Phát biểu tại Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Lê Hoàng Tài cho biết, Hoa Kỳ hiện là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đồng thời là đối tác có nhiều tiềm năng về đầu tư, công nghệ, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi cung ứng. Thị trường Hoa Kỳ với quy mô lớn, sức mua cao, hệ thống phân phối đa dạng và nhu cầu phong phú tiếp tục mở ra dư địa đáng kể cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Lê Hoàng Tài cũng thẳng thắn chỉ ra rằng thị trường Hoa Kỳ là một thị trường có mức độ cạnh tranh cao, hệ thống pháp luật và quy định tương đối phức tạp, yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn, môi trường, lao động, sở hữu trí tuệ và trách nhiệm của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.
Do đó, phát triển thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ theo hướng cân bằng, hài hòa và bền vững không chỉ là yêu cầu từ phía thị trường mà còn là lợi ích lâu dài của chính cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
"Chúng ta không chỉ hướng tới việc củng cố kim ngạch xuất khẩu, mà cần hướng tới một quan hệ thương mại có chất lượng, trong đó doanh nghiệp Việt Nam từng bước nâng cao giá trị gia tăng, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường; đồng thời tăng cường nhập khẩu máy móc, công nghệ, nguyên liệu, sản phẩm và dịch vụ phục vụ sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh", Phó Cục trưởng Lê Hoàng Tài chia sẻ, đồng thời cho biết thêm, ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng mong muốn tiếp tục thu hút và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, kinh doanh, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị tại Việt Nam, qua đó tạo thêm giá trị cho cả hai nền kinh tế.
Theo Phó Cục trưởng Lê Hoàng Tài, để tận dụng tốt các cơ hội từ thị trường Hoa Kỳ, cộng đồng doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến một số vấn đề trọng tâm như chủ động cập nhật thông tin thị trường và nhận diện đúng cơ hội kinh doanh; tuân thủ quy định phải được xác định là một yếu tố cốt lõi của năng lực cạnh tranh; nâng cao năng lực quản trị rủi ro thương mại; đồng thời, cần hiểu thị trường Hoa Kỳ từ góc độ văn hóa kinh doanh và hệ thống phân phối; cần chuyển mạnh từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, thương hiệu và giá trị.
Nhiều dư địa để hàng Việt thâm nhập thị trường Hoa Kỳ
Tổng quan về thị trường Hoa Kỳ, ông Đỗ Ngọc Hưng - Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết, năm 2026 đánh dấu 25 năm kể từ khi Hiệp định thương mại song thương Việt Nam - Hoa Kỳ (BTA) có hiệu lực, đồng thời là hơn 2 năm kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Cùng với sự phát triển của quan hệ song phương, thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ đã tăng trưởng mạnh mẽ, từ mức tổng kim ngạch thương mại hai chiều khoảng 1,4 tỷ USD năm 2001 thì đã tăng lên là gần 209,5 tỷ USD vào năm 2025. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 132,4 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ năm của Hoa Kỳ.
Đáng chú ý, thặng dư thương mại của Việt Nam hiện đứng đầu thế giới, vượt qua cả Đài Loan và Mexico. Tuy nhiên, bức tranh tăng trưởng cũng phản ánh sự chênh lệch. Trong khi xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ tăng trưởng ấn tượng trên 40%, thì chiều ngược lại lại khá khiêm tốn. Diễn biến này cho thấy hàng hóa Việt Nam không ngừng mở rộng thị phần tại thị trường Hoa Kỳ, song đồng thời cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với doanh nghiệp về tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các quy định của thị trường. Điều này đặc biệt quan trọng khi các cơ quan chức năng Hoa Kỳ ngày càng chú trọng tính ổn định, bền vững trong quan hệ song phương.
Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, thị trường Hoa Kỳ là thị trường có sức mua lớn, tạo sức hút mạnh đối với các nhà sản xuất, xuất khẩu, bán buôn và bán lẻ trên toàn cầu, tuy nhiên, đây không phải là một thị trường đồng nhất, bởi nhu cầu tiêu dùng, hệ thống phân phối và quy định pháp lý có sự khác biệt đáng kể giữa các bang và khu vực. Do đó, doanh nghiệp xuất khẩu cần xác định rõ phân khúc khách hàng, kênh phân phối, địa bàn mục tiêu, đồng thời tính toán đầy đủ các chi phí phát sinh để bảo đảm hiệu quả khi đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Cùng với đó, xu hướng tiêu dùng tại Hoa Kỳ cũng đang có những thay đổi, đối với thực phẩm và hàng tiêu dùng, người mua ngày càng ưu tiên các sản phẩm tiện lợi, chế biến sâu, minh bạch về nguồn gốc, bảo đảm các yêu cầu về sức khỏe và đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững. Trong khi đó, đối với các nhóm hàng như dệt may, da giày, đồ gỗ và sản phẩm công nghiệp, các nhà nhập khẩu, thu mua lại đặc biệt quan tâm đến khả năng truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, sự ổn định về chất lượng và cơ chế kiểm soát rủi ro trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Việt Nam hiện có lợi thế cạnh tranh ở nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực như điện tử, máy móc, dệt may, da giày, đồ gỗ, thủy sản và nông sản. Đặc biệt, tại Hội chợ Magic Show - sự kiện thương mại quốc tế hàng đầu về dệt may, da giày tại Las Vegas, Hoa Kỳ) vừa qua, Việt Nam đã vươn lên vị trí dẫn đầu về xuất khẩu dệt may và da giày sang Hoa Kỳ, vượt qua cả Trung Quốc và Mexico. Điều này cho thấy xu hướng đa dạng hóa nguồn cung của các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ đang tiếp tục mở ra dư địa cho hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, xu hướng này không đồng nghĩa với việc các đơn hàng sẽ tự động dịch chuyển từ quốc gia khác sang Việt Nam; thay vào đó, doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt các yêu cầu ngày càng cao của thị trường này.
Nâng năng lực tuân thủ, chủ động thích ứng với chính sách thương mại Hoa Kỳ
Bên cạnh những phân tích về thị trường, ông Đỗ Ngọc Hưng cũng đề cập đến những chính sách thương mại của Hoa Kỳ thời gian gần đây có nhiều điều chỉnh, ngày càng gắn chặt với các mục tiêu về an ninh quốc gia, an ninh kinh tế, phát triển sản xuất trong nước, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm an toàn chuỗi cung ứng.
Từ thực tiễn hỗ trợ doanh nghiệp tại thị trường Hoa Kỳ, ông Đỗ Ngọc Hưng đưa ra một số khuyến nghị, trước hết doanh nghiệp nghiên cứu kỹ thị trường Hoa Kỳ, từng phân khúc khách hàng, khu vực địa lý và kênh phân phối, từ đó xây dựng phương thức tiếp cận linh hoạt, phù hợp với từng đối tác.
Cùng với đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ giao thương, tài liệu giới thiệu bằng tiếng Anh, đáp ứng yêu cầu thẩm định của các nhà nhập khẩu trước khi tham gia các hội chợ hoặc các chương trình kết nối giao thương, trong đó, hồ sơ cần thể hiện rõ mã sản phẩm, các chứng nhận liên quan, nguồn nguyên liệu, địa điểm và năng lực nhà máy, công suất, sản lượng, số lượng đặt hàng tối thiểu, thời gian giao hàng, quy trình kiểm soát chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc.
Doanh nghiệp cũng cần tiếp tục nâng cao tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, từng bước đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và kiểm soát chặt những nguyên liệu có ý nghĩa quyết định đối với xuất xứ hàng hóa, điều này sẽ giúp hạn chế rủi ro liên quan đến phòng vệ thương mại và các yêu cầu tuân thủ khác của Hoa Kỳ.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần chuyên nghiệp hơn trong ký kết hợp đồng, đặc biệt đối với các điều khoản về logistics, thanh toán, giải quyết tranh chấp, điều chỉnh giá khi chính sách thay thay đổi, trách nhiệm bảo hiểm, tiêu chuẩn chất lượng và xử lý khiếu nại.
Về hoạt động xúc tiến thương mại, ông Đỗ Ngọc Hưng nhấn mạnh, Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ sẽ tiếp tục triển khai theo hướng toàn diện, liên tục và có trọng tâm; tập trung cập nhật những thay đổi về thuế, hải quan, phòng vệ thương mại, tiêu chuẩn kỹ thuật và các quy định tiếp cận thị trường; tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối, hiệp hội ngành hàng và cơ quan chức năng của Hoa Kỳ; đồng thời hỗ trợ xác minh đối tác, làm rõ quy định và xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình giao thương.
Ngoài ra, hệ thống Thương vụ sẽ tiếp tục phối hợp với các hiệp hội và doanh nghiệp tham gia các hội chợ chuyên ngành, chương trình kết nối thu mua, quảng bá sản phẩm và xúc tiến thương mại tại Hoa Kỳ. Qua đó, góp phần nâng cao hình ảnh thương hiệu Việt Nam, mở rộng sự hiện diện của hàng hóa Việt Nam trong các hệ thống phân phối và bán lẻ tại thị trường Hoa Kỳ.
