Từ “có sản phẩm” đến “có thị trường”
Chương trình OCOP đã tạo nền tảng quan trọng để Phú Thọ hình thành hệ thống sản phẩm đặc trưng của địa phương. Theo kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030, tính đến tháng 9/2026, toàn tỉnh có 571 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao trở lên, trong đó có 9 sản phẩm 5 sao, 84 sản phẩm 4 sao và 478 sản phẩm 3 sao, với 343 chủ thể tham gia. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục củng cố, nâng hạng sản phẩm, phát triển thị trường và nâng cao sức cạnh tranh trong giai đoạn mới.
Tỉnh xác định xúc tiến thương mại là khâu quan trọng, gắn sản xuất với nghiên cứu nhu cầu thị trường, hệ thống phân phối và phân tích chuỗi giá trị. Các hoạt động kết nối cung - cầu, hội chợ, diễn đàn giao thương, quảng bá sản phẩm sẽ được đẩy mạnh nhằm đưa sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng đến gần hơn với người tiêu dùng và các kênh phân phối hiện đại.
Sở Công Thương được giao phối hợp với các địa phương thiết lập hệ thống thị trường gắn với tiêu thụ sản phẩm, đồng thời hỗ trợ các chủ thể nâng cao kỹ năng bán hàng trực tuyến, quảng bá và đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử.
Điểm đáng chú ý là tư duy xúc tiến thương mại đang từng bước thay đổi. Thay vì chỉ giới thiệu sản phẩm tại các hội chợ, hoạt động xúc tiến hướng tới hình thành mối liên kết lâu dài giữa vùng nguyên liệu, cơ sở sản xuất, chế biến, phân phối và người tiêu dùng. Khi sản xuất được gắn với thị trường, các chủ thể có thêm cơ sở để duy trì vùng nguyên liệu, ổn định sản lượng và đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm.
Nâng giá trị từ chế biến và xây dựng thương hiệu
Một trong những yêu cầu quan trọng để mở rộng thị trường là nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm thông qua chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu.
Thực tế tại HTX 3T Nông sản Cao Phong, hay 3T Farm, cho thấy hướng đi này đang được một số chủ thể nông nghiệp chủ động triển khai. Từ sản xuất cây có múi, HTX từng bước phát triển các sản phẩm từ cam Cao Phong như mứt cam, trà cam, cam sấy lạnh, trà detox cam, tinh dầu cam và sản phẩm quà tặng. Trong đó, Cam quà tặng 3T Farm đã được công nhận OCOP 4 sao; sản phẩm trà detox cam cũng được công nhận OCOP 4 sao.
Theo bà Vũ Thị Lệ Thủy, Giám đốc HTX 3T Nông sản Cao Phong, định hướng của HTX là không chỉ bán quả cam tươi mà khai thác nhiều giá trị hơn từ cây cam và vùng nguyên liệu. HTX từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng sạch, giảm sử dụng hóa chất, ứng dụng vi sinh, triển khai nhật ký sản xuất điện tử, truy xuất nguồn gốc và áp dụng các tiêu chuẩn như ISO 22000, Halal.
HTX cũng đầu tư công nghệ sấy lạnh, cô đặc và các thiết bị phục vụ chế biến nhằm nâng cao khả năng bảo quản, đa dạng hóa sản phẩm và hạn chế thất thoát sau thu hoạch.
Từ câu chuyện của 3T Farm có thể thấy, chế biến sâu không chỉ giúp kéo dài chuỗi giá trị của nông sản mà còn tạo thêm sản phẩm để tiếp cận những nhóm khách hàng và kênh phân phối khác nhau. Đây cũng là hướng phù hợp với yêu cầu của Phú Thọ trong nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP, phát triển sản phẩm đặc trưng và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Đưa nông sản lên môi trường số
Cùng với chế biến sâu, chuyển đổi số đang mở thêm không gian thị trường cho các sản phẩm nông thôn. Phú Thọ định hướng hỗ trợ các chủ thể OCOP ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm; tham gia các sàn thương mại điện tử và nền tảng bán hàng trực tuyến. Truy xuất nguồn gốc, số hóa thông tin sản phẩm và ứng dụng công nghệ trong quản lý vùng nguyên liệu cũng được đặt trong tổng thể quá trình nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu.
Với các hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ sản xuất ở khu vực nông thôn, thương mại điện tử giúp giảm bớt giới hạn về địa lý, mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng tại các đô thị và nhiều địa phương khác.
3T Farm là một ví dụ về việc chủ động chuyển đổi phương thức tiếp cận thị trường. Bên cạnh các hoạt động hội chợ, xúc tiến thương mại và kết nối với doanh nghiệp, hệ thống phân phối, HTX phát triển thương hiệu trên Facebook, Zalo, Shopee, TikTok để quảng bá sản phẩm và mở rộng kênh bán hàng.
Việc đưa sản phẩm lên môi trường số vì vậy không đơn thuần là mở thêm một kênh bán hàng. Đằng sau đó là yêu cầu chuẩn hóa sản xuất, công khai thông tin, truy xuất nguồn gốc, xây dựng hình ảnh và tạo niềm tin với người tiêu dùng.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với hoạt động xúc tiến thương mại trong giai đoạn mới: các chủ thể không chỉ cần có sản phẩm đạt tiêu chuẩn mà còn phải có khả năng kể câu chuyện sản phẩm, giao tiếp với khách hàng và duy trì thương hiệu trên nhiều kênh phân phối.
Hướng tới thị trường ổn định, giá trị gia tăng cao
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, Phú Thọ xác định xúc tiến thương mại chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và đáp ứng nhu cầu thị trường. Vì vậy, tỉnh tiếp tục củng cố các sản phẩm OCOP đã được công nhận, chú trọng chất lượng, mẫu mã, bao bì, sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và quảng bá sản phẩm.
Trọng tâm trong giai đoạn mới là lựa chọn, phát triển những sản phẩm đặc trưng, đặc sản, có lợi thế về vùng nguyên liệu và khả năng tạo ra sản lượng hàng hóa ổn định. Tỉnh Phú Thọ đồng thời thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và phát triển vùng nguyên liệu, qua đó nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.
Cùng với đó, các chủ thể OCOP được hỗ trợ về xúc tiến thương mại, thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu và kết nối với hệ thống phân phối. Việc tăng cường nghiên cứu thị trường, phân tích chuỗi giá trị và đa dạng hóa kênh bán hàng sẽ giúp các sản phẩm nông thôn giảm phụ thuộc vào thị trường truyền thống, mở rộng mạng lưới khách hàng và nâng cao khả năng cạnh tranh.
Từ nền tảng sản phẩm OCOP hiện có, Phú Thọ hướng tới xây dựng hệ sinh thái sản phẩm nông thôn theo hướng có chất lượng, có thương hiệu và có thị trường. Giai đoạn 2026-2030, xúc tiến thương mại sẽ trở thành cầu nối từ vùng nguyên liệu, cơ sở sản xuất, chế biến đến hệ thống phân phối và người tiêu dùng; qua đó góp phần nâng giá trị nông sản, tạo việc làm, tăng thu nhập và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững./.
