Sáng 28/5/2026, Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư (PROMOCEN), Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) phối hợp cùng các Thương vụ Việt Nam tại khu vực Nam Mỹ, các cơ quan, tổ chức tại Argentina và Chile tổ chức Hội thảo với chủ đề “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Nam Mỹ”.
Khu vực Nam Mỹ - thị trường giàu tiềm năng, có nhu cầu cao các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam
Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư cho biết: Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều biến động, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, mở rộng đối tác đầu tư và tìm kiếm các dư địa tăng trưởng mới đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp Việt Nam. Trong đó, khu vực Nam Mỹ được đánh giá là một thị trường giàu tiềm năng với quy mô dân số lớn, nhu cầu tiêu dùng đa dạng, nguồn tài nguyên phong phú và xu hướng tăng cường hợp tác kinh tế với khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong những năm gần đây, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và khu vực Nam Mỹ có xu hướng tăng trưởng khá tích cực, dù quy mô vẫn còn khiêm tốn so với các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU hay Đông Bắc Á.
Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và các nước Nam Mỹ liên tục tăng trong những năm gần đây, dao động ở mức hàng chục tỷ USD mỗi năm, với tốc độ tăng trưởng khá ổn định, nhờ nhu cầu tiêu dùng phục hồi và xu hướng đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu của cả hai bên.
Các thị trường trọng điểm của Việt Nam tại Nam Mỹ hiện gồm: Brazil, Argentina, Chile, Peru, Colombia. Trong đó, Brazil là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh và Nam Mỹ.
Về cơ cấu hàng hóa, Việt Nam xuất khẩu sang Nam Mỹ chủ yếu: điện thoại và linh kiện, máy vi tính, điện tử, dệt may, giày dép, thủy sản, gạo, cà phê, hàng tiêu dùng và vật liệu xây dựng. Việt Nam nhập khẩu từ Nam Mỹ chủ yếu: ngô, đậu tương, bông, thức ăn chăn nuôi, da thuộc, quặng và nguyên liệu phục vụ sản xuất công nghiệp.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Thủy, nhiều quốc gia Nam Mỹ hiện đang có nhu cầu cao đối với các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như: nông sản, thực phẩm chế biến, dệt may, da giày, điện tử, vật liệu xây dựng và hàng tiêu dùng. Đồng thời, đây cũng là khu vực mở ra nhiều cơ hội hợp tác về logistics, năng lượng, công nghiệp chế biến và đầu tư song phương.
Một động lực quan trọng thúc đẩy thương mại hai bên là các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như: CPTPP, các cơ chế hợp tác giữa Việt Nam với khối MERCOSUR. Đặc biệt, Chile và Peru đều là thành viên CPTPP, giúp hàng hóa Việt Nam có lợi thế thuế quan đáng kể. Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và các nước CPTPP tiếp tục tăng trong năm 2024-2025.
Những thách thức đặc thù
Bên cạnh các cơ hội, thương mại Việt Nam - Nam Mỹ vẫn tồn tại nhiều thách thức, trong đó phải kể đến khoảng cách địa lý xa làm chi phí logistics và thời gian vận chuyển cao; thiếu tuyến vận tải trực tiếp; khác biệt về ngôn ngữ (tiếng Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha), văn hóa kinh doanh; hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch và thủ tục hải quan còn phức tạp; Doanh nghiệp Việt Nam còn thiếu thông tin thị trường và mạng lưới phân phối tại khu vực.
Ngoài ra, bối cảnh thương mại toàn cầu biến động, xu hướng bảo hộ thương mại và các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững cũng đang tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.
"Tuy nhiên, xét tổng thể, Nam Mỹ vẫn được đánh giá là một thị trường còn nhiều dư địa phát triển cho hàng hóa Việt Nam trong trung và dài hạn, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống", bà Nguyễn Thị Thu Thủy cho biết.
Thông hiểu và thích ứng để tận dụng tốt các cơ hội thị trường
Thông tin tại Hội thảo, bà Ngô Thu Hương, Tham tán thương mại, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Chile cập nhật tình hình xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Chile - những cơ hội và thách thức.
Bà Ngô Thu Hương cho biết, Chile là quốc gia Nam Mỹ đầu tiên và cũng là quốc gia duy nhất hiện nay có FTA song phương với Việt Nam. Hiện Chile là đối tác lớn thứ tư của Việt Nam tại Mỹ la tinh, nhưng là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam tại khu vực này, sau Brazil và Mexico. Theo dữ liệu của Hải quan Chile, kim ngạch song phương tăng trưởng liên tục trong nhiều năm kể từ khi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Chile (VCFTA) có hiệu lực. Năm 2025 thương mại song phương Việt Nam Chile đạt hơn 2 tỷ USD, tăng hơn 40% so với năm 2024, trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Chile đạt hơn 1,7 tỷ USD, tăng gần 50% so với năm 2054. Đây là một con số rất cao, tăng gấp 6,5 lần so với năm 2013 - thời điểm trước khi VCFTA có hiệu lực và Việt Nam liên tục duy trì xuất siêu tại thị trường này.
