Số liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, Việt Nam đang là quốc gia xuất khẩu gỗ lớn thứ 5 thế giới. Hiện nay, các doanh nghiệp ngành gỗ không chỉ dừng lại ở việc chứng minh năng lực sản xuất, mà còn nỗ lực để gia tăng giá trị và có thương hiệu riêng.
Để làm được điều đó, các doanh nghiệp cần có những bước chuyển mình chiến lược để trực tiếp đưa sản phẩm từ nhà máy đến tận tay người tiêu dùng toàn cầu, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một thương hiệu “Made in Vietnam” có bản sắc và vị thế xứng tầm trên bản đồ quốc tế.
Green Mekong thành lập cuối năm 2024, là một phần của Công ty Sản xuất - Thương mại - Xuất nhập khẩu Thiên Minh, doanh nghiệp chuyên xuất khẩu các sản phẩm đồ gỗ, mây tre đan. Đây là một trong những doanh nghiệp điển hình cho xu hướng: Một doanh nghiệp với nền tảng sản xuất B2B (tạo ra hàng hóa và bán cho các doanh nghiệp khác) bắt đầu chuyển mình sang mô hình kinh doanh B2C (bán sản phẩm/dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng), vận hành tinh gọn nhờ công nghệ và nhanh chóng đạt được những kết quả tích cực ban đầu sau một năm gia nhập sàn thương mại điện tử Amazon.
Chiến lược thích ứng B2C: Bốn trụ cột chuyển đổi
Khi quyết định đưa các dòng sản phẩm chủ lực như vỉ gỗ lót sàn (decking tiles), ghế/bàn kê nhà tắm và đồ trang trí thủ công lên Amazon, Green Mekong đối mặt với sự khác biệt về cách thức vận hành từ môi trường kinh doanh B2B sang B2C.
Để thích nghi, doanh nghiệp buộc phải thực hiện những điều chỉnh quan trọng, bắt đầu từ việc chuyển đổi tư duy nghiên cứu và phát triển (R&D). Thay vì sản xuất dựa trên các đơn đặt hàng có sẵn, Green Mekong chuyển sang chủ động nghiên cứu phát triển sản phẩm để sản xuất dựa trên dữ liệu.
Green Mekong đã tận dụng Trình khám phá cơ hội sản phẩm (Product Opportunity Explorer) của Amazon để phân tích sâu về nhu cầu và từ khóa tìm kiếm của khách hàng, từ đó phát triển các sản phẩm phù hợp thị hiếu khách hàng tại Mỹ. Chiến lược sản xuất chuyển dịch sang hướng linh hoạt, chấp nhận sản xuất các lô nhỏ để thử nghiệm thị trường trước khi mở rộng quy mô.
Song song với tư duy sản xuất, việc tối ưu thiết kế sản phẩm cũng là một bài toán thách thức. Trong B2B, sản phẩm nội thất thường được xuất nguyên khối để trưng bày, nhưng với thương mại điện tử, chi phí vận chuyển và lưu kho được tính chi tiết theo kích thước và trọng lượng. Green Mekong đã phải tái thiết kế toàn bộ danh mục sản phẩm sang dạng lắp ráp (Knock-down/Flat-pack) để tối ưu hóa kích thước hộp nhằm tiết kiệm chi phí logistics, nhưng vẫn phải đảm bảo kết cấu sản phẩm chắc chắn và dễ dàng lắp đặt cho người dùng cuối.
Bên cạnh đó, tiêu chuẩn đóng gói cũng được nâng cấp toàn diện. Bao bì của Green Mekong không chỉ cần đảm bảo tính thẩm mỹ thương hiệu mà còn phải đạt độ bền cao để bảo vệ sản phẩm trước các va đập trong quá trình vận chuyển đơn lẻ, giảm thiểu tối đa tỷ lệ hàng hỏng và trả về.
Yếu tố cuối cùng và quan trọng nhất trong quá trình chuyển đổi này là việc thay đổi dựa trên phản hồi thực tế. Thực tế cho thấy, thương mại điện tử cung cấp một kênh phản hồi minh bạch và tức thời thông qua hệ thống đánh giá. Green Mekong sử dụng đây như một nguồn dữ liệu đầu vào quan trọng cho quy trình cải tiến chất lượng tại nhà máy.
Doanh nghiệp đã chủ động biến Amazon thành một kênh R&D thực chiến, nơi các phản hồi và nhận xét của khách hàng đều được chuyển hóa thành dữ liệu để hoàn thiện sản phẩm ngay lập tức - điều mà mô hình xuất khẩu truyền thống với độ trễ thông tin lớn khó có thể làm được. Điều này giúp doanh nghiệp liên tục tinh chỉnh sản phẩm, đảm bảo chất lượng luôn được cải tiến sát sườn với mong muốn thực tế của người tiêu dùng.
Như vậy, bốn trụ cột chuyển đổi doanh nghiệp buộc phải thực hiện để thích ứng với môi trường kinh doanh B2C bao gồm: (1) Nghiên cứu và phát triển (R&D); (2) Tối ưu thiết kế sản phẩm; (3) Tiêu chuẩn đóng gói; (4) Thay đổi dựa trên phản hồi thực tế.
Hiệu quả mang lại với mô hình vận hành tinh gọn
Về logistics, Green Mekong sử dụng dịch vụ Hoàn thiện đơn hàng bởi Amazon (FBA) để giải quyết bài toán kho vận và giao hàng tại thị trường đích, giúp giải phóng nguồn lực con người để tập trung vào phát triển sản phẩm.
Về vận hành, đội ngũ đã tận dụng triệt để bộ công cụ AI của Amazon để tối ưu hóa quy trình. Sự kết hợp giữa quy trình sản xuất chuẩn mực của nhà máy Thiên Minh và dữ liệu thị trường từ Green Mekong tạo ra một vòng lặp giá trị khép kín, nơi dữ liệu B2C giúp nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, từ đó gia tăng năng lực cạnh tranh cho cả mảng xuất khẩu B2B.
Chiến lược chuyển đổi bài bản đã mang lại những kết quả tích cực chỉ sau 12 tháng gia nhập Amazon. Green Mekong đã ghi nhận những chỉ số tăng trưởng ấn tượng, điển hình là sản phẩm Vỉ gỗ lót sàn đạt vị trí Top 1 “Most Wished For” trong danh mục, và nhiều mã sản phẩm đạt nhãn hiệu “Amazon's Choice” nhờ sự ổn định về chất lượng và dịch vụ.
CEO Green Mekong Trần Ngọc Lam Giang chia sẻ: “Xuất khẩu qua thương mại điện tử không chỉ là kênh bán hàng, mà là động lực để nhà sản xuất Việt Nam chuẩn hóa quy trình và tư duy theo tiêu chuẩn quốc tế. Sự kết hợp giữa nền tảng sản xuất vững chắc và công cụ thương mại hiện đại sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp đưa thương hiệu Việt đi sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu”.
