Năm 2010, do ảnh hưởng của hiện tượng El nino, tình hình khô hạn kéo dài, ngành điện đứng trước những khó khăn rất lớn trong việc đảm bảo cung cấp điện cho nền kinh tế và cho toàn xã hội. Bên cạnh đó một số nhà máy nhiệt điện than mới đóng điện đang trong giai đoạn vân hành thử nghiệm nên khả năng khai thác phát điện của các nhà máy này nhìn chung là hạn chế. Sau khoảng thời gian bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng kinh tế thế giới, nền kinh tế nước ta đang trong giai đoạn hồi phục nhanh, dẫn đến nhu cầu tiêu dùng điện bắt đầu tăng mạnh trong Quý IV năm 2009 và dự kiến sẽ tăng trưởng rất cao trong 2010. Theo dự báo của Trung tâm điều độ Hệ thống điện Quốc gia, nhu cầu phụ tải trong năm 2010 tăng 16,8% so với năm 2009 và đặc biệt trong các tháng mùa khô đầu năm 2010, tăng trưởng phụ tải sẽ ở mức xấp xỉ 20,7 % so với cùng kỳ 2009. Dự báo được những khó khăn này, ngay từ đầu năm 2010, Bộ Công Thương đã tích cực chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các đơn vị ngành điện thực hiện các biện pháp cần thiết để đảm bảo tối đa khả năng cung cấp điện trong mùa khô 2010.
Ngày 28/01/2010, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ra Chỉ thị số 04/CT-BCT yêu cầu các đơn vị triển khai một số nhiệm vụ để đảm bảo cung cấp điện các tháng mùa khô năm 2010.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ tại Thông báo số 361/TB-VPCP ngày 25/12/2009 về đảm bảo cung cấp điện trong mùa khô 2010 và nâng cao công tác giám sát của Bộ Công Thương về tình hình cung cấp điện và vận hành hệ thống điện quốc gia, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 09/2010/TT-BCT ngày 03/3/2010 (Thông tư 09) quy định trình tự, thủ tục lập, phê duyệt và giám sát thực hiện kế hoạch vận hành hệ thống điện quốc gia. Theo đó, EVN có trách nhiệm phê duyệt và công bố kế hoạch vận hành tháng, tuần và phương thức ngày nhằm công khai, minh bạch hóa vận hành hệ thống, EVN và các đơn vị điện lực có trách nhiệm báo cáo công tác huy động nguồn điện, vận hành hệ thống điện và ngừng, giảm cung cấp điện cho Cục Điều tiết điện lực và Bộ Công Thương.
Thực hiện Chỉ thị số 424/CT-TTg ngày 05/4/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các biện pháp nhằm đảm bảo cung cấp điện trong các tháng mùa khô năm 2010, Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-BCT ngày 07/4/2010 yêu cầu các ban ngành, đặc biệt là các Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) và Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) thực hiện các công tác đảm bảo cung cấp điện các tháng mùa khô năm 2010. Theo đó chỉ đạo EVN huy động tối đa các nguồn nhiệt điện, đồng thời phân bổ sản lượng của các nguồn thuỷ điện để đảm bảo an ninh cung cấp điện cho toàn hệ thống cho đến hết mùa khô 2010 (15/6/2010), thực hiện công tác phân bổ sản lượng điện năng cho phép tiêu thụ cho các Tổng công ty Điện lực, có xem xét ưu tiên cho Thủ đô Hà Nội và Thành phố HCM; chỉ đạo EVN và TKV đảm bảo cung cấp nhiên liệu sơ cấp cho các nhà máy điện để đảm bảo cung cấp điện tối đa cho toàn hệ thống.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã xây dựng phương án cung cấp điện cho các tháng mùa khô 2010, theo đó sẽ tiến hành huy động các nguồn nhiệt điện ở mức cao, kể cả các nhà máy điện có giá phát điện cao và các nhà máy điện đang trong giai đoạn vận hành thử nghiệm, đồng thời tiết giảm sản lượng điện và phân bổ cho các tổng công ty điện lực theo tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-BCT của Bộ Công Thương.
Về công tác huy động nguồn điện, theo phương án tính toán của EVN trên cơ sở huy động tối đa các nguồn điện trong hệ thống, trong tháng 4/2010 mức sản lượng điện ngày của toàn hệ thống được giới hạn ở mức 270 triệu kWh. So với nhu cầu sử dụng điện của toàn hệ thống, ước tính sản lượng điện thiếu hụt khoảng 5% đến 6% trong tháng 4/2010 dẫn đến việc phải tiến hành tiết giảm phụ tải tại một số địa phương trên cả nước.
Thực hiện kế hoạch huy động nguồn trong tháng, EVN đã tiến hành phân bổ sản lượng điện cho các tổng công ty điện lực, trong đó ưu tiên cung cấp điện cho Tổng công ty Điện lực Hà Nội và Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh. Qua quá trình thực hiện và kiểm tra ở một số địa phương cho thấy, các tổng công ty và các công ty điện lực cơ bản chấp hành đúng quy định về thông báo trước cho khách hàng về việc ngừng giảm cung cấp điện theo quy định về điều kiện, trình tự và thủ tục ngừng, giảm mức cung cấp điện ban hành kèm theo Quyết định số 39/2005/QĐ-BCN ngày 23/12/2005 của Bộ Công nghiệp. Các công ty điện lực cũng đã báo cáo với UBND các tỉnh/thành phố để phê duyệt danh sách thứ tự ưu tiên cấp điện trên địa bàn. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp thông báo lịch tiết giảm điện cho khách hang muộn hơn so với quy định, cơ cấu tiết giảm phụ tải tại một số địa phương chưa hợp lý, dẫn đến việc vẫn còn xảy ra một số bức xúc trong xã hội.
Tính đến cuối tháng 4 đầu, tháng 5 năm 2010, tình hình thủy văn đã có những cải thiện so đầu năm 2010, là tiền đề tích cực cho các nhà máy thủy điện nâng sản lượng điện sản xuất đồng thời với sản lượng điện nhập khẩu từ phía Trung Quốc đã được nâng lên. Căn cứ tình hình thực tế đầu tháng 5/2010, EVN đã xây dựng phương án để nâng mức phân bổ sản lượng điện cho các tổng công ty điện lực so với tháng 4, theo đó từ ngày 2/5 đến 9/5, sản lượng điện toàn hệ thống đã được đẩy lên mức 280 triệu kWh/ngày và các tuần tiếp theo của tháng 5 sẽ đạt mức 285 triệu kWh/ngày. Đó là tín hiệu hết sức đáng khích lệ của EVN nhằm giảm mức cắt điện ở các địa phương hiện nay.