"Hiện nay Việt Nam đứng thứ 9 trong số các nước cung cấp hàng hóa ở Chile nhưng chỉ chiếm có 2% thị phần nhập khẩu - một thị phần rất khiêm tốn. Điều này cho thấy dư địa để mở rộng thị phần hàng hóa Việt Nam tại Chile vẫn còn rất lớn", Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Chile cho biết.
Bên cạnh việc chỉ ra các mặt hàng xuất khẩu có lợi thế khai thác thị trường Chile là nhóm hàng công nghiệp chế biến và tiêu dùng như: điện thoại di động, động, cơ điện, giày dép, máy tính và linh kiện dệt may, hàng điện tử và đội ngũ nội thất..., bà Ngô Thu Hương lưu ý doanh nghiệp Việt Nam khi giao thương với các đối tác thị trường này cần nắm rõ những đặc điểm riêng.
Trong đó phải kể đến xu hướng tiêu dùng tiêu dùng tại Chile hiện nay đang chuyển mạnh sang tiêu dùng xanh và tiêu dùng có trách nhiệm. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các cái sản phẩm chất lượng tốt, thiết kế hiện đại, tiện lợi và thân thiện với môi trường, đồng thời quan tâm nhiều hơn đến bao bì xanh, chứng nhận hữu cơ và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, thương mại điện tử tại Chile liên tục tiếp tục tăng trưởng nhanh và đang trở thành kênh bán lẻ quan trọng đối với các nhóm hàng thực phẩm, thời trang và hàng tiêu dùng...
Mặt khác, do Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Chile khuyến nghị, do khoảng cách địa lý xa và chi phí logistics cao, doanh nghiệp Việt Nam nên tập trung vào các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, phù hợp với tuyến vận chuyển đường dài và đáp ứng các xu hướng tiêu dùng xanh.
Trong giao thương, các doanh nghiệp cần quan tâm tới cách làm việc của các đối tác Chile tương đối thận trọng. Họ đánh giá kỹ uy, tín, năng lực và tính ổn định của các đối tác trước khi hợp tác và thường có sự tham gia của các luật sư, của bộ phận pháp lý trong quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng. Việc quá trình đàm phán và quyết ra quyết định thường chậm hơn so với các đối tác châu Á, do đó các doanh nghiệp Việt Nam cần kiên nhẫn và có các định hướng tiếp cận dài hạn...
Tương tự, ông Ngô Mạnh Khôi, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina cũng thông tin về những cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường Argentina.
Theo ông Ngô Minh Khôi, mặc dù có sự biến động tăng giảm nhưng thị trường Argentina vẫn còn nhiều dư địa, cơ hội cho các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam bởi nhu cầu thị trường rất lớn, nhất là những mặt hàng như: điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ nội thất, cà phê...
Thời gian tới, với tiến độ đàm phán ký kết FTA giữa Việt Nam với khối MERCOSUR mà cả Việt Nam và Argentina đang thúc đẩy, sẽ còn nhiều thuận lợi hơn cho hàng hóa Việt Nam tại thị trường này, đặc biệt là các mặt hàng nông sản hay những mặt hàng mà bạn đang có nhu cầu cao như: thiết bị viễn thông, sản phẩm công nghệ cao...
Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina khuyến nghị, song song với việc chủ động tìm hiểu, dự kiến kênh phân phối cũng như các đối tác tại các thị trường lớn như Argentina, Brazil thì các doanh nghiệp cũng cần chủ động khảo sát, mở rộng thị trường, tham gia các hội chợ, kết nối đối tác tại các thị trường ngách trong khu vực...
Ở góc độ doanh nghiệp Argentina, tham luận với chủ đề: Định hướng thị trường Nam Mỹ: Những góc nhìn thực tế và lưu ý cốt lõi dành cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, ông Guillermo Pérez Cena, Chủ tịch Phòng Thương mại Argentina - Việt Nam nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất châu Á và đóng vai trò cửa ngõ chiến lược vào khu vực Đông Nam Á đối với Argentina.
Đánh giá cao tiềm năng hợp tác song phương, theo ông Guillermo Pérez Cena, Argentina sở hữu năng lực xuất khẩu mạnh mẽ trong lĩnh vực thực phẩm và nông nghiệp, trong khi Việt Nam mang đến sự năng động thương mại, tăng trưởng kinh tế và khả năng tiếp cận thị trường châu Á. Cộng đồng doanh nghiệp hai bên còn rất nhiều dư địa hợp tác cùng phát triển.
Tại phiên thảo luận, đại diện các Thương vụ Việt Nam và các tổ chức đối tác tại thị trường Nam Mỹ đã thông tin, cập nhật về xu hướng thị trường, cơ hội hợp tác, kinh nghiệm thực tiễn; những lưu ý chiến lược về văn hóa kinh doanh khi tiếp cận thị trường Nam Mỹ; chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh với thị trường thị trường Nam Mỹ...
Các diễn giả cũng trao đổi, giải đáp các vấn đề quan tâm của doanh nghiệp Việt Nam cũng như khuyến nghị kết nối thương mại Việt Nam - Nam Mỹ và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác khu vực thị trường này trong thời gian tới.
Thông qua các tham luận và trao đổi tại Hội thảo, doanh nghiệp có thêm thông tin hữu ích để xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường phù hợp, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước mở rộng hiện diện hàng hóa, dịch vụ Việt Nam tại khu vực Nam Mỹ.
