Xuất khẩu trực tuyến - Động lực mới của kinh tế số Việt Nam
Những năm gần đây, thương mại điện tử tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng của kinh tế số Việt Nam. Tại Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới 2025 (VOIEF) vào cuối tháng 12/2025, bà Lại Việt Anh - Cục Phó Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết, Việt Nam giữ vững vị trí trong Top 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới và đứng thứ 3 về quy mô thị trường ở ASEAN (sau Indonesia và Thái Lan). Trong đó, thương mại điện tử xuyên biên giới nổi lên như một kênh mở rộng thị trường hiệu quả cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Nhiều mô hình bán lẻ trực tuyến đã vươn tới người tiêu dùng ở các thị trường khu vực và quốc tế.
Theo thống kê của Bộ Công Thương, năm 2024, tổng xuất nhập khẩu trực tuyến đạt 4.1 tỷ USD, trong đó xuất khẩu trực tuyến đạt 1.7 tỷ USD. Sang đến năm 2025, xuất khẩu trực tuyến ước tính tăng 18% đạt 2 tỷ USD, nâng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trực tuyến đạt 4.45 tỷ USD. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy nhu cầu quốc tế đối với sản phẩm Việt Nam qua kênh số tiếp tục tăng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và vừa đang khai thác hiệu quả các nền tảng số, công cụ quảng bá - phân phối xuyên biên giới.
Bước chuyển mình từ gia công sang xây dựng thương hiệu
Báo cáo Trao quyền cho Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ Việt Nam năm 2025 của Amazon Global Selling công bố mới đây cũng cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ của hoạt động xuất khẩu trực tuyến, đồng thời chỉ ra sự chuyển dịch rõ rệt của doanh nghiệp trong nước từ mô hình gia công thuần túy sang xây dựng thương hiệu riêng để nâng cao giá trị trên thị trường quốc tế.
Theo đó, trong vòng 12 tháng tính đến ngày 31/07/2025, số lượng sản phẩm Việt xuất khẩu toàn cầu thông qua Amazon đã tăng 35% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, doanh số từ các mặt hàng có thương hiệu đã tăng trưởng bứt phá hơn 40%. Đây là minh chứng cho thấy các doanh nghiệp nội địa đang đầu tư bài bản hơn vào việc định vị hình ảnh và tạo lập giá trị riêng, thay vì chỉ tập trung vào sản lượng như trước đây.
Hiệu quả kinh doanh của các đơn vị cũng ghi nhận sự thay đổi về chất. Số lượng nhà bán hàng Việt Nam đạt mức doanh số trên 1 triệu USD hàng năm trên nền tảng này đã tăng 60% trong năm 2025. Kết quả này phản ánh năng lực cạnh tranh ngày càng cao của hàng hóa Việt Nam trên quy mô toàn cầu.
Theo ông Larry Hu - Giám đốc điều hành Amazon Global Selling Đông Nam Á, Việt Nam đang chuyển mình từ một công xưởng sản xuất đơn thuần thành một quốc gia chú trọng phát triển thương hiệu, chủ động đổi mới để nắm giữ các phần giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng.
Những câu chuyện thành công trong làn sóng xuất khẩu trực tuyến
Hiện nay, xu hướng xây dựng thương hiệu đang lan tỏa rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, ghi nhận sự chuyển dịch rõ rệt từ mô hình gia công truyền thống dựa trên chi phí nhân công thấp sang việc thiết lập bản sắc riêng và tận dụng sức mạnh công nghệ để tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng toàn cầu.
Điển hình cho làn sóng xuất khẩu trực tiếp đến khách hàng là Coolmate, một thương hiệu thời trang Việt Nam. Thay vì đi theo lối mòn sản xuất theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp đã chọn cách cạnh tranh bằng giá trị sáng tạo và dịch vụ khách hàng khác biệt trên các nền tảng số. Việc kết hợp giữa mức giá hợp lý và công nghệ hiện đại đã giúp doanh nghiệp chứng minh rằng hàng may mặc Việt Nam hoàn toàn có khả năng cạnh tranh bằng uy tín thương hiệu thay vì chỉ dựa vào lợi thế về giá thành lao động.
