Bộ Công Thương giữ vai trò then chốt mở thị trường cho sản phẩm OCOP thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối hiện đại. Nhờ đó, đặc sản địa phương có cơ hội vươn xa hơn và khẳng định vị thế trên thị trường.

Trong hệ sinh thái triển khai Chương trình OCOP, Bộ Công Thương giữ vai trò nòng cốt trong việc mở rộng thị trường, kết nối tiêu thụ và nâng cao giá trị cho sản phẩm đặc sản địa phương. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Công Thương trong thực hiện triển khai chương trình OCOP là kết nối sản phẩm OCOP với hệ thống phân phối hiện đại, bao gồm siêu thị, trung tâm thương mại và chuỗi cửa hàng tiện ích. Thông qua hàng loạt chương trình xúc tiến thương mại và làm việc trực tiếp với các nhà bán lẻ lớn như AEON, WinMart, Co.op Mart hay MM Mega Market, nhiều sản phẩm OCOP lần đầu tiên đã có mặt trên kệ siêu thị.

Tại Hà Nội, địa phương được xem là “đầu mối kết nối lớn nhất miền Bắc”, các hoạt động quảng bá OCOP được duy trì liên tục và ngày càng mở rộng. Riêng “Tuần hàng Việt - OCOP” năm 2024, Sở Công Thương Hà Nội cho biết sự kiện quy tụ hơn 150 gian hàng từ 30 tỉnh, thành phố, giới thiệu hơn 2.000 sản phẩm OCOP.

Qua chương trình, hàng trăm sản phẩm đã được các hệ thống bán lẻ như AEON, WinMart, BRGMart lựa chọn đưa vào thử nghiệm tiêu thụ. Nhiều đặc sản vùng miền - từ chè Shan tuyết Hà Giang, macadamia Sơn La đến miến dong Bắc Kạn, mật ong bạc hà Đồng Văn - đã nhanh chóng tiếp cận người tiêu dùng Thủ đô, mở ra cơ hội tiêu thụ ổn định và lâu dài.

Không chỉ ở phía Bắc, các hoạt động kết nối thị trường tại TP. Hồ Chí Minh - trung tâm tiêu thụ lớn nhất cả nước - cũng tạo dấu ấn mạnh mẽ. Chương trình “Kết nối cung - cầu giữa TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố” năm 2024 thu hút hơn 600 doanh nghiệp từ 45 tỉnh, thành, trong đó có hơn 500 sản phẩm OCOP được giới thiệu tới các hệ thống phân phối lớn như Saigon Co.op, Satra, LOTTE Mart.

Ngay tại sự kiện, nhiều sản phẩm đã ký được biên bản ghi nhớ hợp tác, tiêu biểu như xoài Cát Chu Đồng Tháp, nước mắm Phú Quốc, bánh hồng Bình Định. Đây là minh chứng rõ nét cho việc OCOP dần tích hợp sâu hơn vào mạng lưới bán lẻ của thành phố lớn nhất cả nước.

Các sản phẩm OCOP dịch chuyển mạnh mẽ từ thị trường truyền thống sang thị trường hiện đại 

Song song với đó, Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vai trò là địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển hệ thống điểm bán OCOP. Theo tiêu chí do Bộ Công Thương ban hành, tỉnh đã xây dựng và duy trì 65 điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP hoạt động hiệu quả trong giai đoạn 2023-2025.

Các sản phẩm đặc trưng như chả mực Hạ Long, sá sùng Quan Lạn, trà hoa vàng Ba Chẽ không chỉ tiêu thụ mạnh trong hệ thống siêu thị du lịch mà còn phủ rộng tại các trung tâm thương mại, cửa hàng đặc sản trên địa bàn tỉnh. Mô hình của Quảng Ninh đã trở thành điển hình cho nhiều địa phương học tập trong việc kết hợp hài hòa giữa OCOP - du lịch - dịch vụ.

Những hoạt động trên cho thấy vai trò của Bộ Công Thương không chỉ dừng lại ở việc “hỗ trợ bán hàng”, mà còn là lực lượng kiến tạo thị trường, giúp sản phẩm OCOP dịch chuyển mạnh mẽ từ thị trường truyền thống sang thị trường hiện đại - nơi giá trị, thương hiệu và chất lượng được khẳng định rõ nét hơn.

Thị trường hiện đại ngày nay không chỉ gói gọn trong hệ thống siêu thị hay trung tâm thương mại, mà còn mở rộng sang chuỗi chế biến - logistics - thương mại điện tử. Nhận thức rõ điều này, Bộ Công Thương đã đóng vai trò đầu mối kết nối các chủ thể OCOP với doanh nghiệp chế biến quy mô lớn, các đơn vị logistics toàn quốc và hệ thống sàn thương mại điện tử, tạo thành “vòng tròn thị trường” hoàn chỉnh giúp sản phẩm OCOP nâng cao sức cạnh tranh.

Bộ Công Thương thường xuyên tổ chức các phiên giao thương, diễn đàn kết nối cung - cầu, phiên tư vấn xuất khẩu và hoạt động matchmaking trực tiếp giữa hợp tác xã, doanh nghiệp OCOP và các doanh nghiệp chế biến - logistics. Nhờ đó, nhiều sản phẩm OCOP đã chuyển từ sản xuất thô sang chế biến sâu, đáp ứng tiêu chuẩn phân phối hiện đại và tiêu chuẩn xuất khẩu.

