[Emagazine1] Lộ trình chuyển đổi xăng khoáng sang xăng sinh học được tính toán thận trọng

26/05/2026 lúc 18:53 (GMT)

Sau nhiều năm chuẩn bị, lộ trình đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng trên toàn quốc đang bước vào giai đoạn triển khai thực tế. Từ xây dựng chính sách, đánh giá tác động kỹ thuật, chuẩn bị nguồn ethanol đến nâng cấp hạ tầng phối trộn, phân phối, một chuỗi công việc lớn đã được triển khai đồng bộ nhằm bảo đảm thị trường vận hành ổn định khi xăng E10 chính thức áp dụng từ ngày 1/6/2026.

Kế hoạch chuyển đổi từ xăng khoáng (hoàn toàn từ nhiên liệu hóa thạch) sang việc sử dụng nhiên liệu sinh học, xăng sinh học E5, E10 (pha 5% và 10% ethanol) là chủ trương được Quy định tại Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam (gọi tắt là Quyết định 53).

Tại Quyết định 53, lộ trình ban đầu được đưa ra: sau thời gian thử nghiệm từ ngày 1/12/2015, xăng tiêu thụ trên toàn quốc sẽ là xăng E5 và từ ngày 1/12/2017 sẽ tiến tới sử dụng xăng E10.

Thực hiện nội dung của Quyết định 53, sau nhiều thử nghiệm thì xăng E5 đã được chính thức phân phối trên toàn quốc từ 01/01/2018. Tuy nhiên, kế hoạch phân phối xăng E10 không thực hiện được vì nhiều lý do khách quan và chủ quan,.

Với những ý nghĩa của sử dụng xăng sinh học, việc tiếp tục triển khai thực hiện lộ trình nhiên liệu sinh học theo tinh thần Quyết định 53 là cần thiết, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải và phát triển kinh tế xanh trở thành xu thế toàn cầu, việc tái khởi động lộ trình nhiên liệu sinh học tiếp tục được đặt ra như một yêu cầu tất yếu. Vì vậy, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, từ cuối năm 2024, Bộ Công Thương bắt đầu triển khai xây dựng lộ trình nhiên liệu sinh học mới.

Quá trình này được thực hiện theo nhiều bước với quy mô khảo sát và tham vấn rộng lớn, cụ thể:

Bộ Công Thương đã gửi công văn tới các bộ, ngành và địa phương để đánh giá việc thực hiện Quyết định 53;

Tổ chức khảo sát trực tiếp tại các địa phương có mức tiêu thụ xăng dầu lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đà Nẵng, Hải Phòng, Quảng Ngãi cùng các doanh nghiệp đầu mối lớn như Petrolimex, PVOIL, Saigon Petro…

Bộ Công Thương Phân tích, đánh giá các báo cáo và thông tin khảo sát, làm việc với các chuyên gia về động cơ, nhiên liệu của Đại học Bách khoa, Trung tâm nhiên liệu xanh toàn cầu; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế tại Mỹ, Brazil, châu Âu, Thái Lan, Philippines - những quốc gia đã sử dụng xăng sinh học nhiều năm.

Tổ chức các Hội thảo khoa học trong nước và quốc tế với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong nước về động cơ, nhiên liệu; các nhà khoa học, các nhà quản lý, chủ doanh nghiệp chuyên sâu về nhiên liệu sinh học, động cơ trên khắp thế giới để thu thập các thông tin, tài liệu cần thiết về xăng sinh học, tác động của xăng đến hiệu suất và tuổi thọ các chi tiết động cơ;

Bộ Công Thương cũng gửi văn bản lấy ý kiến tới Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), Trung tâm Đăng kiểm Việt Nam và nhiều hãng sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy lớn như Toyota, Honda, Hyundai…

Kết quả đánh giá cho thấy phần lớn phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam đều có thể sử dụng xăng E10. Theo báo cáo của các chuyên gia động cơ, xăng E10 chỉ ảnh hưởng không đáng kể đến công suất, mức tiêu hao nhiên liệu và độ hao mòn chi tiết máy so với xăng khoáng.

Đáng chú ý, quá trình xây dựng chính sách nhận được sự đồng thuận rất lớn từ các cơ quan, tổ chức liên quan.

Lấy ý kiến rộng rãi về Dự thảo lộ trình từ các Bộ, ngành địa phương, các tổ chức Hiệp hội, Hội, doanh nghiệp ngành nghề, lấy ý kiến qua cổng thông tin Chính phủ, cổng thông tin Bộ Công Thương và đăng công báo theo đúng quy định, Bộ Công Thương đã hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền ban hành lộ trình nhiên liệu sinh học mới.

Ngày 12/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 146/2025/NĐ-CP phân quyền cho Bộ Công Thương ban hành quy định lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương chuyển từ xây dựng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sang xây dựng Thông tư theo đúng trình tự ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Ngày 07/11/2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam (Thông tư 50).

Ngày 7/11/2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam. Nội dung chính của Thông tư 50 là: kể từ ngày 01/6/2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc; Tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết 31/12/2030.

Mặc dù văn bản của VAMA, VAM và Cục đăng kiểm cũng như các hãng sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy đều khẳng định hầu hết ô tô, xe máy đang lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam đều sử dụng được xăng E10 (ngoại trừ một dòng xe tải hạng nhẹ sản xuất từ 1996 đến 2023 thì dừng sản xuất và một số xe máy như nêu tại văn bản gửi kèm báo cáo). Tuy nhiên, để đảm bảo mọi loại xe đều có nhiên liệu sử dụng, tránh mọi nguy cơ (dù là rất nhỏ) có loại xe quá cũ không tương thích với E10, Bộ Công Thương đã quyết định vẫn duy trì xăng E5RON92 như Thông tư 50 đã quy định.

Đây được xem là giải pháp mang tính chuyển tiếp, nhằm tạo thêm thời gian thích ứng cho thị trường và người tiêu dùng.

Việc giữ lại E5RON92 cho thấy lộ trình chuyển đổi sang E10 được xây dựng theo hướng thận trọng, có tính toán kỹ về kỹ thuật, thị trường và tâm lý người tiêu dùng.

Cùng với Thông tư 50, Bộ Công Thương cũng chủ trì xây dựng và trình ban hành nhiều văn bản đồng bộ khác như Quyết định số 46/2025/QĐ-TTg bãi bỏ Quyết định 53/2012/QĐ-TTg và Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 26/02/2026 về đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam.

Các văn bản này đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề trong việc thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học trên phạm vi cả nước.

Ngay khi Thông tư 50 được ban hành, Bộ Công Thương đã phối hợp cùng các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề có liên quan… triển khai ngay các nội dung của Thông Tư như: chuẩn bị nguồn cung xăng khoáng, E100; chuẩn bị cơ sở hạ tầng lưu chứa, phối trộn E10; nâng cấp, chuẩn bị hạ tầng phân phối xăng E10 đến người tiêu dùng…