã hội. Hàng năm, Bộ Công Thương có trách nhiệm ban hành Kế hoạch tổ chức các hoạt động hưởng ứng và lựa chọn chủ đề cho Ngày Quyền của người tiêu dùng phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội của đất nước tại từng thời điểm khác nhau; từ đó, tạo cơ sở để các cơ quan, ban, ngành, địa phương trên cả nước cùng hưởng ứng thực hiện.
Năm 2026, trước bối cảnh gia tăng rủi ro về an toàn thông tin khi giao dịch trên không gian mạng, rủi ro đối với vấn đề an ninh năng lượng của nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam, đòi hỏi sự tích cực chuyển đổi sang các hành vi tiêu dùng tiết kiệm tài nguyên, năng lượng và bảo đảm môi trường số an toàn. Bộ Công Thương đã xác định chủ đề cho Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam 2026 là: “An toàn thông tin - Gắn kết niềm tin - Tiêu dùng bền vững” nhằm truyền tải thông điệp về 3 trụ cột hành động cốt lõi sau:
Trụ cột về “An toàn thông tin”: với mong muốn các bên liên quan cùng chung tay thiết lập một nền kinh tế số đảm an toàn thông tin cho người dân; các nền tảng kinh doanh cần chú trọng hơn nữa việc bảo mật dữ liệu cá nhân, thông tin của người tiêu dùng, coi đó là nền tảng của sự phát triển bền vững. Đồng thời, người tiêu dùng cần từng bước nâng cao kỹ năng tự bảo vệ, để mỗi giao dịch trực tuyến đều trở nên an tâm và thuận lợi hơn.
Trụ cột về “Gắn kết niềm tin”: với ý nghĩa đồng hành, gắn kết niềm tin giữa Doanh nghiệp - Nhà nước - Người tiêu dùng để cùng phát triển; mối quan hệ giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng không chỉ đơn thuần là mua bán, mà là sự đồng hành dựa trên niềm tin. Sự minh bạch về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm chính là cầu nối hiệu quả nhất. Khi doanh nghiệp thực tâm chú trọng đến quyền lợi người tiêu dùng, đó cũng là lúc giá trị thương hiệu được khẳng định vững chắc nhất trong lòng người tiêu dùng Việt.
Trụ cột về “Tiêu dùng bền vững”: Trước những thách thức về an ninh năng lượng và biến đổi khí hậu, người dân cần tăng cường lối sống xanh và tiêu dùng có trách nhiệm. Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho mỗi gia đình mà còn là nghĩa vụ đóng góp vào sự ổn định và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong tình hình hiện nay. Mỗi lựa chọn tiêu dùng phù hợp của người dân chính là yếu tố then chốt để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững trong tương lai.
Thông qua các hoạt động hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam năm 2026, Bộ Công Thương kỳ vọng sẽ thiết lập cơ chế kết nối chặt chẽ và củng cố niềm tin giữa người tiêu dùng với cộng đồng doanh nghiệp. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn và bền vững, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển ổn định của nền kinh tế số tại Việt Nam.
TCCT: Vậy, ông đánh giá như thế nào về vai trò của người tiêu dùng trong việc tiêu dùng có trách nhiệm, sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trước những thách thức về an ninh năng lượng và biến đổi khí hậu?
Những xu hướng tiêu dùng mới trên thế giới hiện nay sẽ tác động như thế nào đến hành vi tiêu dùng tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng?
Ông Trịnh Anh Tuấn: Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu có nhiều biến động phức tạp và khó lường, vai trò của người tiêu dùng đối với bài toán an ninh năng lượng quốc gia là vô cùng trọng yếu. Vấn đề này đã được Đảng và Chính phủ định hướng rất rõ nét qua các văn bản mang tính chiến lược.
Thứ nhất, việc triển khai Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/08/ 2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong đó, người tiêu dùng đóng vai trò là một mắt xích trung tâm. Việc đẩy mạnh tiêu dùng có trách nhiệm thông qua sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả góp phần trực tiếp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.
Thứ hai, để cụ thể hóa các mục tiêu chiến lược trên, Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/03/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện.
Đáng chú ý, các xu hướng tiêu dùng mới trên thế giới đang có tác động trực tiếp và ngày càng sâu sắc đến hành vi tiêu dùng tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Trước hết, xu hướng tiêu dùng xanh và bền vững đang thúc đẩy người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn các sản phẩm, thiết bị tiết kiệm điện, sử dụng năng lượng tái tạo và có vòng đời thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, xu hướng số hóa và minh bạch thông tin giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận, so sánh mức tiêu hao năng lượng, từ đó hình thành thói quen tiêu dùng thông minh, có trách nhiệm hơn. Đồng thời, xu hướng chuyển dịch sang phương tiện giao thông điện và các mô hình tiêu dùng chia sẻ cũng đang dần định hình lại nhu cầu sử dụng năng lượng theo hướng tiết kiệm và hiệu quả.