Song song, Bộ Công Thương cũng là cơ quan tiên phong đưa OCOP vào nền tảng số, hỗ trợ chủ thể tham gia các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Tiki, Lazada, Voso, Postmart, đồng thời tổ chức đào tạo kỹ năng bán hàng, vận hành gian hàng và quảng bá số cho hàng chục nghìn chủ thể mỗi năm.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên và các đại biểu thăm quan các gian hàng tại Lễ Khai mạc Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt Nam lần thứ 33 (VIETNAM EXPO 2024), ngày 3/4/2024 tại Hà Nội

Theo Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương), trong năm 2024, Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia đã hỗ trợ gần 6.000 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ chức xúc tiến thương mại địa phương, với giá trị hợp đồng ký kết gần 100 triệu USD tại các sự kiện. Đây là con số cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của hoạt động xúc tiến thương mại dưới sự chỉ đạo của Bộ.

Tính đến tháng 7/2025, cả nước đã có 17.068 sản phẩm OCOP từ 9.195 chủ thể, trong đó 126 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia - minh chứng rõ nét cho sự trưởng thành của các chủ thể OCOP trong cả quy mô, chất lượng và năng lực tiếp cận thị trường.

Cùng thời điểm đó, Bộ Công Thương phối hợp Sở Công Thương Hà Nội tổ chức “Tuần hàng Việt - TP Hà Nội năm 2025” với quy mô gần 90 gian hàng, hơn 80 doanh nghiệp tham gia; nhiều sản phẩm OCOP được chọn trưng bày, thử nghiệm tiêu thụ và kết nối vào các hệ thống phân phối lớn. Đây là một trong những sự kiện tiêu biểu cho thấy sự đồng hành chặt chẽ giữa Bộ và địa phương trong việc mở rộng thị trường cho OCOP.

Nhờ sự đồng bộ trong hoạt động xúc tiến thương mại, phát triển chế biến, logistics và chuyển đổi số, Bộ Công Thương đang từng bước hình thành một hệ sinh thái thị trường hoàn chỉnh cho OCOP, khẳng định năng lực tiêu thụ, nâng cao giá trị và phát triển bền vững trên thị trường.

Không chỉ dừng lại ở thị trường nội địa, Bộ Công Thương còn giữ vai trò nòng cốt trong việc kết nối sản phẩm OCOP với các đối tác, nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối quốc tế. Đây là một trong những trụ cột quan trọng để nâng tầm sản phẩm đặc sản Việt Nam, mở rộng thị trường xuất khẩu và gia tăng giá trị kinh tế cho các chủ thể OCOP.

Hằng năm, Bộ Công Thương thông qua Cục Xúc tiến Thương mại tổ chức và phối hợp tổ chức hàng loạt hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế như hội chợ chuyên ngành, phiên giao thương B2B, diễn đàn xuất khẩu, chương trình kết nối doanh nghiệp quốc tế và các đoàn giao dịch thương mại ở nước ngoài. Những sự kiện này tạo không gian trực tiếp để các chủ thể OCOP tiếp cận doanh nghiệp Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Singapore, Trung Đông…, mở ra cơ hội tìm hiểu thị trường và ký kết hợp đồng xuất khẩu.

Các sản phẩm OCOP tiêu biểu như chè Shan tuyết Hà Giang, hạt mắc ca Tây Nguyên, tinh bột nghệ Bắc Kạn, sầu riêng đông lạnh Bến Tre, gạo đặc sản Đồng Tháp đã được giới thiệu tại nhiều hội chợ và triển lãm quốc tế do Bộ Công Thương hỗ trợ. Nhiều mặt hàng từ đó đã “chạm cửa” các thị trường khó tính nhờ đáp ứng tốt yêu cầu chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn bao bì.

Thông qua những hoạt động xúc tiến bài bản, Bộ Công Thương đã giúp nhiều sản phẩm OCOP không chỉ có mặt trong siêu thị nội địa mà còn từng bước khẳng định thương hiệu Việt Nam trên thị trường thế giới.

Nhờ các hoạt động trên, sản phẩm OCOP đã không còn bị giới hạn trong phạm vi địa phương mà đang chiếm lĩnh thị phần tại các đô thị lớn và mở rộng tới quốc tế. Với gần 17.000 sản phẩm OCOP được công nhận chỉ tính đến giữa 2025, vượt xa mục tiêu đề ra, có thể khẳng định Bộ Công Thương đã trở thành lực lượng quyết định trong việc đưa chương trình OCOP từ “phong trào” sang “thương hiệu”.

Trong hành trình hiện đại hóa nông thôn và phát triển kinh tế địa phương, vai trò của Bộ Công Thương trong việc xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường cho OCOP là không thể thay thế. Trong giai đoạn tới, với định hướng rõ ràng “vươn ra thị trường quốc tế” và “chuyển đổi số toàn diện”, sản phẩm OCOP với vai trò của Bộ Công Thương có cơ hội trở thành biểu tượng thương hiệu Việt Nam trên bản đồ sản phẩm đặc sản toàn cầu.