Chia sẻ về tầm quan trọng của kênh bán hàng xuyên biên giới, ông Phạm Chí Nhu - CEO Coolmate cho biết, phương thức xuất khẩu qua thương mại điện tử đóng vai trò là cầu nối trực tiếp giữa doanh nghiệp với người dùng trên toàn thế giới. Thông qua kênh này, doanh nghiệp không chỉ xây dựng được niềm tin của khách hàng quốc tế vào chất lượng sản phẩm nội địa mà còn tạo ra những giá trị tăng trưởng bền vững cho ngành may mặc trong nước trong kỷ nguyên số.
Sự chuyển dịch này không chỉ giới hạn ở ngành may mặc mà còn lan tỏa sang lĩnh vực nông sản vốn là thế mạnh truyền thống. Câu chuyện của thương hiệu NEWBAM do bà Nguyễn Huỳnh Thu Trúc sáng lập là một ví dụ tiêu biểu cho việc nâng tầm giá trị hạt điều Việt Nam. Thay vì xuất khẩu thô, đơn vị đã xây dựng thương hiệu riêng và tiếp cận trực tiếp thị trường quốc tế.
Thông qua việc đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ và sử dụng các công cụ kỹ thuật số để truyền tải câu chuyện về lối sống khỏe mạnh, sản phẩm của doanh nghiệp đã nhanh chóng lọt vào danh sách các mặt hàng bán chạy nhất trên nền tảng quốc tế. Sau 6 tháng "lên kệ online", thương hiệu đã ghi nhận mức tăng trưởng 200% so với cùng kỳ, khẳng định vị thế trong phân khúc hạt điều tại thị trường nước ngoài.
Công nghệ và hạ tầng - Bệ phóng đưa hàng Việt ra thế giới
Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, việc ứng dụng công nghệ cũng đóng vai trò then chốt trong việc xóa bỏ các rào cản về ngôn ngữ, tiếp thị và vận hành. Các công cụ hỗ trợ dựa trên trí tuệ nhân tạo đã giúp nhà bán hàng tối ưu hóa nội dung quảng bá sản phẩm và quản lý kinh doanh hiệu quả hơn.
Về mặt hạ tầng, mạng lưới phân phối và logistics của Amazon tiếp tục được mở rộng. Số lượng hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam vận chuyển qua dịch vụ hoàn thiện đơn hàng của Amazon tăng gần 40% trong năm 2025. Sự xuất hiện của các chương trình vận chuyển quốc tế và dịch vụ lưu kho chuyên sâu tại Việt Nam cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị tối ưu hóa quy trình xuất khẩu.
Về danh mục sản phẩm, bên cạnh các ngành hàng chủ lực như nhà cửa, nhà bếp, may mặc và làm đẹp, các doanh nghiệp đang tích cực đa dạng hóa sang lĩnh vực thực phẩm, nội thất và trang trí. Việc mở rộng danh mục hàng hóa không chỉ giúp tăng sức bền cho hoạt động xuất khẩu mà còn mở ra nhiều cơ hội mới để gia tăng giá trị kinh tế trên nhiều lĩnh vực sản xuất khác nhau của Việt Nam.
Sự kết hợp giữa tư duy đổi mới của doanh nghiệp Việt và hỗ trợ từ các nền tảng thương mại điện tử tích hợp công nghệ như Amazon đang thúc đẩy hình thành diện mạo mới cho xuất khẩu Việt Nam. Việc tận dụng thương mại điện tử xuyên biên giới đã giúp các sản phẩm nội địa tiếp cận trực tiếp với khách hàng trên toàn cầu một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Với những kết quả tích cực về doanh số và số lượng thương hiệu mới hình thành, xuất khẩu trực tuyến không chỉ là một kênh bán hàng bổ sung mà đang trở thành mũi nhọn chiến lược, góp phần nâng cao vị thế của hàng hóa Việt Nam trên bản đồ kinh tế số toàn cầu.
Chi tiết Báo cáo Trao quyền cho Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ Việt Nam năm 2025 của Amazon Tiếng Anh | Tiếng Việt.
