Kết thúc tháng 11/2014, chỉ số giá gạo trắng xuất khẩu trên toàn cầu Oryza White Rice Index (WRI) đạt 437 USD/tấn, giảm 19 USD/tấn so với tháng 10/2014 và giảm 23 USD/tấn so với cùng kỳ năm 2013.
Diễn biến giá gạo trắng xuất khẩu trên toàn cầu Oryza White Rice Index (1/6/2011 - 1/10/2014)
Trong tháng 11/2014, giá của hầu hết các loại gạo xuất xứ từ Châu Á đã tiếp tục giảm xuống. Nguyên nhân chủ yếu do tốc độ tăng trưởng nhu cầu về gạo chậm lại và nguồn cung lúa gạo từ các vụ thu hoạch mới tăng lên.
Hội đồng ngũ cốc quốc tế (IGC) dự báo sản lượng lúa gạo trên toàn cầu trong niên vụ 2014/2015 sẽ đạt 475 triệu tấn, giảm 1 triệu tấn so với niên vụ trước. Mức dự trữ gạo trong niên vụ 2014/2015 được IGC dự báo sẽ đạt 102 triệu tấn, giảm 6 triệu tấn so với niên vụ 2013/2014. Theo IGC, tổng lượng gạo được giao dịch trên toàn cầu trong niên vụ 2014/2015 sẽ đạt 41 triệu tấn, tăng 1 triệu tấn so với niên vụ trước. IGC cũng cho biết, Thái Lan có khả năng giành lại vị trí nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới trong niên vụ 2014/2015.
Việt Nam
Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) ước tính lượng gạo được Việt Nam xuất khẩu trong niên vụ 2013/2014 (tháng 1/2014 – tháng 12/2014) đạt 6,5 triệu tấn, giảm 2% so với mức 6,7 triệu tấn trong niên vụ 2012/2013 do chịu sự cạnh tranh mạnh từ Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan cũng như từ các nước xuất khẩu gạo đang nổi lên như Campuchia và Myanmar.
USDA ước tính lượng gạo Việt Nam xuất khẩu được trong niên vụ 2014/2015 sẽ đạt 6,7 triệu tấn và sản lượng thóc của Việt Nam trong niên vụ 2013/2014 đạt 45,058 triệu tấn (tương đương 28,16 triệu tấn gạo xay xát thông thường). USDA dự báo sản lượng thóc của Việt Nam trong niên vụ 2014/2015 sẽ tăng lên mức 45,19 triệu tấn (tương đương 28,24 triệu tấn gạo xay xát thông thường) do năng suất gieo trồng vụ xuân và thu được dự báo sẽ tăng lên.
Thái Lan
Kết thúc tháng 11/2014, giá gạo 5% tấm Thái Lan đạt 410 USD/tấn, giảm 2% so với tháng 10/2014 nhưng tăng 4% so với tháng 11/2013.
Trong tháng 10/2014, Bộ Tài chính Thái Lan đã cho biết khoản lỗ do chương trình hỗ trợ thu mua lúa gạo của Chính phủ Thái Lan trước đây lên tới 518 tỷ baht (tương đương 15,8 tỷ USD). Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết, Ủy ban quản lý và chính sách lúa gạo Thái Lan đang cân nhắc một chương trình thu mua lúa gạo tại nông trại mới trong niên vụ 2014/2015 đối với thóc gạo thơm và gạo nếp nhằm ngăn chặn áp lực giảm giá gạo khi vụ thu hoạch diễn ra.
Trong 9 tháng đầu năm 2014, Thái Lan đã xuất khẩu được 7,6 triệu tấn gạo, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2013. Tổ chức lương thực và nông nghiệp Liên Hiệp Quốc dự báo Thái Lan sẽ xuất khẩu được 9,6 triệu tấn gạo trong năm 2014, tăng 45% so với năm 2013.
Bộ Thương mại Thái Lan đang lên kế hoạch giành được một hợp đồng liên chính phủ mới, bán 2 triệu tấn gạo trong năm 2015 sang Trung Quốc. Ngoài ra, các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan hiện đang làm việc với các nhà nhập khẩu gạo Hồng Kông nhằm lấy lại được thị trường gạo thơm Hồng Kông.
Chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan (TREA) cho biết giá thóc niên vụ 2014/2015 hiện thấp hơn tới gần 50% so với mức giá được Chính phủ Thái Lan đưa ra trong chương trình trợ giá thu mua lúa gạo trước đây. Chủ tịch TREA thúc giục Chính phủ Thái Lan phải can thiệp, nâng giá thóc và nhấn mạnh rằng Chính phủ cầ khuyến khích các nhà xuất khẩu gạo lớn nhất Thái Lan mua vào ít nhất 100.000 tấn gạo thuộc mùa vụ hiện tại và gia tăng lượng gạo dự trữ.
