Dự án xanh, dự án tuần hoàn: Cơ sở tiếp cận tín dụng xanh và các chính sách hỗ trợ

Cụ thể theo Quyết định 46/2026/QĐ-TTg (Quyết định 46/2026/QĐ-TTg) ban hành ngày 17/9/2026 (về việc hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị ESG), doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thực hiện dự án thuộc phạm vi điều chỉnh cần thực hiện việc xác định dự án xanh hoặc dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn theo các điều kiện tương ứng; đồng thời thực hiện nghĩa vụ áp dụng và báo cáo khung tiêu chuẩn ESG theo quy định của Quyết định. Việc đáp ứng các điều kiện này là cơ sở để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xem xét các chính sách hỗ trợ theo quy định pháp luật liên quan. Quyết định có hiệu lực từ từ 01/11/2026.

Chi tiết hóa Khung tiêu chuẩn Phân loại Xanh và Tuần hoàn

Theo Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, Dự án Xanh (Phụ lục I của Quyết định) bao gồm 7 nhóm lĩnh vực chính (Năng lượng; Giao thông vận tải; Xây dựng; Tài nguyên nước; Nông, lâm, thủy sản; Công nghiệp chế biến chế tạo; Dịch vụ môi trường). Để được xác định là Dự án xanh điều kiện không chỉ dừng ở đầu tư "xanh", mà tùy theo loại hình dự án, phải đáp ứng các chỉ tiêu kỹ thuật và tiêu chuẩn, quy chuẩn tương ứng được quy định tại Phụ lục I.

Đối với các Dự án Kinh tế tuần hoàn (Phụ lục II tại Quyết định) phân chia thành 4 nhóm: (1) Thiết kế, sản xuất tuần hoàn; (2) Sử dụng tuần hoàn; (3) Phục hồi tài nguyên; (4) Cộng sinh công nghiệp/liên kết tuần hoàn. Đi kèm là các định lượng chỉ tiêu (về tỷ lệ giảm phát thải khí nhà kính, thu gom tái sử dụng tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, tuần hoàn chất thải, tỷ lệ chuyển đổi giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch, thu hồi bao bì...).

Theo Quyết định này để thụ hưởng chính sách, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân thuộc phạm vị điều chỉnh sẽ phải đáp ứng các yêu cầu: Một là nếu xác định dự án qua Tổ chức đánh giá độc lập thì Dự án phải thuộc danh mục Phụ lục I (Dự án xanh) hoặc Phụ lục II (Dự án tuần hoàn) và đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu kỹ thuật. Trong đó Đơn vị đánh giá phải đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe như có tư cách pháp nhân, đăng ký tại Việt Nam, đạt chuẩn TCVN ISO/IEC 17029 hoặc ISAE 3000 đồng thời phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả xác định của mình.

Hai là nếu lập và công khai Báo cáo áp dụng Khung tiêu chuẩn ESG: Doanh nghiệp phải đáp ứng toàn bộ các tiêu chí tuân thủ pháp luật hiện hành về Môi trường (thực hiện nghĩa vụ về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường và các yêu cầu liên quan, khi thuộc trường hợp áp dụng...), Xã hội (HĐLĐ, BHXH, ATVSLĐ, PCCC...) và Quản trị (minh bạch thông tin, kiểm soát nội bộ, thuế...).

Đồng thời tự nguyện phân hạng theo quy mô doanh nghiệp: Hộ/cá nhân kinh doanh (Tối thiểu 03 tiêu chí tự nguyện); Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ (Tối thiểu 06 tiêu chí tự nguyện); Doanh nghiệp vừa (Tối thiểu 12 tiêu chí tự nguyện); Doanh nghiệp lớn (Tối thiểu 18 tiêu chí tự nguyện).(Trừ trường hợp doanh nghiệp đã áp dụng Khung ESG theo chuẩn quốc tế)…

Doanh nghiệp phải duy trì liên tục các tiêu chí

Theo Quyết định, doanh nghiệp (các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh) chuẩn bị hồ sơ gồm văn bản đề nghị theo mẫu quy định, kèm báo cáo thuyết minh kỹ thuật, đối chiếu dự án với đúng loại hình và yêu cầu tại Phụ lục I nếu là dự án xanh, hoặc Phụ lục II nếu là dự án tuần hoàn. Đồng thời ở bước này Hồ sơ phải gửi trực tiếp đến tổ chức đánh giá độc lập, không qua cơ quan nhà nước. Quyết định không quy định mức phí cố định; các bên thực hiện theo thỏa thuận và pháp luật liên quan. 

Quyết định đồng thời hướng dẫn về trách nhiệm giám sát và nghĩa vụ duy trì thường xuyên đối với doanh nghiệp cụ thể là: Trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận văn bản xác định, doanh nghiệp phải thông báo đến UBND cấp tỉnh nơi thực hiện dự án. Doanh nghiệp phải duy trì liên tục các tiêu chí. Nếu dừng thực hiện, không còn đáp ứng tiêu chí xanh/tuần hoàn hoặc không áp dụng đầy đủ Khung ESG, doanh nghiệp có trách nhiệm thông báo bằng văn bản đến UBND cấp tỉnh trong 05 ngày làm việc. Nếu vi phạm hoặc báo cáo không kịp thời, doanh nghiệp có thể bị xử lý, thu hồi hoặc không được tiếp tục hưởng chính sách hỗ trợ theo quy định pháp luật có liên quan, tùy tính chất và hậu quả vi phạm.

Theo Quyết định, Bộ Tài chính có trách nhiệm: Chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cập nhật, kết nối, liên thông dữ liệu về dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoànvà áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư theo quy định của pháp luật; Hướng dẫn quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện các quy định tại Quyết định này. Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm hướng dẫn ngân hàng thương mại, cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện các quy định tại Quyết định…

Trước đó Quyết định 21/2025/QĐ-TTg ban hành ngày 04/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ (quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh) tạo cơ sở quan trọng cho việc xác nhận phân loại dự án để được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước về tín dụng xanh, trái phiếu xanh. Việc được vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất hoặc phát hành trái phiếu xanh còn phụ thuộc quy định chuyên ngành, điều kiện của tổ chức tín dụng, phương án phát hành và chính sách cụ thể. Cụ thể tại Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định 21/2025/QĐ-TTg năm 2025 quy định thì có 45 loại hình dự án đầu tư thuộc 7 lĩnh vực được xem xét, xác nhận danh mục phân loại xanh gồm: năng lượng; giao thông vận tải; xây dựng; tài nguyên nước; nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học; công nghiệp chế biến, chế tạo; dịch vụ môi trường.