Những xu hướng này không chỉ làm thay đổi hành vi tiêu dùng theo hướng văn minh, hiện đại mà còn tạo áp lực tích cực buộc doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu suất năng lượng và minh bạch thông tin sản phẩm. Qua đó, góp phần hình thành một hệ sinh thái tiêu dùng bền vững, phù hợp với yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Tôi cho rằng, việc đẩy mạnh tiêu dùng có trách nhiệm, đặc biệt thông qua sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, là một trong những giải pháp quan trọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thực hiện mục tiêu phát triển bền vững. Trong bối cảnh rủi ro về an ninh năng lượng gia tăng, tôi kêu gọi mỗi người tiêu dùng nâng cao ý thức, thay đổi hành vi theo hướng tiết kiệm, hiệu quả và trách nhiệm hơn, qua đó cùng chung tay xây dựng một nền kinh tế xanh, bền vững và an toàn năng lượng cho đất nước.
TCCT: Theo ông, “tiêu dùng có trách nhiệm” trong sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả được hiểu như thế nào? Trong thời gian tới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ có những hành động, những định hướng như thế nào để cùng với người dân, người tiêu dùng thúc đẩy tiêu dùng có hiệu quả, bền vững hơn cũng như sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả, góp phần vào đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, hướng tới phát triển bền vững?
Ông Trịnh Anh Tuấn: “Tiêu dùng có trách nhiệm” trong sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có thể được hiểu là việc người tiêu dùng chủ động lựa chọn, sử dụng và điều chỉnh hành vi tiêu dùng theo hướng giảm thiểu lãng phí năng lượng, ưu tiên các sản phẩm, dịch vụ có hiệu suất cao, thân thiện với môi trường, đồng thời cân nhắc đầy đủ giữa nhu cầu trước mắt và tác động lâu dài đối với xã hội, môi trường và an ninh năng lượng quốc gia. Đây chính là hành động thiết thực nhất để mỗi cá nhân đóng góp vào mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển bền vững.
Về phía Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, công tác thúc đẩy tiêu dùng bền vững, tiêu dùng có trách nhiệm là một tiến trình xuyên suốt, có trọng tâm và được triển khai từng bước vững chắc.
Thời gian qua, Ủy ban đã chủ động phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan triển khai nhiều hoạt động thiết thực về tiêu dùng bền vững, trong khuôn khổ Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 và nhằm đẩy mạnh thực thi Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trọng tâm là phổ biến kiến thức, hướng dẫn người tiêu dùng nhận diện các sản phẩm tiết kiệm năng lượng, đồng thời từng bước hình thành các chuẩn mực hành vi tiêu dùng xanh thông qua các chương trình truyền thông trên phạm vi toàn quốc.
Một số hoạt động quan trọng, có tính lan tỏa mạnh mẽ do Ủy ban chủ trì tổ chức trong những năm gần đây như: Triển lãm và Diễn đàn Tiêu dùng bền vững với chủ đề “Tiêu dùng bền vững hướng đến kỷ nguyên xanh” năm 2025; Chương trình "Tiêu dùng bền vững: Cơ hội - Thách thức để doanh nghiệp phát triển năm 2024" với chuỗi hoạt động gồm diễn đàn trao đổi, triển lãm sản xuất - tiêu dùng xanh; Diễn đàn “Thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững trong hệ thống phân phối hiện đại” và Triển lãm “Tiêu dùng xanh - Cùng sống lành” năm 2023; …
Về định hướng và hành động trong năm 2026, phát huy những kết quả đã đạt được, trong năm nay, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia dự kiến sẽ triển khai các nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, tăng cường giám sát và thực thi pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Thông qua công tác theo dõi, kiểm tra và xử lý vi phạm, Ủy ban chú trọng bảo đảm tính trung thực, minh bạch của thông tin về sản phẩm, trong đó có các nội dung liên quan đến hiệu suất năng lượng, nhãn năng lượng và cam kết môi trường của doanh nghiệp, qua đó giúp người tiêu dùng có cơ sở tin cậy để lựa chọn.
Thứ hai, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật: Tăng cường ứng dụng công nghệ số để cung cấp thông tin, hướng dẫn người tiêu dùng nhận diện và lựa chọn sản phẩm an toàn, tiết kiệm năng lượng; đồng thời lan tỏa thông điệp “An toàn thông tin - Gắn kết niềm tin - Tiêu dùng bền vững”, góp phần nâng cao nhận thức và hình thành thói quen tiêu dùng có trách nhiệm trong xã hội, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Đồng thời, Ủy ban sẽ tăng cường vai trò tham mưu, hoàn thiện chính sách và giám sát thực thi pháp luật nhằm thúc đẩy môi trường tiêu dùng minh bạch, lành mạnh; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt là bảo đảm tính chính xác, minh bạch của thông tin về hiệu suất năng lượng, nhãn năng lượng và các cam kết môi trường của doanh nghiệp. Qua đó, góp phần định hướng thị trường theo hướng khuyến khích các sản phẩm, dịch vụ tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững.
Chúng tôi tin rằng, với sự đồng hành của người tiêu dùng và cam kết từ phía doanh nghiệp, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả sẽ dần trở thành một thói quen văn hóa, qua đó góp phần quan trọng vào bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.
TCCT: Trân trọng cảm ơn ông!