Trong khi đó, Chính phủ Thái Lan đã quyết định nâng ngân sách cho vay của Ngân hàng nông nghiệp và các hợp tác xã nông nghiệp Thái Lan (BAAC) từ mức 17,3 tỷ baht lên mức 34,8 tỷ baht (1,06 tỷ USD) như là biện pháp kiểm soát đà giảm của giá gạo trong mùa vụ hiện tại. Bộ Thương mại Thái Lan cũng đang phát hành trái phiếu kỳ hạn 3 đến 10 năm nhằm có nguồn tài chính bù lỗ cho khoản thiệt hại 21 tỷ USD do chương trình thu mua lúa gạo trước đây gây ra.
Ấn Độ
Kết thúc tháng 11/2014, giá gạo 5% tấm Ấn Độ đạt 395 USD/tấn, giảm 5% so với tháng 10/2014 và tháng 11/2013.
Trong 4 tháng đầu năm tài chính 2014/2015 (tháng 4/2014 – tháng 3/2015), Ấn Độ đã xuất khẩu được 3,16 triệu tấn gạo, giảm 10% so với mức 3,53 triệu tấn trong cùng kỳ năm tài chính 2013/2014.
Tổng Công ty lương thực Ấn Độ cho biết, tính đến ngày 10/10/2014, công ty này đã thu mua được 9,2 triệu tấn gạo trong mùa vụ Kharif niên vụ 2014/2015 (tháng 10/2014 – tháng 9/2015). Chính phủ Ấn Độ đặt mục tiêu thu mua 30,05 triệu tấn gạo trong mùa vụ Kharif niên vụ 2014/2015. Trong năm 2013, Chính phủ Ấn Độ chỉ thu mua được 31,86 triệu tấn gạo so với mục tiêu 34,29 triệu tấn do sản lượng lúa gạo tại hai bang sản xuất lúa gạo lớn là Andhra Pradesh và Odisha bị ảnh hưởng bởi bão và lũ lụt. Tính đến ngày 1/10/2014, lượng gạo dự trữ tại các kho thuộc Chính phủ Ấn Độ đạt 18,24 triệu tấn, giảm 21% so với cùng kỳ năm 2013.
Theo báo cáo của một cơ quan Ấn Độ, sản lượng lúa gạo của Ấn Độ có thể giảm tới 6% trong vòng 6 năm tới (đến năm 2020) do biến đổi khí hậu; biến đổi khí hậu sẽ khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra và ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất nông nghiệp.
Pakistan
Kết thúc tháng 11/2014, giá gạo 5% tấm Pakistan đạt 385 USD/tấn, giảm 4% so với tháng 9/2014 nhưng tăng 1% so với cùng kỳ năm 2013.
Theo số liệu của Cơ quan thống kê Pakistan, Pakistan đã xuất khẩu được 289.884 tấn gạo (bao gồm cả gạo basmati và gạo phi basmati) trị giá 154,7 triệu USD trong tháng 10/2014, tăng 31% so với mức 221.715 tấn và tăng 16% so với mức 132,8 triệu USD trong tháng 9/2014.
Cơ quan vũ trụ quốc gia Pakistan dự báo sản lượng gạo của Pakistan trong năm tài chính 2014/2015 (tháng 7/2014 – tháng 6/2013) sẽ chỉ đạt 5,65 triệu tấn, giảm 19% so với mức 6,98 triệu tấn trong năm tài chính 2013/2014 do các đợt lũ trong tháng 8/2014 gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất gạo của nước này.
Các nhà xuất khẩu gạo Pakistan cũng đang tìm cách nâng hạn ngạch xuất khẩu gạo sang Trung Quốc từ mức 500.000 tấn/năm như hiện nay lên mức 750.000 tấn/năm.
Campuchia
Kết thúc tháng 11/2014, giá gạo 5% tấm Campuchia đạt 470 USD/tấn, giảm 2% so với tháng 10/2014 và được giữ không đổi so với tháng 11/2013.
Theo số liệu của Ban thư ký dịch vụ xuất khẩu một cửa thuộc Bộ Thương mại Campuchia, Campuchia đã xuất khẩu được 304.788 tấn gạo trong 10 tháng đầu năm 2014, tăng 3% so với mức 295.154 tấn trong cùng kỳ năm 2013. Trong năm 2013, Campuchia xuất khẩu được 379.856 tấn gạo.
Vừa qua,tại Hội nghị gạo thế giới lần thứ 6, gạo thơm Thái Lan và gạo thơm Campuchia đã giành danh hiệu Loại gạo tốt nhất thế giới năm 2014. Đây là năm thứ ba liên tiếp, gạo thơm Campuchia được trao danh hiệu trên.
